Cilia Flores: Maduro'yu hem mağrur hem mağdur eden kadın

Venezuela’nın en güçlü figürlerinden biri Maduro’nun tabiriyle “ilk savaşçı” ya da siyasi jargondaki karşılığıyla; Firs Lady Cilia Flores... On yıllardır ülkenin hayatını şekillendiren, kendi başına siyasi bir aktör. Maduro’ya iktidarın da, New York hapishanesinin kapılarını da aralayan isim.

OSMAN SAĞIRLI- Cumartesi sabahı erken saatlerde Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile birlikte eşi ve baş danışmanı Cilia Flores de yakalandı. Flores, ABD askerleri tarafından kocasıyla birlikte yatak odalarından sürüklenerek götürüldü. Çift, ABD’nin uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla yargılanmak üzere hızla ülke dışına çıkarıldı.

Maduro hakkında, özellikle Başkan Donald Trump ile olan tartışmalı ilişkisi ve yaklaşık 13 yıl sonra sona eren Venezuela üzerindeki liderliği dâhil olmak üzere çok şey biliniyor. Maduro’nun “Cilita” diye seslendiği ve “ilk savaşçı” olarak tanımlanan Flores hakkında, Güney Amerika ülkesinin dışında pek fazla bir şey bilinmiyor.

30 yılı aşkın süredir Maduro’nun partneri olan Cilia, Venezuela’daki iktidar çevrelerinde en güçlü ve etkili isimlerden biriydi. Aynı zamanda Chavista hükûmetinin kararları üzerinde temel bir etkiye sahipti. Üstelik hem muhalefetle mücadele etmek hem de ülkeyi yönetmek için iktidardaki devrimci komutanlığın aldığı en önemli ‘tedbirlerin’ bazılarından da sorumluydu.

DARBECİLERİN AVUKATI

1956’da Cojedes Eyaletinde doğan, iki kez evlenen ve üç çocuğu olan Flores, aynı zamanda avukattı. Flores’in Venezuela siyasetine ilk önemli müdahalesi 1992 yılında gerçekleşti. O yılın Şubat ayında, eski Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chávez (o zamanlar Yarbay rütbesindeydi) ve bir dizi diğer askerî isyancı lider Carlos Andros Perez’i hedef alan darbe girişiminde bulundu. Başarısız olan Chávez ve arkadaşları onlarca yıl hapis cezasıyla karşı karşıya kaldı. O dönemde avukat olan Flores, Chávez ve diğer darbecileri temsil etti, nihayetinde iki yıl sonra, 1994’te hapisten çıkmalarını sağladı ve dönemin Cumhurbaşkanı Rafael Caldera tarafından affedilmelerine kadar uzayan süreci yürüttü.

EYLEMLERDE BAŞLAYAN AŞK

Flores, büyük bir hayranlık duyduğu ve avukatı alarak Yare hapishanesinde sık sık ziyaret ettiği Hugo Chávez ile çok yakın bir siyasi ilişki geliştirdi. O dönem Chavez’in özgür kalması için sokaklarda aktivistler eylemler düzenliyordu. Onlardan biri de daha sonra romantik bir ilişkiye başlayacağı Nicolás Maduro idi. Flores, Maduro’yu ülkenin zirvesine kendisini de lider arkasındaki güç pozisyonuna taşıyan 34 yıllık ilişkiyi, Kasım 2023’te bir TV programında şu sözlerle anlatacaktı: Chávez için sokak eylemlerine katıldık. Catia’daki bir toplantıyı her zaman hatırlıyorum; genç bir adam konuşmak istediğinde konuştu ve ben ona bakakaldım. ‘Ne kadar zeki’ dedim.

İLK KADIN MECLİS BAŞKANI

1997’de, Chavismo’nun ilk “seçimsel ifadesi” olan Beşinci Cumhuriyet Hareketi’ni kurdular. 1998’de Chávez başkanlık seçimlerinde ezici bir zafer kazandı ve Flores kısa sürede Venezuela siyasetinde tanınan bir figür hâline geldi. 2000 yılında Ulusal Meclis üyesi oldu ve altı yıl sonra, ülkenin dışişleri bakanı olan Maduro’nun yerine Ulusal Meclis lideri olarak atandı. 2007’de Venezuela Birleşik Sosyalist Partisi’nin (PSUV) kurucularından biri aynı zamanda ikinci başkan yardımcısı olan Flores, bu görevi 2011 yılına kadar sürdürdü ve bir yıl sonra Chávez döneminde ülkenin başsavcısı oldu. Ulusal meclis başkanlığı döneminde yaklaşık 40 akrabasını kamu görevlerine atayan Flores tepkilerin odağına yerleşti. Bunları seslendiren gazetecileri “paralı asker” olarak nitelendirdi ve basının kongreyi takip etmesini yasakladı.

CHAVEZ’İN KIZIYDI MADURO’NUN EŞİ OLDU

Chavez’in hastalığı sırasında artık çok yakın olduğu başkan yardımcısı Maduro ile birlikte, hayatının son aylarında kanser tedavisi gördüğü Küba’da Chávez’i ziyaret etti. 2015’te oluşturduğu Twitter profilinde “Chávez’in Kızı” yazıyordu, ancak birkaç yıl sonra bunu “Chavista” olarak değiştirdi.

Chávez’in 2013’teki ölümünün ardından Maduro, muhalefetteki Henrique Capriles’e karşı son derece çekişmeli bir seçimde Venezuela Birleşik Sosyalist Partisi’nin başına geçti ve oyların %50,7’sini alarak rakibinin %49,1’ine karşı zafer kazandı. Hapishane ziyaretlerinde tanıştığı kendisinden altı yaş küçük, otobüs şoförü ve sendika lideri olan Maduro artık başkandı. İkili Temmuz 2013’te evlendi. Flores, artık siyasi arenada çok daha etkili bir figürdü. 2016’daki Ulusal Meclis seçimlerinde bir kez daha aday olarak zafer kazandı.

UYUŞTURUCU SATICISI YEĞENLER

Flores, yıllar içinde yargı çevrelerinde ve Ulusal Seçim Konseyi’nde (CNE) nüfuzunu genişletmek için muazzam bir kurnazlık geliştirdi; liderliğine yakın isimleri iktidar çevrelerinde destekledi ve kıskanılacak bir iletişim ve müttefik ağı oluşturdu. Flores iktidarını pekiştirmeye başladıkça, çeşitli cephelerden düşmanlar ve suçlamalar biriktirdi.

Ekim 2015’te, Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi’nin (DEA) Haiti’de yürüttüğü bir istihbarat operasyonunda, Flores’in yeğenleri Efraín Campo Flores ve Francisco Flores de Freitas, 800 kilo kokaini yasa dışı yollarla ABD’ye sokmaya teşebbüs etmekle suçlandı, 18 yıl hapis cezasına çarptırıldı. DEA’ya göre ikili, uyuşturucu kaçakçılığından elde edecekleri geliri Flores’in Ulusal Meclis seçim kampanyasını finanse etmek için kullanmayı planladıklarını söyledi. Bunun üzerine Flores, ABD’yi yeğenlerini kaçırmakla suçladı.

“Uyuşturucu kaçakçısı yeğenler” olarak bilinen bu dava, Venezuela’da tabu bir konu hâline geldi ve devrimci liderlik için en rahatsız edici konulardan biri oldu. Skandal, sansür ve siyasi çalkantılar sebebiyle Flores, kamuoyunun gözünden uzak kalmaya çalışsa da yaşananlar başkanlık çifti için bir aile kâbusuna dönüştü. Her iki yeğen de 2022’de Barbados görüşmeleriyle Joe Biden yönetimi tarafından mahkûm takası anlaşmasıyla serbest bırakıldı.

YAPTIRIMLAR VE HAZİN SON

Diğer önde gelen Chavista liderleri gibi Flores de eşiyle birlikte Amerikan Devletleri Örgütü’nün hükûmetinin insanlığa karşı işlediği suçlar kapsamında yaptırımlara tabi tutuldu. İkili, Venezuela’da demokrasiyi baltalamak için komplo kurmak 20 bin kişinin ortadan kaybolması, hükûmet içindeki en yüksek profilli yolsuzluk davalarından bazılarıyla bağlantılı olmak, iktidarları süresince 8 milyon kişinin mülteci durumuna düşmesi, uyuşturucu satışı gibi birçok suç isnadıyla karşı karşıya kaldılar. ABD Hazine Bakanlığı kendi yaptırımlarını ekledi ve bir basın açıklamasında Maduro’nun “iktidarda kalmak için iç çevresine güvendiğini” belirtti.

Buna karşılık Maduro şunları söyledi: Bana saldırmak istiyorsanız, saldırın. Cilia’ya bulaşmayın. Aileye bulaşmayın. Korkak olmayın. Onun tek suçu benim eşim olması...

Trump’ın ikinci dönemi, Flores ve Maduro için de sonun başlangıcı oldu. Ve bütün dünyanın gözü önünde bir dönem, trajik şekilde sonlandı. Şu anda New York’ta bir hapishanede tutulan ikili, ABD’de “uyuşturucu terörizmi” ve uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla karşı karşıya.

Bir zamanlar Chávez’in danışmanlığını yapan ABD’li avukat ve yazar Eva Golinger’in “O bir zekâydı, Maduro ise kas gücüydü. O Maduro’nun eşi, ama aslında daha fazlası: Onun kilit ortağı, en yakın sırdaşlarından biri ve büyük ölçüde siyasete yükselişine yardımcı oldu” dediği Flores’i karanlık günler bekliyor...