İsrail’den Batı Şeria'nın kalbine neşter! Filistinlileri bölecek “apartheid yolu” geliyor
İsrail, Filistin devletinin inşasını engellemek ve etnik temizlik amacıyla, Batı Şeria’nın kalbinde yeni bir yol inşa ediyor. Sadece İsrailli araçlara izin vererek ve Filistinli cemaatleri izole edecek olan yol, Batı Şeria'nın kuzeyini ve güneyini fiilen ikiye ayıracak.
İngiliz The Guardian gazetesinin haberine göre İsrail, işgal altındaki Batı Şeria’nın ortasını Filistinlilere kapatacak ve gelecekteki Filistin devleti için hayati öneme sahip bir bölgenin fiili ilhakını pekiştirecek olan yolun yapımına önümüzdeki ay başlamayı planlıyor.
E1 BÖLGESİNDE BÖLÜNME TEHDİDİ
Bu yol projesi, Kudüs’ün doğusundaki E1 bölgesinde kurulması planlanan devasa yeni yasa dışı yerleşimin anahtar bir parçası olarak görülüyor. Uzmanlar, projenin Batı Şeria’yı parçalayacağını ve bu nedenle bir ilhak aracı niteliği taşıdığını belirtti. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, planların amacının " Filistin devleti fikrini gömmek" olduğunu açıkça itiraf etti.
Bununla birlikte, sadece Filistin araçları için kapalı bir geçiş koridoru olarak tasarlanan yol, İsrail’e, Filistinlilerin planlanan yerleşim alanındaki mevcut yolları kullanmasını yasaklama gerekçesi sunacak. Bu alanda yalnızca İsrailli araçların seyahatine izin verilecek.
Dönemin Savunma Bakanı Naftali Bennett tarafından 2020 yılında "Egemenlik Yolu" olarak adlandırılan proje, Bennett’in "Egemenliği lafta değil, icraatta uyguluyoruz" sözleriyle bir ilhak aracı olarak kutlanmıştı. Mevcut Savunma Bakanı Israel Katz da geçen yıl yol inşaatının ve yerleşim genişletmenin İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria üzerindeki "hakimiyetini" güçlendireceğini söylemişti.
APARTHEİD VE ETNİK TEMİZLİK YOLU
Diğer taraftan, işgal altındaki Batı Şeria’nın yaklaşık yüzde 3’ünü kaplayan E1 bölgesi, Kudüs, Beytüllahim ve Ramallah arasında yer alıyor ve gelecekteki bir Filistin devletinin kalkınması ve refahı için kritik önem taşıyor. Projenin karşıtları, Filistinlileri ve İsraillileri ayrı ulaşım sistemlerine zorladığı gerekçesiyle yolu "apartheid yolu" olarak nitelendiriyor.
İsrailli savunuculuk grubu Peace Now’dan yerleşim uzmanı Hagit Ofran, yolun aynı zamanda bölgedeki Filistinli toplulukların etnik temizliğinin bir aracı olacağını söyledi. Ofran, "Onlar toprağı istiyor, insanları değil" diyerek, yeni yerleşimin inşa edilmesi durumunda Filistinliler için Batı Şeria'nın kuzey ve güneyinin fiilen birbirinden ayrılacağını ve işgal altındaki Doğu Kudüs'ün diğer Filistin cemaatlerinden daha da izole edileceğini vurguladı.
FİLİSTİNLİ TOPLULUKLAR YIKIM VE İZOLASYON İLE KARŞI KARŞIYA
Öte yandan, yolun planlanan güzergâhı, As Saraiya cemaatindeki evlerin üzerinden geçiyor ve bu evler yıkım tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor. Elazariya, Abu Dis ve Sawahra dahil diğer cemaatler de İsrail yerleşim bloğu içinde izole edilmiş durumda kalacak.
Ofran, "Bu cemaatlerin çevrelerinden koparılması ve ya hemen tahliye edilmesi ya da dışarı itilmesi muhtemel" uyarısında bulundu.
İnşaatın başlamasına yönelik bildirim, yolu durdurmak için İsrail mahkemelerine dilekçe veren Filistinlilere ulaştırıldı. Avukat Neta Amar-Sheif, geçen hafta aldıkları mektupla itiraz için 45 gün süre tanındığını öğrendi.
ULUSLARARASI TOPLUM ŞİDDETLE KINADI
İsrail’in, mevcut Ma’ale Adumim yerleşiminin komşusu olan E1 bölgesinde 3 binden fazla konut inşa etmeye hazırlandığı bir dönemde yol inşaatının ilerlemesi dikkat çekiyor.
İsrail’in geçen yıl E1 projesine resmi onay vermesi üzerine, aralarında Türkiye, İngiltere, Fransa, Kanada ve Avustralya’nın bulunduğu 20’den fazla ülke bu kararı, uluslararası hukukun kabul edilemez bir ihlali olarak kınamış ve şiddeti körükleme riski taşıdığı uyarısında bulunmuştu.
BM’ye bağlı Uluslararası Adalet Divanı (UAD) ise 2024 yılında, İsrail’in Filistin topraklarını işgalinin yasa dışı olduğuna hükmetmiş ve İsrail’e işgali "mümkün olan en kısa sürede" sonlandırması ve tam tazminat ödemesi talimatını veren kapsamlı bir tavsiye kararı vermişti. Ancak o tarihten bu yana İsrail hükümeti, Batı Şeria genelinde yerleşim genişletme konusunda agresif bir gündemi takip etmeye devam ediyor.
İsrail’in 'parçala-hükmet' siyaseti ve Türkiye’nin karşı hamleleri...
