Her çocuk potansiyel suçlu değil! Uzmanlar 'aşırı güvenlikçi' yaklaşıma karşı uyarıyor

Okul kapılarında alınan sıkı tedbirleri uzmanlar yorumladı: Her yaştaki çocuğun potansiyel risk olarak görülmesi pedagojik ve psikolojik açıdan yanlış. Sürekli kontrol edilen bir ortamda çocuklar kendilerini değersiz görebilirler.

ZİYNETİ KOCABIYIK/ MAHMUT ÖZAY- Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’da yaşanan okul saldırılarının ardından ülke genelinde güvenlik tedbirleri hızla artırıldı. Okullarda çanta aramaları, dedektör uygulamaları ve sıkı giriş kontrolleri yaygınlaşırken, uzmanlar bu yaklaşımın çocukların psikolojik gelişimi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.

Uzmanlara göre çocukların davranışlarını tek bir nedene bağlamak mümkün değil. Çocuğun gelişimi; aile ortamı, okul hayatı, sosyal çevre ve dijital dünyanın birlikte etkisiyle şekilleniyor. Bu sebeple yalnızca dijital oyunları ya da medya içeriklerini hedef göstermek, sorunun bütününü görmeyi engelliyor.

KARŞIT DAVRANIŞLAR ARTABİLİR

Çocuk ve Ergen Psikoloğu Buse Başakgil, aşırı güvenlik uygulamalarının çocukların okul algısını bozabileceğini belirterek “Her çocukta aynı etki görülmez ancak bazıları kendini potansiyel suçlu gibi hissedebilir. Bu da özellikle ergenlerde öfke, güvensizlik ve karşıt davranışları artırabilir” dedi.

Başakgil, güvenlik tedbirlerinin uygulanış biçiminin de en az kendisi kadar önemli olduğunu vurguladı.

DEĞERSİZ HİSSEDEBİLİRLER

Dr. Öğr. Üyesi Demet Gülaldı ise panik refleksiyle alınan tedbirlerin çocukların benlik algısını zedeleyebileceğini söyledi. Gülaldı “Çocuklar sürekli kontrol edilen bir ortamda kendilerini değersiz hissedebilir. Bu durum okul aidiyetini ve akademik motivasyonu olumsuz etkiler” ifadelerini kullandı.

SORUN ÇOK KATMANLI

Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Prof. Dr. Veysi Çeri, sorunun çok katmanlı olduğuna dikkat çekerek ekobiyogelişimsel yaklaşımın önemini vurguladı. Çeri “Çocuğun davranışını belirleyen en güçlü halka aile ortamıdır. Ardından okul, mahalle ve medya gelir. Tek bir nedene odaklanmak yanlış sonuçlar doğurur” dedi. Çeri ayrıca zayıflayan aile bağları ve işlevsiz hâle gelen psikolojik destek sisteminin de riskleri artırdığını ifade etti.

ŞİDDET ÇOK FAKTÖRLÜ

Prof. Dr. Selman Tunay Kamer de toplumsal krizlerde hızlı suçlu arayışının sorunu derinleştirdiğini belirtti. Kamer “Şiddet çok faktörlü bir süreçtir. Aile, okul, sosyal çevre ve dijital kültür birlikte değerlendirilmelidir. Yasaklar ve aşırı güvenlikçi yaklaşımlar çözüm değildir” dedi.

Uzmanlar, dijital platformların tamamen hedef alınmasının da doğru olmadığını belirtiyor. Özellikle Twitch ve Kick gibi mecralarda denetimlerin artırılması gerektiği ifade edilirken, tüm oyunlar ile oyuncuların sorumlu tutulmasının haksız ve etkisiz olacağı vurgulanıyor.

Genel değerlendirmelere göre çocuk ve ergen şiddeti tek bir nedene indirgenemiyor. Aile içi iletişim sorunları, psikolojik destek eksikliği, sosyal çevre ve dijital kültür birlikte ele alınmadan kalıcı çözüm üretilemeyeceği belirtiliyor. Uzmanlar hem güvenlikçi reflekslerin hem de tek yönlü suçlama anlayışının yerine, aileyi, eğitimi ve toplumsal yapıyı birlikte ele alan çok boyutlu politikaların geliştirilmesi gerektiğini ifade ediyor.