Pompada tarihi karar bekleniyor! Savaşın akaryakıt faturasına hükümetten 'eşel mobil' kalkanı gelebilir
Ortadoğu’da Hürmüz Boğazı’nın kapatılması brent petrolü 80 dolara taşırken, yarın pompaya yansıyacak olan 6,69 TL’lik dev zamla birlikte motorin fiyatı 70 lira sınırına dayandı. Öte yandan, Bakanlık kaynaklarından edinilen bilgiye göre, fahiş artışın vatandaşa yansımaması için "Eşel Mobil" sistemi yeniden masada. Buna göre, başlatılan etki analizi bu hafta netleşecek ve olumlu sonuç alınması durumunda devlet vergi gelirinden feragat ederek zammı göğüsleyecek.
- Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimler, küresel petrol fiyatlarını yükselterek 200 dolarlık "kâbus senaryolarını" gündeme getirdi.
- Bu durum, Türkiye'de motorin fiyatlarını 70 TL sınırına taşıdı ve yarından itibaren beklenen 6,69 TL'lik zamla rekor seviyelere çıkması bekleniyor.
- Hükümet, vatandaş üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla "Eşel Mobil" sistemini yeniden devreye almaya hazırlanıyor.
- Eşel Mobil, akaryakıt fiyat artışlarının ÖTV'den karşılanarak pompaya yansıtılmamasını sağlayan bir mekanizmadır.
- Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu hafta içinde tamamlanacak bir etki analiziyle zammın tamamının veya bir kısmının devlet tarafından karşılanması kararını netleştirecek.
EKONOMİ SERVİSİ — Dünya, Hürmüz Boğazı’ndan gelen "trafiği durdurma" ve "gemileri ateş altına alma" tehditleriyle sarsılırken, küresel petrol piyasalarında 200 dolarlık "kâbus senaryoları" konuşulmaya başlandı. Ortadoğu’daki savaş ateşinin brent petrolü 80 dolar eşiğine taşıması, Türkiye’de motorin fiyatlarını 70 TL sınırına getirdi. Ancak edinilen bilgilere göre, hükümet, vatandaşın üzerindeki bu ağır yükü hafifletmek için en kritik silahı olan "Eşel Mobil" sistemini yeniden devreye almaya hazırlanıyor.
MOTORİNDE TARİHİ REKOR!
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla arz güvenliğinin ortadan kalkması, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarını adeta uçurdu. Bu küresel dalgalanmanın iç piyasadaki yansıması ise sert oldu.
Yarından itibaren geçerli olması beklenen 6,69 TL’lik dev zamla birlikte motorinin litre fiyatı İstanbul’da 67 TL’yi aşacak, Anadolu’nun birçok noktasında ise 70 TL bandına oturacak.
Deutsche Bank ve JP Morgan analistleri, Boğaz’ın kapalı kaldığı her günün petrolü 120 dolara, uzun süreli bir belirsizliğin ise 200 dolara taşıyabileceği konusunda hemfikir.
"ÇALIŞMALAR BU HAFTA TAMAMLANACAK"
Öte yandan, Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri, petrol fiyatlarındaki bu olağandışı yükselişin enflasyon ve tüketici üzerindeki etkilerinin titizlikle incelendiğini bildirdi. Şu an bir 'etki analizi' çalışmasının yürütüldüğünü aktaran yetkililer, hafta içinde netleşecek kararla, artışın doğrudan pompaya yansımaması için devletin vergi gelirlerinden feragat edeceği bir model üzerinde durulduğunu vurguladı.
EŞEL MOBİL TEKRAR MASADA
Buna göre, Hazine, petrol fiyatlarındaki artış kadar miktarın ÖTV’den düşürülmesini sağlayan Eşel Mobil sistemini tekrar gündeme aldı. Eğer çalışma olumlu sonuçlanırsa, yarın gelmesi beklenen 6,69 TL’lik zammın tamamı veya bir kısmı devlet tarafından karşılanacak. Böylece küresel savaşın faturası, vatandaşın deposuna doğrudan yansıtılmamış olacak.
Bugün Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de X hesabından yaptığı enflasyon rakamları değerlendirmesinde, "Jeopolitik gelişmeler kaynaklı artan petrol fiyatlarının enflasyon etkisini sınırlandırmak üzere çalışıyoruz." ifadelerini kullandı.
“EŞEL MOBİL” NEDİR?
Eşel mobil sisteminde, akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye doğrudan yansıtılmaması için ÖTV’den feragat edilerek, daha düşük fiyatlar tüketiciye sunuluyor.
Ekonomistler, enflasyonla mücadele ve fiyat istikrarı için faydalı olabilecek bu yöntemin, kamu gelirlerinde azalma yaşanabileceği için ancak "geçici bir kalkan" olarak kullanılabileceğini de ifade ediyor.
