Otonom sürüşte yaşanan kazada kim sorumlu? Çin mahkemesinden hukuki milat
Otonom sürüş teknolojileri hızla gelişirken kaza anında hukuki durum çok konuşuluyor. Çin Yüksek Halk Mahkemesi, gelişmiş sürüş destek sistemleri devredeyken yaşanan kazalarda yasal sorumluluğun otomobilde değil, direksiyon başındaki insanda olduğunu resmen açıkladı.
- Çin Yüksek Mahkemesi, otonom sistemler aktifken dahi insan sürücünün hukuki sorumluluğunun devam ettiğini netleştirdi.
- Gelişmiş sürüş destek sistemleri (ADAS) aktif olsa bile, sistemi çalıştıran kişi aracın güvenli işleyişinden sorumlu tek yasal operatördür.
- Otonom sürüş sırasında telefon kullanmak, uyumak veya yolu izlememek muhtemelbir kazada ağır kusur sayılacak.
- Sürücü izleme sistemlerini yanıltıcı cihazların kullanımı, sürücünün sorumluluğunu daha da artıracak.
- Bu karar, "tam otonom" pazarlamalarını etkileyecek ve küresel otomotiv tasarım ile yazılım felsefesini değiştirebilir.
Otomotiv dünyasında "Direksiyonu ne zaman tamamen bırakacağız?" sorusu tartışılmaya devam ederken, Çin’den teknoloji devlerini ve sürücüleri yakından ilgilendiren kritik bir karar geldi. Çin Yüksek Mahkemesi, yayımladığı yeni yol güvenliği yönergeleriyle otonom sistemlerin hukuki statüsünü netleştirdi.
“SÜRÜCÜ” TANIMI DEĞİŞMİYOR
Mahkemenin kararına göre, en ileri seviye sürüş destek sistemleri (ADAS) aktif olsa dahi, bu durum "sürücü" sıfatının araç yazılımına geçmesi anlamına gelmiyor. Sistemi aktif hale getiren kişi, aracın güvenli işleyişinden sorumlu tek yasal operatör olmaya devam ediyor.
Kararda özellikle şu durumların altı çizildi:
- Otonom sürüş sırasında telefonla oynamak, uyumak veya yolu izlememek yasal sorumluluğu ortadan kaldırmıyor, aksine muhtemel bir kazada ağır kusur sayılıyor.
- Sürücü izleme sistemlerini yanıltmak için kullanılan "direksiyon ağırlıkları" veya "akıllı sürüş aparatları" gibi hileli cihazların kullanımı, sürücünün sorumluluğunu daha da artırıyor.
KÜRESEL OTOMOTİV TASARIMINI ETKİLEYEBİLİR
Çin’in bu kararı, Tesla ve diğer teknoloji odaklı üreticilerin otonom sürüş pazarlamalarına karşı bir set çekmiş durumda. Amerika’daki Tesla davalarıyla benzerlik gösteren bu karar, üreticilerin "tam otonom" vurgusunu hukuki zeminde ne kadar zor yapabileceğini gösteriyor.
Son dönemde gizli kapı kollarını yasaklayan, yarım direksiyonları yasaklamayı planlayan ve fiziksel butonları geri getirmeyi hedefleyen Çin hükümetinin bu son hamlesinin, sadece kendi pazarını değil, tüm dünyanın otomobil tasarım ve yazılım felsefesini etkilemesi bekleniyor.
