İran’da tansiyon yüksek: İç savaş kapıda mı?

İran’da Esad rejiminin çöküşü, Devrim Muhafızları içinde büyük bir krize yol açtı. Yetkililer birbirini suçlarken, kimse sorumluluğu üstlenmiyor.

Devrim Muhafızları komutanları Esad’ın düşüşünden birbirlerini sorumlu tutmaya başladı.

The Telegraph’a konuşan Devrim Muhafızları yetkilisi, "Ortam neredeyse yumruklaşmaya varacak kadar gergin. Duvarlara yumruk atılıyor, çöpler tekmeleniyor, herkes birbirini suçluyor ama kimse sorumluluk almıyor" dedi.

Esad’ın kaçışı, İran’ın on yıllardır yürüttüğü stratejik nüfuz politikasına büyük bir darbe vurdu.

HEZİMETİN SORUMLUSU KİM?

Devrim Muhafızları'nın Kudüs Gücü Komutanı Tuğgeneral İsmail Kaani, Suriye’deki başarısızlığın sorumlusu olarak görülüyor. Bazı yetkililer, Kaani’nin Esad ordusunun dağılmasını engelleyemediği ve İran’ın çıkarlarını koruyamadığı gerekçesiyle görevden alınmasını talep etti.

İRAN HALKI ESAD'IN GİDİŞİNDEN MEMNUN

Öte yandan, İran halkı arasında Esad’ın düşüşü memnuniyetle karşılandı.

İran'da Suriye'de Baas rejiminin devrilmesinin ardından ilk açıklama eski Meclis Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı Haşmetullah Felahetpişe'den geldi.

Felahetpişe, X sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, İran toplumunda tepki çeken Suriye'de rejimi korumak için harcanan paralara işaret ederek, "İranlılar mutlu olsun. ‎Hiç kimsenin artık örümcek ağlarının bakımı için milletin dolarlarını harcamaya hakkı yok." yazdı.

ESAD'IN DÜŞÜŞÜYLE İRAN NELER KAYBETTİ?

Hay’at Tahrir al-Sham (HTŞ) öncülüğündeki örgütlerin Şam’a ilerleyip kenti almasıyla 13 yıldır süren iç savaşta yeni bir sayfa açıldı. Bu gelişme, Beşar Esad’a büyük destek veren ve Rusya’ya sığınan İran’a da en büyük darbelerden birini vurdu.

İsrail’in Hamas ve Hizbullah liderlerini öldürüp bu grupları zayıflatmasının ardından, Esad’ın düşmesinin, Tahran’ın dış politikasını özetleyen Direniş Ekseni konseptine büyük bir darbe vurduğu vurgulandı.

Washington Post, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin pazar akşamı Filistin, Lübnan, Irak, Yemen ve Suriye’de destekledikleri güçlere işaretle, “Direniş Ekseni gerçekten zor bir yıl geçirdi” dediğini hatırlattı.

SURİYE OLMADAN DİRENİŞ EKSENİ TAMAMEN ÇÖZÜLEBİLİR Mİ

Irak’taki Şii militanlara yakın bir kaynak, İran’ın Suriye’ye yardım göndermesini beklediklerini ancak bu yardım gerçekleşmeyince hayal kırıklığına uğradıklarını söyledi.

Bölgeden bir diplomat ise İran’ın Esad’ı “ümitsiz vaka” gibi gördüğünü belirtti.

"İRAN STRATEJİSİNİ YENİDEN DÜŞÜNMELİ"

Roma’daki Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nün Ortadoğu programının başındaki Maria Luisa Fantappiè, “İran vekillere dayanan stratejisini yeniden düşünmeli. Vekil örgütler faydadan çok yük getiriyor” dedi.

Tahran, ülke savunmasını kendi toprakları dışından başlatmayı tercih ettiğini belirtiyor ancak buna karşı çıkanlar da var.

Mahmud Ahmedinejad, İran Cumhurbaşkanı’yken ona danışmanlık yapan Abdülrıza Davari, “Her yönetimin asli müttefiki halkıdır. Dış saldırılara karşı hayatta kalmaları için halkın mutluluğu gereklidir” diyerek Tahran’a uyarıda bulundu.

Gazeteye konuşan muhalif İranlılar, Esad’ın düşüşünün kendi toplumlarına ilham vermesini umduklarını ifade etti.

Mahmud Ahmedinejad'ın İran Cumhurbaşkanı olduğu dönemde danışmanlık yapan Abdülrıza Davari ise "Her yönetimin asli müttefiki halktır. Dış saldırılara karşı hayatta kalabilmek için halkın mutluluğu gereklidir” şeklinde konuştu.