'AİHM’nin kararı siyasi olur'

Referanduma ilişkin itirazı Yüksek Seçim Kurulu’ndan (YSK) dönen dün son olarak Danıştay’a başvuran CHP, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) seçeneğini de tartışırken hukukçular AİHM’den çıkacak kararın “siyasi” olacağı görüşünde.

Ebru Karatosun ANKARA
Referanduma ilişkin itirazı Yüksek Seçim Kurulu’ndan (YSK) dönen dün son olarak Danıştay’a başvuran CHP, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) seçeneğini de tartışırken hukukçular AİHM’den çıkacak kararın “siyasi” olacağı görüşünde. İşte, 16 Nisan sonrası cevabı aranan sorular ve cevapları:
YSK kararları herhangi bir yargı kurumunun denetimine açık mıdır? YSK kararları kesin midir?
YSK’nın verdiği kararlar hiçbir şekilde başka bir yüksek yargı mercii tarafından denetime tabi tutulamaz. Bu nedenle YSK kararları kesin niteliktedir. İtiraza tabi değildir.
CHP, YSK kararını bireysel başvuru da dâhil Anayasa Mahkemesine götürebilir mi? Buna Danıştay dâhil mi?
YSK’nın verdiği kararların kesin olması ve itiraza tabi olmaması sebebiyle AYM’ye taşınamaz. Buna Danıştay da dâhildir.
İç hukuk yolları tamamlandıktan sonra AİHM’ye gidebilir mi?
AYM ve Danıştay’ın ‘yetkisizlik’ vermesi beklenen kararların ardından muhalefet AİHM’e gidebilir. Ancak AİHM içtihatları mahkemenin seçim güvenliği konusunda farklılık gösteriyor.
AİHM’den kararı bağlayıcı mı?
AİHM kararları tavsiye niteliğindedir. Seçimlerin sonuçlarını değiştirmeye yönelik herhangi bir karar verme yetkisi bulunmuyor. Bu durumda seçim sonuçlarını etkileyecek bir karar çıkması da söz konusu değildir.
AİHM herhangi bir tazminata hükmedebilir mi?
AİHM’in hak ihlali tespit edip bu yönde karar vermesi durumunda tazminata hükmetme yetkisi var. Ancak geçmiş içtihatları göz önüne alınarak yapılan incelemelerde benzer davalara ilişkin davaları ele almadığı ve bu nedenle herhangi bir tazminata hükmetmediği dikkat çekiliyor.
Seçim güvenliği konusunda rapor hazırlama yetkisi bulunan AGİT’in raporunun önemi nedir?
Seçim güvenliğine ilişkin raporlar hazırlayan AGİT’in tespitlerinin iç ve uluslararası hukuk açısından bağlayıcılığı yok. Söz konusu kurum tavsiye niteliğinde kararlar ve tespitlerde bulunmaktadır.