Savaş suçları alarmı: AB ülkeleri İsrail’e silah tedariki nedeniyle yargılanacak!

The Intercept tarafından elde edilen belgelere göre, AB ülkelerinin, İsrail'e silah satışına devam etmesi, savaş suçlarıyla ilgili uluslararası yargılamaları başlatabilir. AB yetkililerinin İsrail'in Gazze'deki saldırılarında işlediği savaş suçlarını ve insan hakları ihlallerini bilerek görmezden geldiği, The Intercept’in ortaya çıkardığı sızdırılan iç belgelerle açıkça gözler önüne serildi.

DIŞ HABERLER SERVİSİ—Avrupa Birliği (AB) yetkililerinin, İsrail'in Gazze'de işlediği savaş suçlarından haberdar oldukları halde, İsrail'e yönelik silah satışını durdurma çağrılarını reddettikleri, The Intercept tarafından elde edilen iç belgelere dayanarak ortaya çıktı.

Sızdırılan belgeler AB'nin insan haklarından sorumlu özel temsilcisi Olof Skoog tarafından hazırlanan ve geçtiğimiz Kasım ayında AB ülkelerinin dışişleri bakanları sunulan bir değerlendirmeyi içeriyor.

Değerlendirmede, 7 Ekim 2023 tarihindeki saldırının ardından başlayan Gazze savaşının, İsrail'in savaş suçlarıyla ilgili daha fazla kanıt ortaya koyduğuna dair bir uyarı bulunuyor.

Özellikle, İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) tarafından sivil yerleşim alanlarına yönelik gerçekleştirilmiş saldırıların, uluslararası insancıl hukukun ihlali olarak tanımlandığı vurgulanıyor.

Birleşmiş Milletler kaynaklarına göre, Gazze'deki sivil kayıpların yüzde 50'den fazlasını kadınlar ve çocuklar oluşturuyor. Yaklaşık 45.000 kişinin hayatını kaybettiği raporlar arasında yer aldı.

AB ÜLKELERİ SUÇ ORTAKLIĞIYLA SUÇLANABİLİR

Raporlarda AB yetkililerinin gelecekte savaş suçları davasına muhatap olabileceklerine dair ciddi bir uyarı var. AB, İsrail'e silah sevk eden ülkeler arasında yer aldı ve bu süreçte İsrail’in soykırımına göz yumdu.

İnsan hakları uzmanlarına göre, AB ülkeleri, İsrail’e silah ihraç etmeye devam ederken, uluslararası hukuku ihlal etti.

AVRUPA'NIN SİLAH İHRAÇ POLİTİKALARI

Skoog’un değerlendirmesinde, Avrupa Komisyonu'na yönelik de ciddi eleştiriler yer alıyor. Komisyon, İsrail’e yönelik bir silah ambargosunu gündeme getirmeyi reddettiği için eleştiriliyor. Özellikle Almanya, Fransa ve İtalya gibi ülkeler, İsrail’e silah ihraç ederken, insan hakları ihlalleri konusunda herhangi bir aksiyon almadılar.

Yunanistan'ın eski maliye bakanı ve Avrupa'da Demokrasi Hareketi 2025'in genel sekreteri Yanis Varoufakis, bu durumun AB dışişleri bakanları için yasal bir sorumluluk taşıdığını ifade etti. Varoufakis paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

"AB, bu rapor doğrultusunda, kendi insan hakları temsilcisinin uyarılarını dikkate alarak, İsrail'e silah göndermeye devam etmenin yasal ve etik sonuçlarını kabul etmeli"

Avrupa'da birçok hukukçu, İsrail'in işlediği savaş suçlarına yönelik uluslararası hesap verebilirlik mekanizmalarının başlatılmasının kaçınılmaz olacağına inanıyor. The Intercept’e konuşan İngiltere'den bir hukuk firması yetkilisi, AB ülkelerinin, İsrail'e silah ihracatı yapmalarının yasal bir sorumluluk taşıdığını vurguladı. "Ekonomik çıkarlar, savaş suçlarına ortak olmak için bir gerekçe olamaz" dedi.

Çalışmalar, özellikle Fransa ve Almanya'nın, İsrail liderlerine karşı hesap sormamayı sürdürmesi, Avrupa'nın uluslararası insan hakları yükümlülükleriyle uyumlu olmadığını gösteriyor.

DİPLOMATİK ENGELLER MEVCUT

İsrail’in Gazze'deki hastaneleri hedef alması, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin savaş suçları kapsamında soruşturma başlatmasını zorlaştırdı. Ancak, Skoog’un değerlendirmesinde, hastanelerin kasıtlı olarak hedef alınmasının dahi bir savaş suçu olarak değerlendirilebileceği belirtiliyor.

Oxfam’ın insani yardım uzmanı Agnès Bertrand-Sanz, AB’nin bu süreci daha dikkatli izlemesi gerektiğini belirterek, "İsrail’in Gazze’deki suçlarına göz yuman Avrupa hükümetleri suç ortaklığını pekiştirmiştir" dedi.

Sızdırılan belgeler, İsrail ile ilişkilerde ciddi bir dönüm noktasına işaret ederken, Avrupa'nın İsrail’in Gazze’deki eylemlerine yönelik tutumunun uluslararası toplum tarafından sorgulanmasına yol açacak gibi görünüyor.