Batı'ya medeniyet Endülüs'ten geldi

Avrupa'ya ilim, Müslümanların Endülüs'te kurduğu medeniyetle gelir. Gırnata, İşbiliyye, Kurtuba ve Toledo Avrupa'nın en büyük bilim merkezleridir.

ÖZEL HABER Hayrettin TURAN RAMAZAN ÖZEL SAYFASI12 Ramazân 1433 İspanya'da İslam medeniyetinin izleri olan birçok Arapça kelimenin, günümüzde İspanyolcada yaşadığını belki insanlar fark etmez. Ancak Arapça ve Osmanlıca bilen birinin bu kelimeleri tanıması güç olmaz. Mesela İspanya'nın ulu nehri Guadalkivir'in aslı Vadi elkebir'dir. Alcala, El'kala'dır. Alkazar ise bildiğimiz El'kasr... İspanyolcada neredeyse her 5 kelimeden biri Arapça kaynaklıdır. İspanyolların milli kahramanı El-Cid'in (okunuşu El-Sid) adı da "Efendi" anlamına gelen "El-Seyyid"den gelir. Rönesansın köklerinin İtalya'da yattığına inanılır. Ama Rönesans'ın temelleri İtalya'da değil, Müslüman İspanya'daki Toledo şehrinde atılır. 1100'lü yılların sonunda Avrupa'ya ilim öğrenmek için giden Daniel of Morley adlı İngiliz'in seyahatnamesindeki şu ifadeler dikkat çeker: "Bir süre Paris'te konakladım ve orada adamlar değil ahmaklar gördüm. Hiçbir şey bilmedikleri için mermer heykellerden farksızdılar. Bunun üzerine Toledo'da Arapların ilminin revaçta olduğunu duyunca acele ederek oraya gittim." Avrupa'yı aydınlatan İslam güneşinin izini sürenler, Endülüs'teki bu görkemli ve aydınlık uygarlığa hayran olurlar. Bu uygarlığın içinde, bir ömür boyu Çin'den Maçin'e bütün dünyayı dolaşarak ilk gerçek seyehatnameleri bize miras bırakan İbn-i Batuta ve İbn Cübeyr'in izleri vardır. "Moors in Spain" (İspanya'da Müslümanlar) adlı kitabın yazarı Stanley Lanepoole Endülüs için şunları söyler: "Fransa'dan, Almanya'dan, İngiltere'den; Avrupanın her yerinden talebeler sanat, edebiyat ve müsbet ilim ve irfan çeşmesinden içmeye akın akın geldiler." Barselona'da Diakonen Lupitus da Hristiyan din kardeşlerine, dini çalışmalarını kolaylaştırmak için Müslüman bilimini okuma çağrısında bulunur. Avrupa kültürü, İslam medeniyetinin yayılmasından önce bir çok sahada çok ilkeldir. Özellikle bir rakam sisteminden bile mahrumdur. "0" sayısı da dahil olmak üzere ondalık sistem Müslümanlardan geçer. Bu sistemin bulunuşundan 100 yıl sonra Muhammed bin Musa el Harizmi "Algorismos" adlı eserinde bu sistemin kullanma alanını genişletir. O, Cebir ve Logaritma gibi matematik kollarının babası olmaya her açıdan hak kazanmıştır. Müslüman bilimadamları, doku uyuşması daha bilinmezken, organ nakli hayal dahi edilemezken, buna dair uygulamada bulunur, akıl hastalarının tedavisi ile ilgilenir.MÜSLÜMAN OLAN İSPANYALILARIN BULUŞMA NOKTASI İspanya toprakları, Endülüs Devleti'nin yıkılıp Müslümanların topyekûn şehid veya sürgün edilmesinden tam 500 sene sonra ezan sesine tekrar kavuştu. Elhamra Sarayı'nın bulunduğu Gırnata'nın Albayzin semtine yapılan caminin açılışı Müslümanların buluşma noktası oldu. Sonradan İslam'la şereflenen yüzlerce İspanyalı kadın törene katılarak birbirleriyle kucaklaştı.Hadis-i Şerif Bir kadın, beş vakit namazını kılar, ramazan ayında oruç tutar, namusunu korur ve zevcine itâat ederse, dilediği kapıdan cennete girer.Evden çıkarken ve girerken okunacak duâ Evden çıkarken "Ayet-el kürsî"yi okuyan, eve dönünceye kadar belâlardan emin olur. Hadis-i şeriflerde buyruluyor ki: "Evinden çıkarken Ayet-el kürsî okuyana, yetmiş melek, evine dönünceye kadar duâ ve istiğfar eder" "Evinden çıkarken "Bismillah, tevekkeltü alellah, La havle vela kuvvete illa billah" diyen, tehlikelerden korunur, şeytan ondan uzaklaşır" "Eve girerken İhlâs-ı şerîfi okuyan, yoksulluk görmez!" Bir kere "Kulhüvallâhü" sûresini ve bir kere de Ayet-el kürsî 'yi okuyanın evine şeytan giremez.