Dünyada 400 bin kişiyi öldürüyordu: Milyonların kullandığı ilaçta korkutan mutasyon!

ABD’li bilim insanları, Uganda’da en yaygın sıtma ilaçlarına karşı yüksek direnç gösteren ve hızla yayılan yeni bir parazit mutasyonu tespit etti. Parazitin PX1 genindeki bu değişimin mevcut tedavileri etkisiz kılarak küresel kurban sayısını tırmandırmasından endişe ediliyor.

Özetle Dinle

Kaydet

Uganda'da hastalardan alınan kan örneklerini inceleyen uluslararası bilim ekibi, sıtma tedavisinde kullanılan öncelikli ilaçlara karşı yüksek direnç gösteren yeni mutasyonlar keşfetti.

Her yıl dünya genelinde 220 milyonu aşkın kişiyi etkileyen ve 400 binden fazla insanın ölümüne yol açan sıtma vakalarına karşı bilim insanları, yeni moleküler izleme sistemlerinin devreye sokulmasını ve vakit kaybetmeden yeni nesil etken maddeli ilaçların geliştirilmesini talep ediyor.

Science ve Nature hattında yankı uyandıran araştırmaya göre, parazitin 'PX1' genindeki değişim, mevcut tedavilerin etkinliğini neredeyse sıfırlıyor.

Dünyada 400 bin kişiyi öldürüyordu: Milyonların kullandığı ilaçta korkutan mutasyon!

İLAÇLARA DİRENÇLİ YENİ MUTASYON TESPİT EDİLDİ

Uluslararası moleküler biyolog ve araştırmacılardan oluşan ekip, saygın bilim dergisi Nature Medicine’da yayımlanan çalışmalarında, Uganda’daki sıtma hastalarından alınan numuneleri inceledi. Bulaşıcı hastalığa yol açan Plasmodium falciparum parazitinin genom dizilimini çıkaran uzmanlar, parazitin PX1 geninde daha önce bilinmeyen beş ayrı mutasyon belirledi.

Söz konusu genetik değişimlerin, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından önerilen ve Sahra Altı Afrika’da en yaygın kullanılan artemisinin, lumefantrin ve meflokin içerikli modern kombinasyon tedavilerine (ACT) karşı parazitin direncini katbekat artırdığı belgelendi.

2000'LERİN ORTASINDAN BU YANA HIZLA YAYILIYOR

Araştırmacılar, 2004 ile 2024 yılları arasında Uganda genelinde toplanan 1.500’ü aşkın parazit örneğini genomik olarak incelediğinde acı tablo ortaya çıktı. PX1 genindeki mutasyonların ilk olarak 2000’li yılların ortalarında belirdiği ve geçen zaman içinde parazit popülasyonu arasında hızla yayıldığı saptandı.

Uganda’nın doğu ve batı bölgelerindeki sıtma suşlarının yaklaşık yarısının bu dirençli genetik yapıyı taşıdığını görüldü. Bulaş riskinin yüksek olduğu bölgede, standart ilaç dozlarının hastaları iyileştirmekte yetersiz kalması üzerine uluslararası sağlık kuruluşları tedavi süreçlerini uzatmak zorunda kaldı.

UZMANLARDAN BİLİM DÜNYASINA ACİL ÇAĞRI

Araştırmanın liderlerinden Brown Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Jeffrey Bailey, mutasyonların yayılma hızının insanlık adına ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurgulayarak durumun vehametini ifade etti:

"Bu mutasyonların bu kadar hızlı yayılması bizi ciddi şekilde endişelendiriyor. Sıtma, özellikle Sahra Altı Afrika'da hâlâ başlıca ölüm nedenlerinden biri. Mevcut ilaçlara karşı direncin artması, hastalığın kontrol altına alınmasını imkansız hale getirecek ve kurban sayısını artıracaktır."

ÖNERİLEN HABERLER