Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Müzelerde ‘özel’ yükseliş: Ziyaretçi sayıları 22 milyona yaklaştı
Türkiye’deki özel müzelerin sayısı 2021’de 309 iken geçen sene 426’ya ulaştı. Aynı dönemde ziyaretçi sayısı üç buçuk katına çıkarak 22 milyona yaklaştı. Bu yükselişin perde arkasını müze yöneticileriyle konuştuk...
Türkiye’de özel müzeler en parlak zamanlarını geçiriyor... Sayıları 426’ya çıkan özel müzelerin ziyaretçileri de son beş senede üç buçuğa katlandı. Bazı müzeler ziyaretçi rekoru kırdı.
Ülkemizdeki müzelerin üçte ikisini meydana getiren özel müzelerin sayısı 2021’de 309 iken geçen sene 426’ya ulaştı. Aynı dönemdeki ziyaretçi sayısı da 6 milyondan 21 milyon 905 bine çıktı.
Böylece 16 milyonda seyreden pandemi öncesi özel müze ziyaretçi sayıları çoktan aşıldı. TÜİK’in geçtiğimiz günlerde yayımladığı son istatistiklere göre; geçen sene özel müzeler, ziyaretçi sayısı 20,9 milyon olan Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı ücretli müzeleri bile geride bıraktı. (Bakanlığın toplam müze ve ören yerlerinin ziyaretçi sayısı ise 34,8 milyon oldu.)
MÜZE KÜLTÜRÜ OLGUNLAŞMAYA BAŞLADI
Peki, müzecilikteki bu “özel yükselişin” arka planında ne var?
Türkiye gazetesinin sorularını cevaplayan Sadberk Hanım Müzesi Direktörü Hülya Bilgi “Türkiye’de müze kültürü olgunlaşmaya başladı. Özellikle müzelerin süreli sergiler ve bunlara paralel tematik faaliyetler düzenlemesi, ziyaretçi sayısına olumlu etki ediyor. Müzeler artık insanların keyifli zaman geçirdikleri mekânlar hâline geldi” şeklinde konuşuyor.
Müzelerde ‘özel’ yükseliş: Ziyaretçi sayıları 22 milyona yaklaştı
Bilgi, sözlerine şöyle devam ediyor:
Evet, bazı influencer’lar müzelerde yüzeysel içerik üretebiliyor, bazıları müzeleri fotoğraf arka planı olarak kullanabiliyor ama sosyal medya sayesinde ilginin ve görünürlüğün arttığı kesin. Mesela Eski Şark Eserleri Müzesinde bunun etkisini gördük.
İSTANBUL GÜÇLÜ BİR KÜLTÜREL MERKEZ
Türkiye’de özel müzelere yönelik ilginin artmasının toplumun kültür ve sanatla kurduğu ilişkinin dönüşümünün önemli göstergelerinden biri olduğunu kaydeden İstanbul Modern’in Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eczacıbaşı ise sözlerine şöyle devam ediyor:
Bugün müzeler, yapıtların sergilendiği mekânlar olmanın ötesinde; insanların öğrenmek, keşfetmek, bir araya gelmek ve farklı disiplinlerle karşılaşmak için ziyaret ettiği yaşayan kültür alanlarına dönüşüyor.
Müzelerde ‘özel’ yükseliş: Ziyaretçi sayıları 22 milyona yaklaştı
Bu değişimde pandeminin ardından ortak ve fiziksel deneyimlere duyulan ihtiyacın yeniden öne çıkmasının, dijitalleşmenin kültür ve sanata erişimi genişletmesinin ve izleyici alışkanlıklarının çeşitlenmesinin etkili olduğunu düşünüyorum. İstanbul’un uluslararası ölçekte güçlü bir kültür ve turizm merkezi olması da bu ilgiyi besliyor.
Eczacıbaşı, 2019’da 360 bin olan toplam ziyaretçi sayılarının 2024’te rekor kırarak 1 milyona ulaştığını, geçen yıl ise 750 bin ziyaretçi ağırladıklarını da kaydediyor.
SOSYAL MEDYA ARTIŞI ETKİLİYOR
Pera Müzesinin bağlı olduğu Suna ve İnan Kıraç Vakfının yönetim kurulu üyesi Özalp Birol, kendi kurumları özelinde pandemiden önceki ziyaretçi sayılarını yaklaşık yüzde 20 oranında geçtiklerini söylüyor.
Müzelerde ‘özel’ yükseliş: Ziyaretçi sayıları 22 milyona yaklaştı
Birol “Üç kat gibi ifade edilecek rakamları müzemiz özelinde görmüyoruz ama bir artıştan söz edebiliriz. Mesela yaz dönemlerinde günlük ziyaretçi sayısı 350-400 iken şimdi 500-600 kişiye çıkıyor.
Başkent, 19–27 Eylül’de kültürün, sanatin ve lezzetin buluşma noktası olacak
Pandemi öncesini yaklaşık yüzde 20 oranında geçtik” diyor. Özel müzelere olan rağbetin artmasına dijitalleşmenin ve sosyal medya akımlarının etkisine dikkati çeken Özalp Birol “Biliyorsunuz, insanlarımız artık ilgi toplayan etkinliklerde fotoğraf çektirip sosyal medyada kullanmaktan büyük keyif alıyor. Dolayısıyla belirli bir çizgisi olan özel müzelerde yapılan sergiler böylece gündeme geliyor. Sosyal medyanın bu artışı tetiklediği bir gerçek” diye konuşuyor. Birol, 2000’lerden itibaren sanat eksenli özel müzelerin artmasıyla bu müze kültürünün Türkiye’de yerleşmeye başladığını da sözlerine ilave ediyor.
ESER SAYISI SABİT KALDI
Öte yandan Türkiye’de müze sayısı artarken eser sayısı neredeyse yerinde saydı. Geçen yıl eser sayısı sadece %0,4’lük yükselişle 4 milyon 12 bin oldu. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı müzelerdeki 10 eserden 6’sının ise sikke olduğu görüldü.
BİLET FİYATI DA YÜKSELDİ
Özel müzelerin bilet fiyatlarının da 2023’ten itibaren arttığı görülüyor. 2021’de İstanbul’daki büyük müzelerin tam bilet fiyatları ortalama 25-50 TL arasındayken, bu fiyat 2023’te 90-180 TL’ye, 2026 itibarıyla ise 300-550 TL’ye yükseldi. Buna rağmen bazı özel müzeler, haftanın farklı günlerinde kapılarını ücretsiz olarak ziyaretçilere açıyor.
