Bir köy el ele verdi, fabrika kurdu! İlk ihracat Amerika'ya

Sakarya'nın Karasu ilçesine bağlı Paralı köyünde fındık üreticileri, ürünlerini doğrudan tüccara satmak yerine kurdukları kooperatif bünyesinde işleyerek katma değerli ürünlere dönüştürüyor.

2013 yılında temelleri atılan proje kapsamında üretilen yaklaşık 20 farklı fındık ürünü, Sakarya, Kocaeli ve Düzce'deki yerel zincir marketlerde satışa sunuluyor. "Sakarya Çikolatası" adı verilen ürün ise Amerika'ya ihraç edildi.

Köydeki üreticiler, fındığın katma değerinin üreticide kalması amacıyla güçlerini birleştirerek Kırsal Kalkınma Kooperatifi kurdu. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle önce kırma, ardından kavurma tesisi oluşturuldu.

Yaklaşık 5 yıllık planlı çalışmanın ardından fındık, nihai tüketiciye ulaşabilecek farklı ürünlere dönüştürülmeye başlandı.

Yaklaşık 100'ün üzerinde üreticinin yer aldığı kooperatifte, fındığın hasadından tüketiciye ulaşmasına kadar birçok işlem köyde gerçekleştiriliyor. Yıllık yaklaşık bin ton fındık üreten köyde, üretimin yaklaşık yüzde 20'si kooperatif bünyesinde işlenebiliyor. Hedef ise bu oranı zaman içinde yüzde 100'e çıkarmak.

Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mustafa Çöpoğlu, çalışmanın fındık üreticileri için bir model olduğunu belirterek, "Üreticiler fındığını hasat ettikten sonra doğrudan kabuklu bir şekilde tüccara satmak yerine kendi köyümüzde katma değerli hale getirelim düşüncesiyle bir ekip kurmuşlar" dedi.

Çöpoğlu, yaklaşık 20 farklı ürünün Sakarya, Kocaeli ve Düzce'deki yerel zincir marketlerde satıldığını söyledi.

Çöpoğlu, sistemin köyde istihdam da oluşturduğunu belirterek, "Burada yaklaşık sezonsal olarak değişmekle beraber ortalama 12 kadın çalışanımız var. Sistem sürekli büyüyor. Sisteme de, kooperatife de yeni üyeler katılıyor" ifadelerini kullandı.

Çöpoğlu, fındığın tüketiciye ulaşana kadar geçirdiği süreçlerin köyde tamamlanmasının katma değerin de köyde kalmasını sağladığını kaydetti.

Kuzey Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Özgür Uğur da çalışmalarının 2013 yılında başladığını belirterek, "Fındık için bir şey yapma, fındığa bir şeyler katma, yöreye faydalı olma gereği hissederek, istihdam oluşturma isteğiyle, aslında bölgemize hizmet etmek arzusuyla 2013 yılında bu işe başladık" dedi.

Uğur, ürünlerin yakın bölgelerdeki marketlere gönderildiğini ve internet üzerinden de satış yapıldığını aktardı.

Fındığın farklı ürünlere dönüştürülmesiyle ihracata da başladıklarını anlatan Uğur, "Dubai çikolatasının çok sükse olduğu zamanlarda biz adını değiştirdik. 'Fındıklı yapalım ve adını Sakarya Çikolatası koyalım' dedik. Sakarya Çikolatamız Amerika'ya gitti" diye konuştu.

Uğur, köy halkının büyük bölümünün projeye ortak olduğunu belirterek, amaçlarının fındığa katma değer kazandırmak ve Paralı köyüne katkı sağlamak olduğunu söyledi.

Köyde çalışan Bilgin Uğur Işık ise projenin kendilerini mutlu ettiğini ifade ederek, "Kendi ürettiğimiz fındığı burada işliyoruz. Burada güle oynaya çalışıyoruz, hepimiz akrabayız. Yabancı kimse yok. Hepimiz iç içeyiz" dedi.

Köydeki üreticiler, mevcut üretimin daha büyük bölümünü işleyerek hem ürün çeşitliliğini hem de katma değerli üretimi artırmayı hedefliyor.