KAAN ve HÜRJET'te kritik eşik! ABD'li şirket Türkiye planını açıkladı

Türkiye'nin milli savaş uçağı KAAN ve jet eğitim uçağı HÜRJET'te kullanılacak ABD yapımı motorlara ilişkin yeni gelişmeler ortaya çıktı.

Tolga Özbek'in haberine göre GE Aerospace Savunma & Sistemler, Bölgesel Strateji ve İş Geliştirme Direktörü Kement Akdemir ile şirketin 27 ülkeden sorumlu Satış Genel Müdürü Orkun Tuncer, İstanbul'da KAAN ve HÜRJET programlarındaki son durumu anlattı.
 

KAAN İÇİN F110'LARDA KRİTİK SÜREÇ

TUSAŞ, KAAN'ın prototiplerinde ve ilk 40 uçağı kapsayan Blok 10'da GE Aerospace üretimi F110-GE-129 motorlarını kullanacak.

Tolga Özbek'in aktardığına göre KAAN için gerekli Technical Assistance Agreement (TAA) onayı temmuz ayında çıktı. Böylece lisans tarafındaki engel aşılırken, P1 prototipine yönelik çalışmalar da devam ediyor.

TUSAŞ'ın elinde test uçaklarında kullanılacak F110 motorlarının halihazırda bulunduğu belirtilirken, seri üretim uçaklarında kullanılacak motorların teslimat takvimine ilişkin de açıklama geldi.
 

"MOTORLAR PLANLANDIĞI GİBİ VERİLECEK"

GE Aerospace yöneticisi Kement Akdemir, F110 motorlarının teslimatına ilişkin, "Takvim, GE Aerospace açısından planlandığı gibi motorlar verilecek. TUSAŞ'ın pozitif olarak agresif bir takvimi var. TUSAŞ bu takvimi başarıyla yakalıyor. KAAN Blok 10 için GE Aerospace 'projenin güvenilir bir ortağı'" dedi.

Akdemir, KAAN'ın Türkiye açısından önemine de değinerek GE Aerospace'in Türkiye'de 500'den fazla mühendisle askeri ve sivil projelere destek verdiğini iletti.

"TF35000 ÇALIŞMALARINA DESTEK VEREBİLİRİZ"

KAAN'ın ilerleyen aşamalarında kullanılması planlanan TF35000 motoruna ilişkin de konuşan Akdemir, GE Aerospace'in bu projede doğrudan payı bulunmadığını açıkladı.

"TF35000'de bir payımız yok. Talep olursa, mühendislik ekibimiz ve imkanlarımızla hazırız."

Yeni bir motor geliştirmenin uzun bir süreç olduğuna işaret eden Akdemir, Türkiye'nin bu alanda önemli tecrübeye sahip olduğunu belirterek TF35000 çalışmalarına ihtiyaç duyulması halinde destek vermeye hazır olduklarını belirtti.
 

HÜRJET'İN F404 MOTORLARINDA SON DURUM

GE Aerospace'in HÜRJET programındaki rolüne ilişkin bilgi veren Akdemir, şirketin projedeki çalışmalarının 2020'de başladığını, sonraki yıllarda TEI ve TUSAŞ ile yeni anlaşmalar yapıldığını anlattı.

HÜRJET'te kullanılan F404 motorunun uçağa entegrasyonunun birlikte gerçekleştirildiğini söyleyen Akdemir, test uçuşlarının güvenli şekilde devam ettiğine işaret etti:

"Bu sadece motor tedarik değil. Türkiye havacılık ekosisteminden birlikte yararlanmak. Projeye geniş bakıyoruz"
 

İSPANYA İÇİN YENİ İZİN SÜRECİ

HÜRJET'in İspanya'ya ihracat sürecine de değinen Akdemir, askeri projelerde motor tedariki için ABD hükümetinin izninin gerektiğinden bahsetti.

Mevcut HÜRJET başvurusunun eğitim faaliyetleri ve Türk Hava Kuvvetleri için yapıldığını belirten Akdemir, yeni bir kullanıcı söz konusu olduğunda yeni başvuru gerektiğini söyledi:

"Yeni bir kullanıcı için tekrar bir başvuru yapılıyor. İspanya için de benzer süreç işliyor."

Akdemir, küresel tedarik alanında bazı sıkıntılar bulunduğunu ancak İspanya için belirlenen takvime uyulması amacıyla çalıştıklarını ileri sürdü.

F414 GÜNDEMDE

Tolga Özbek'in haberine göre TUSAŞ, HÜRJET'in deniz versiyonunda daha güçlü bir motora geçmeyi hedefliyor. Eğitim ve taarruz modelinde F404 kullanılırken, MUGEM'de görev yapması planlanan deniz versiyonu için F414 motoru gündemde.

Akdemir, ABD hükümetinin verdiği izinle HÜRJET'in deniz modeli için görüşmelere başladıklarını aktardı.

GE AEROSPACE'TEN GÜÇHAN AÇIKLAMASI

Milli Savunma Bakanlığının 42 bin libre itiş gücüne sahip GÜÇHAN motoru projesine ilişkin soruya da GE Aerospace ekibi cevap verdi.

Şirket yetkilileri, GÜÇHAN çalışmalarına ilişkin, "Gözlem ve sessizlik içindeyiz. Takip ediyoruz. Çalışmaları heyecanla bekliyoruz" değerlendirmesinde bulundu.