Türkiye'deki bakışları olay olmuştu: İzlanda Başbakanı'nın başı büyük belada, ülkede 13 yıl sonra bir ilk!

İzlanda, Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılıp başlatılmayacağını oylamak üzere bugün sandık başına gidiyor.

13 yıl aradan sonra düzenlenen referandumda anketlere göre “Hayır” kampanyası yüzde 51,6 ile az farkla önde gidiyor.

İzlanda Başbakanı Kristrun Frostadottir’in merkez sol hükümeti bu oylamayı erkene çekmiş olsa da, halkın asıl tartıştığı konu dünya siyasetindeki gelişmeler değil. Vatandaşlar, ülkenin bağımsızlığının ve geçim kaynağı olan balıkçılık sektörünün söz konusu seçim sürecinde zarar göreceğinden endişe ediyor.
 

OYLAMA NE ANLAMA GELİYOR?

Seçmenlerin oy pusulasında cevap aradığı soru, İzlanda'nın Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerini yeniden başlatıp başlatmayacağı üzerine kurulu.

Mevcut durumda Avrupa Ekonomik Alanı vasıtasıyla AB’nin tek pazarına ve Schengen bölgesine dahil olan İzlanda, muhtemel bir tam üyellikle birlikte gümrük birliğine girecek ve ortak para birimi avroya geçiş sürecine dahil olacak.

Bu süreçte verilecek "Evet" oyu, üyeliğin kesin olarak kabul edildiği anlamına da gelmiyor. Yalnızca bir katılım anlaşmasının müzakere edilmesine destek verildiğini gösterecek.  

Bir anlaşma metninin daha sonra ikinci bir referandumda oylanması, parlamentodan geçmesi, anayasanın değiştirilmesi ve 27 AB üyesi ülkenin onayı gerekiyor. Öte yandan, verilecek "Hayır" oyu da İzlanda'nın gelecekte müzakereleri tekrar masaya yatırma ihtimalini tamamen ortadan kaldırmıyor.
 

TARTIŞMANIN ODAK NOKTALARI: BALIKÇILIK VE EKONOMİ

Referandum kampanyalarında öne çıkan ana başlıkların başında egemenlik ve balıkçılık sektörü geliyor. İhracatın neredeyse yüzde 40’ını oluşturan denizcilik sektörü, "Hayır" cephesinin en büyük argümanını oluşturmakta.

Muhalefetteki Bağımsızlık Partisi Başkanı Guorun Hafsteinsdottir, oylamayı İzlandalıların doğal kaynaklar ve balıkçılık üzerindeki karar yetkisini Brüksel'e devretme meselesi olarak görüldüğü söyledi. 1970'lerde Birleşik Krallık ile yaşanan "Morina Savaşları"nın hafızalardaki tazeliği de bu hassasiyeti artırıyor.

Bununla birlikte ekonomik sıkıntılar da tartışmalarda yer buluyor. Dünyanın kişi başına GSYİH bakımından en zengin ülkelerinden biri olmasına rağmen, enflasyonun yüzde 5,6’ya tırmanması ve faiz oranlarının yüzde 8 seviyesinde kalması halkı zorluyor. "Evet" kampanyası, AB entegrasyonunun ekonomik riskleri azaltacağını ve faizlerin düşmesine yardımcı olacağını savunuyor.

Güvenlik boyutunda ise NATO’nun kurucu üyesi olan ancak daimi ordusu bulunmayan İzlanda, savunmasını müttefiklerine ve ABD ile 1951’den bu yana süregelen ikili savunma anlaşmasına dayandırıyor her ne kadar bu yıl AB ile bir güvenlik ortaklığı imzalanmış olsa da seçmenler nezdinde güvenlik başlığı balıkçılığın gerisinde kalıyor.

Nüfusu 400 binin altında olan ülkede seçmenlerin beşte birinden fazlası erken oy kullanırken, oy verme işlemi yerel saatle 22:00'de sona erecek. Kesin sonuçların Pazar günü erken saatlerde netleşmesi bekleniyor.

BAKIŞLARI OLAY OLMUŞTU

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde düzenlenen NATO Zirvesi resepsiyonuna İzlanda Başbakanı Kristrún Frostadottir'in bakışları damga vurmuştu. Frostadottir'in Beştepe'ye giriş anı sosyal medyada çok konuşulanlar arasında girmişti.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde basına kapalı olarak düzenlenen yemek öncesinde Erdoğan ve Emine Erdoğan, konuk liderleri ve eşlerini Cumhurbaşkanlığı Ana Binası’nın merdivenlerinde karşıladı.

Henüz 38 yaşında olan ve ülkesinin en genç liderleri arasında yer alan Frostadottir makam aracından indiği andan itibaren Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne bakışları bir hayli dikkat çekmişti.

Genç başbakanın Külliye'ye giriş yaptığı sırada çevresindeki detayları ilgiyle izlediği o anlar, kısa sürede internet platformlarında ve sosyal medyada geniş bir yankı buldu.