Teknolojinin karanlık yüzünü uzmanı anlattı! Beyin sanal iletişimde ödül peşine düşüyor

Hayatın önemli bir parçası hâline gelen dijital dünya, bir yandan kolaylık sağlarken diğer yandan da teknoloji kaynaklı bazı psikolojik problemlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlıyor.

MAHMUT ÖZAY - Dijital dünyanın, bireyleri psikolojik olarak nasıl içine çektiğinden bahseden Yaşar Üniversitesi Psikoloji Bölümü Başkanı Doç. Dr. Oya Mortan Sevi, şunları söyledi: Bir uyaran yüksek düzeyde haz oluşturuyor veya mevcut gerginlik ya da sıkıntılı durumdan kurtulmaya yardımcı oluyorsa bu uyarana yönelik davranışın tekrar edilme ihtimali artıyor. Bu davranışın ortaya çıkması engellendiğinde ortaya çıkan huzursuzluk ve gerginlik de bu davranışın sürdürülmesine aracılık edebiliyor.

Bu problemli davranışları etkileyen yüksek stres ve endişe seviyesi, düşük baş etme gücü, yenilik ve haz arayışı gibi önemli risk faktörleri olabiliyor. Bu durumun sosyal medya aracılığıyla kendine bir statü sağlamak, onay ve beğenilme ihtiyacını karşılamak gibi işlevleri de var. Yani sanal iletişimin kendisi bir ödül niteliğinde olup beyin bu ödüle daha sık ulaşmanın peşine düşüyor. Bu uğraşlar yoğun bir zihin meşguliyeti oluşturuyor, birey giderek daha fazla zamanını bu uğraşlarla geçirip git gide daha fazla çaba ve hatta para harcayabiliyor, tüm bunlar da işlevselliğini etkiliyor.

Teknolojiyi, akıllı telefonları ve sosyal medyayı kendimizi, çocuklarımızı, gençlerimizi yatıştırmanın ve oyalamanın bir aracı olarak kullandığımıza da inanıyorum. Olumsuz duygulardan uzaklaşmak ya da boş zamanımızı doldurmak için her seferinde internete, sosyal medyaya başvurmak yerine başka çözümler bulabiliriz.  Çocuklar ödül ve keyif duygularını ekran ile değil, sanat ve spor aracılığıyla yaşamalılar. İzole ve sanal dünyaya sıkışmış bir toplum olmaktan çıkmalıyız. 

Teknoloji, yeni psikolojik problemleri ve kavramları beraberinde getirdi

>> Nomofobi: Akıllı telefondan yoksun kalma korkusu 
>> Netlessfobi: İnternetsiz kalma korkusu 
>> FoMO: Gelişmeleri kaçırma korkusu 
>> Siberkondri: Sağlıkla ilgili internette zaman harcama
>> JOMO: İnternetsiz zamandan keyif alma