Barzani’nin çıkış yolu Türkiye

IKBY’nin ayakta kalabilmesi, en büyük gelir kalemi olan petrol satışlarına bağlı. TESPAM Başkanı Akyener’e göre; 550 bin varillik bir kısmını Türkiye üzerinden uluslararası piyasalara ulaştıran IKBY’nin bölgede hayatını devam ettirebilmesi için söz konusu enerji ticareti şart.

Cabir Turğut - Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), 2015’ten bu yana parlamento onayı olmadan başkanlığı sürdürmeye çalışan Mesud Barzani’nin öncülüğünde dengeleri ciddi anlamda değiştirecek bağımsızlık referandumu için girişimlerine devam ediyor. 25 Eylül olarak belirlenen bağımsızlık referandumu adım adım yaklaşırken, Kerkük ve Sincar gibi ihtilaflı şehirlerde dahi seçmen listelerinin duyuruya çıkması Merkezi Irak Yönetimi (MIY) ve Türkiye tarafında tepkilerin yükselmesine yol açıyor. Peki yıllardır Türkiye için “politik kırmızı çizgi” olarak ifade edilen, İran ve MIY’nin de karşı çıktığı bu süreci nasıl değerlendirmek gerekiyor? Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM) Başkanı Oğuzhan Akyener’e göre; özellikle Kerkük şehrinin referanduma dahil edilmek istenmesinin ve bu şehirde uygulanmaya çalışılan etnik mühendislik çalışmalarının en önemli sebebi enerji.

PETROL İHRACATI ANINDA BİTER
Kerkük sahasının yaklaşık 26 milyar varillik kanıtlanmış rezervi bulunduğu bilgisini veren Akyener, birçok uluslararası enerji şirketinin çalışma yaptığı Musul ve Kerkük’te çıkarılan petrolün Türkiye üzerinden dünyaya açıldığını belirtti. Kürt bölgesi kontrolündeki sahalardan günlük yaklaşık 600 ile 620 bin varil arasında petrol üretildiğini söyleyen Akyener “Bunun 540 ile 550 bin varillik arasında bir kısmı Ceyhan Limanı üzerinden uluslararası piyasalara ulaştırılıyor. Muhtemel bir bağımsızlık kararının ardından, komşuları olan İran, MIY ve Türkiye’nin ilişkileri sadece dondurması durumunda, IKBY’nin hâlihazırda devam ettiği günlük petrol ihracatı bir anda sıfırlanacak” dedi.

AYAKTA KALMASI TİCARETE BAĞLI
Akyener, IKBY’nin ayakta kalabilmesi için en büyük gelir kaleminin petrol satışları olduğuna işaret ederek “Bunun da önemli kısmının Türkiye üzerinden gerçekleştirildiği dikkate alınırsa mevcut durumda IKBY’nin bölgede hayatını devam ettirebilmesi için söz konusu enerji ticareti gereklidir” ifadelerini kullandı. Enerji transferinin durmasının satıcılar üzerinde ciddi etkileri olacağına vurgu yapan Akyener, ayrıca üretimin devamı için depolama kapasitesinin azlığı, ulaşılabilecek market bulunmayışının yanı sıra lojistik imkanların da kısıtlanmasının, IKBY için durumu içinden çıkılamaz bir hâle sokacağını kaydetti.

Dünya piyasalarına etkisi olmayacak
Artan iç huzursuzluk ve komşulardan gelecek müdahalelerin kurulan hayallerin de kolaylıkla sonunu hazırlayacağını dile getiren Oğuzhan Akyener, şöyle konuştu: IKBY’nin arz edemeyeceği günlük yaklaşık 0,5 milyon varillik bir hacmin küresel piyasalar için pek de önemi olmayacak. Hatta bu kesinti, OPEC ve OPEC üyesi olmayan bazı ülkelerin aldıkları hâlde kısmen uygulayamadıkları kesinti kararı kapsamında da hoş karşılanacaktır.