Diş çürüğü aşısı geliyor! Ağızdaki bakterilere karşı bağışıklık kazandıracak

En sık görülen bulaşıcı hastalıkların başında yer alan ağız ve diş sağlığı hastalıklarına aşı çözümü geliyor. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar başarılı oldu. Şimdi insanlar üzerinde deneniyor. Eğer başarılı olursa diş çürüğü tarihe karışabilir.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ- Diş çürüğünün sebepleri çok farklı da olsa, en önemli etkenin streptococcus mutans adı verilen bakteriler olduğunun ortaya çıkması üzerine bilim dünyası, bu bakterilere karşı bağışıklık kazandıracak aşılar üzerinde çalışmaya başladı. Hayvanlar üzerinde etkili olan aşının insanlar üzerindeki çalışmalarının başladığı duyuruldu.

ÇÜRÜK DİŞ TARİH OLABİLİR

Dünya Sağlık Örgütünün Mayıs 2024’te yayımladığı Ağız Sağlığında Küresel Strateji ve Eylem Planı’na göre ağız hastalıklarının dünyada en yaygın bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında yer aldığını söyleyen Diş Dostu Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Diş Hekimi Engin Aksoy aşı çalışmaları ile ilgili şu bilgiyi verdi:

Çürük aşısının çalışmaları streptococcus mutans adı verilen bakterilere yönelik yoğunlaşmıştır. Amaç bu bakterilere karşı bağışıklama kazanılması. Uzun yıllardır devam eden çalışmalarda makalelere göre hayvan deneyleri maymunlarda ve kemirgenler üzerinde yapılıyor. Kemirgenler üzerindeki denemeler başarılı; insanlarla ilgili çalışmalar da sürüyor. Sonuçlar başarılı olursa diş kaybı tarih olabilir.

BURUNDAN YA DA DİL ALTI

Sürdürülen aşı çalışmalarında, ilacın burundan damla ya da spey şeklinde veya dil altı sprey şeklinde uygulanması düşünülüyor. Bağışıklık cevabını en iyi kanıtlanmış şekilde artıracak multigenik DNA/rekombinant aşılar üzerinde çalışmalar devam ederken, uzmanlar şimdilik yapılacak en önemli şeyin çürüklerden korunmak olduğunu vurguluyor.

50 YAŞINDA DİŞLERİN YARISINI KAYBEDİYORUZ

Diş çürükleriyle daha çocukken tanıştığımızı söyleyen Engin Aksoy “Dünya Sağlık Örgütünün 2022’de yayımladığı Türkiye Ağız ve Diş Sağlığı raporuna göre 1-9 yaş arasındaki çocukların yüzde 48’inde çürükler tedavi edilmiyor ve o çürükler bize diş eti iltihaplanması, ağız ve diş sağlığında pek çok problem, diş kayıpları ve pek çok sistemik hastalık olarak geri dönüyor. Araştırmalara göre 50 yaşına geldiğimizde dişlerimizin neredeyse yarısını bu sebeplerle kaybetmiş oluyoruz. Bu çok ciddi bir sayıdır. Dişlerimiz sadece gülümsediğimizde işe yaramıyor. Konuşurken, yemek yerken, gülerken ve sosyal hayatta varlığımızı sürdürürken bizi temsil ediyor”
diye anlattı.

AĞIZDAKİ İLTİHAP KALBİ TETİKLİYOR

Dünya Sağlık Örgütünün Mayıs 2024’te yayımladığı Ağız Sağlığında Küresel Strateji ve Eylem Planı’na göre ağız hastalıklarının dünyada en yaygın bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında yer aldığına işaret eden Aksoy “Ağız ve diş sağlığımız bütüncül beden sağlığımızdan farklı değerlendirilmemeli. Ağzımızda başlayan iltihaplanma vücudumuzun pek çok yerinde farklı hastalıklara davetiye çıkarmaktadır. Mesela kalp krizi riskini artırıyor. Bu nedenle koruyucu diş hekimliği artık her zamankinden daha önemlidir ve toplumun ağız ve diş sağlığı konusunda bilinçlenmemesi bir halk, toplum sağlığı problemi ortaya çıkarmaktadır” diye konuştu.

DİŞ BAKIMI OKUL ÖNCESİ BAŞLAMALI

İlkokul bitiminde ortalama 3, lise bitene kadar da yaklaşık 10 dişin çürüdüğünü söyleyen Diş Hekimi Remzi Ülgen “Dolayısıyla ağız ve diş bakım alışkanlıklarının anaokulunda kazandırılması gerekiyor. Okul öncesi dönemde bu alışkanlığı kazanmayan kişilerin sadece yüzde 20’si sonradan bu alışkanlığı edinebiliyor. Kalan yüzde 80’lik kısım diş fırçalamıyor ya da aklına geldiğinde diş fırçalıyor. Oysa dişlerimiz de bir organdır ve eksiklik durumunda konuşma, yeme güçlükleri yaşanabilir; daha ileri aşamalarda çene kemiğinde erimeler, kaymalar ortaya çıkabilir. Oysa en ucuz ve kolay olan koruyucu sağlık hizmetidir. Bu hizmetin yaygınlaştırılması gerekir” dedi.

İLK DİŞ DOSTU KONGRE

Uzun yıllardır Türkiye’de koruyucu diş hekimliği alanında ve toplumda ağız ve diş sağlığını korumaya yönelik pek çok etkinlik düzenleyen Diş Dostu Türkiye Derneği Atlas Üniversitesi iş birliği ile 19-20 Ekim 2024 tarihlerinde Atlas Üniversitesi kampüsünde Diş Dostu 1. Ulusal Kongresi’ni düzenliyor. Koruyucu Diş Hekimliğinin ana temasını taşıyan kongreye Türkiye’nin dört bir yanından Diş Hekimliği Fakülteleri, Diş Klinikleri, Diş Hekimleri ve Diş Hekimi adayları katılım sağlıyor.

İKİ YILDA BİR FIRÇA DEĞİŞTİRİYORUZ

Diş Dostu Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Diş Hekimi Engin Aksoy, ülke nüfusumuzun yüzde 14’ünün hayatı boyunca diş hekimine gitmediğini, diş macununu ise gelişmiş ülkelerin 4’te 1’i kadar kullandığına dikkat çekerek “Gelişmiş ülkelerde yıllık diş macunu tüketimi neredeyse 400 gramı geçiyorken ülkemizde bu sayı 110 gram. Gelişmiş ülkelerde yıllık diş fırçası tüketimi 4 iken ülkemizde bu sayı 1 bile değil. Yani bir kişi belki de 2 yılda bir diş fırçasını değiştiriyor. Oysa hijyen kuralları gereği diş fırçasının mutlaka 3 ayda bir değiştirilmesi gerekir” dedi.