'Sinop mantarı' Avrupa mutfağının baş tacı

Sinop'un Erfelek ilçesinde köylüler tarafından dağlardan toplanan mantarlar, İtalya ve Fransa başta olmak üzere Avrupa ülkelerine ihraç ediliyor.

Erfelek ilçesinde dağlarda yetişen yaklaşık 12 farklı mantar türü, ilçe halkının önemli bir geçim kaynağı haline geldi. Organik mantarlar, köylülerce toplanıp ilçe merkezinde bir firmaya satılıyor. Burada ev hanımları tarafından işlenen tonlarca mantar, ihraç edilmek üzere ilçeden tırlarla sevk ediliyor.

Geçen yıl ilçeden yaklaşık 80 tırın taşıdığı 200 ton mantar ihracatı yapılırken, bu mevsimde toplanan porçini mantarı, Erfelekli kadınlar tarafından İtalyan ve Fransız mutfağı için hazırlanıyor. Erfelek mantarına en fazla talep ise dünya mutfakları içinde büyük üne sahip olan ve ismini makarna ve pizza ile duyuran İtalya'dan geliyor. Şu anda mevsim gereği bölgede bolca yetişen, İtalyan ve Fransız mutfağında yaygın olarak kullanılan porçini mantarı, yurt dışına gönderilmek üzere hazırlanıyor. Halk arasında ayı ya da fesleğen mantarı olarak da bilinen ve İtalyan mutfağında taze veya kurutulmuş olarak pizza, risotto, makarna sosları, çorba gibi yemeklerin yanı sıra beyaz ve kırmızı et yemeklerinde de sıklıkla kullanılan porçini mantarı, ilçede kurulan tezgahlarda kadınlar tarafından özenle işleniyor. İlçe kadınları hem boş zamanlarını değerlendiriyor hem de harçlıklarını çıkartıyor.

Firma sahibi Kemal Bayramoğlu, ilçeden her yıl yaklaşık 200 ton mantar ihraç edildiğini belirterek, çok sayıda vatandaşın sektörden ekmek yediğini söyledi. Bayramoğlu, "Geçtiğimiz yıl yaklaşık 200 ton mantar yaptık. Yağışlara bağlı olarak her yıl bu miktar değişiyor. Bazen 200-300 ton olduğu gibi, bazen de 30-40 tona düşebiliyor. İtalya başta olmak üzere, Fransa, Romanya ve Avrupa ülkelerine gönderiyoruz. Burada işlememiz dışında gittiği yerde de kalibre kalibre işleniyor, kavanozlanıyor, yani bir sürü işlemden geçiyor. Bu mantarlar Avrupa'da restoranların ve otellerin vazgeçilmezleri arasında" dedi.

İlçe köylülerinin mantar gelirinden büyük oranda istifade ettiğini kaydeden Bayramoğlu, "Alırım, kuruturum, salamurasını yaparım, dondururum ama bize mantar getiren vatandaşı asla geri çevirmem. İlçemizde önemli bir sektör haline geldi. Mantar parasıyla ev, bina yaptıran çok sayıda vatandaşımız var. Bazen bir günde 6-7 bin TL kazanan vatandaşımız oluyor. İnsanımız giriyor ormana, akşama kadar ekmeğini topluyor. Biz onlardan, onlar bizden faydalanıyor. Onlar olmasa, köylü olmasa biz hiç yokuz" diye konuştu.

İlçe esnaflarından Bahattin Yılmaz da mantarın ilçede önemli bir sektör olduğunu söyledi. Yılmaz, "Şu anda kadınlarımız burada işleme işlemi yapıyor. Kesilenler kurutuluyor. İyileri lokma oluyor ve eksi 35 ve eksi 40 derecede donduruluyor. Paketleniyor ve yurt dışına gidiyor. Şu anda kadınlarımızın yaptıkları kalibre olarak ayrılıyor ve kuru halde gidiyor. Fransa ve İtalya'da marketler, oteller özellikle bu mantarı tercih ediyor. Köylümüz bunu sever, parasını da sever ve peşine düşer. Sinop'un, Erfelek'in ve Ayancık'ın köylerinin tümü ormandan ekmeğini yer. Yılda bir ayda 30-40 bin TL para alanlar var. Bu da ilçemizde önemli bir katma değer sağlıyor" ifadelerini kullandı.