Cari açık 16 yılın dibinde

Türkiye’nin 12 aylık cari açığı, mayıs ayında 2 milyar 370 milyon dolarla Şubat 2003’ten bu yana gördüğü en düşük seviyesine geriledi. Düşüşün haziran ayında devam etmesi hâlinde Türkiye’nin 17 yıl aradan sonra ilk defa yıllık bazda cari fazla vermesi bekleniyor.

Ekonomide dengelenme süreciyle birlikte dolar ve faizde gerileme yaşanırken, cari açık ise 16 yılın en düşük seviyesine geriledi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, 2018’in mayıs ayında 6 milyar 172 milyon dolar açık veren cari işlemler hesabında, bu yılın aynı döneminde 151 milyon dolar fazla oluştu. Bunun sonucunda, 12 aylık cari işlemler açığı 2 milyar 370 milyon dolarla Şubat 2003’ten bu yana en düşük seviyesini gördü. Söz konusu gelişmede, mayısta geçen yılın aynı ayına göre ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret açığının 5 milyar 853 milyon dolar azalarak 706 milyon dolara gerilemesi ve hizmetler dengesi kalemi kaynaklı girişlerin 594 milyon dolar artarak 2 milyar 303 milyon dolara yükselmesi etkili oldu. Cari açığın haziran ayında da düşmesiyle birlikte Türkiye’nin 17 yıl aradan sonra ilk defa yıllık bazda cari fazla vermesi bekleniyor. Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı, yıllık açıkta düşüş eğiliminin korunduğunu belirterek, haziran ayına ilişkin dış ticaret verilerinin yıllık açığın sıfıra yakın seviyelere inebileceğine işaret ettiğini söyledi. Gelişmeler sonrası 2019 sonu cari açık tahminlerini 13,5 milyar dolardan 9,5 milyar dolara revize ettiklerini aktaran Tokalı, “Dış açıktaki sert düşüş ve turizm gelirlerinde artış destekleyici unsurlar. Petrol fiyatlarında mevcut seviyelerin korunması da cari açıktaki düşüşün hızı açısından önemli” dedi.

TARİHÎ DÖNÜM NOKTASI
AK Parti Ekonomi İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Nurettin Canikli de açık nedeniyle ortaya çıkan kaynak ihtiyacının, ekonomiyi küresel finansal şok ve spekülasyonlara açık hâle getirdiğine vurgu yaparak şunları kaydetti: Mayıs ayında fazla veren cari denge, Türkiye için tarihî bir dönüm noktasıdır. Ekonomide yerlilik ve milliliğin ete kemiğe bürünmüş hâli, fazla veren bir cari denge tablosudur. Cari açık severler bu tabloya iyi baksınlar. Bakalım ne anlayacaklar.

İHTİYAT AKÇESİ HAZİNEYE DEVREDİLDİ
Ekonomi alanında önemli düzenlemeler içeren Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapan Kanun Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi. Buna göre Varlık Barışı’nın süresi yıl sonuna kadar uzatılacak. Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları Türkiye’ye getirilecek. Bu durumda yüzde 1 vergi uygulanacak. Merkez Bankasının yıllık kârının yüzde 20’si ihtiyat akçesine aktarılmayacak. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ayrılmış bulunan ihtiyat akçelerinin tamamı, birikmiş fevkalade ihtiyat akçelerinin ise son yılın karından ayrılan kısmı hariç tamamı Genel Kurul kararı aranmaksızın hazineye verilecek. Merkez Bankası talepleri gerçek zamanlı ve anlık karşılanacak. Bu taleplerin karşılanması için bankaca kurum ve kuruluşların bilgi işlem sistemlerine erişim sistemleri kurulabilecek.