Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Franchise faturası kabarıyor! Tabela markanın yük esnafın
Franchise faturası kabarıyor! Tabela markanın yük esnafın
Franchise sistemiyle işletme açan bazı esnaflar; markaya ödenen royalty (ciro payı), reklam ve tanıtım katkısı, yazılım bedeli ile mecburi ürün ve sarf malzemesi alımlarının işletme maliyetlerini artırdığını söylüyor. Bir kez sisteme girip dükkânına ciddi yatırım yapan işletmeci, sözleşmedeki devir ve çıkış şartları sebebiyle markadan ayrılmanın da kolay olmadığını belirtiyor.
Franchise sistemi, kendi işini kurmak isteyen girişimciye hazır bir marka, iş modeli ve müşteri ağı sunuyor. Ancak bazı işletmecilere göre markanın tabelasını asmakla birlikte maliyetler de başlıyor. Giriş bedelinin ardından ciro üzerinden alınan royalty, reklam katkısı, yazılım ve sistem ücretleri ile markanın belirlediği ürünlerin satın alınması, işletmenin aylık giderlerini büyütüyor. Özellikle bazı franchise sözleşmelerinde birden fazla ödeme kaleminin aynı anda bulunması esnafın tepkisini çekiyor. Oto ekspertiz sektöründe franchise sistemiyle bir işletmeci, en büyük sorunun ciro üzerinden yapılan kesintiler olduğunu belirterek, işletmenin kâr edip etmediğine bakılmadan ödeme yapılmasının kendilerini zorladığını ifade ediyor.
Esnaf “Biz buraya yatırım yaparken sadece tabelayı satın almadık. Dükkânı kurduk, cihazlara para verdik, personel aldık. Sonrasında ciro üzerinden merkeze ödeme yapmaya başladık. İş yaptığımızda ödeme artıyor ama bütün giderler çıktıktan sonra elimizde ne kaldığına bakılmıyor. Reklam, yazılım ve diğer kalemler de eklenince maliyet daha da büyüyor. Fiyatı yükselttiğimiz zaman müşteri tepki gösteriyor, yükseltmediğimiz zaman da bizim kârımız eriyor” dedi.
SİSTEMDEN ÇIKMAK DA KOLAY DEĞİL
Aynı esnaf, franchise sisteminden çıkmanın da sanıldığı kadar kolay olmadığını söylüyor Esnaf “Bir kere bu sisteme girdikten sonra dükkâna yaptığınız yatırım sizi bağlıyor. Tabelayı değiştirip ertesi gün başka bir marka ile devam etmek o kadar kolay değil. Devir konusunda da markanın şartları var. Dolayısıyla insan kendisini sistemin içinde sıkışmış hissedebiliyor” değerlendirmesini yaptı.
ÜRÜN FİYATINA YANSIYOR
Kahve zincirinde franchise işletmesi bulunan bir başka esnaf ise maliyetin yalnızca aylık marka bedelinden oluşmadığını belirtiyor. Markanın belirlediği kahve, ambalaj ve bazı sarf malzemelerinin kullanılmasının işletmenin toplam giderini artırdığını ifade eden esnaf “Merkeze sadece yüzde üzerinden ödeme
yapmıyorsunuz. Ürünü de markanın sisteminden almak zorunda kalabiliyorsunuz. Kahve, bardak, kapak, poşet gibi malzemeler ayrı bir maliyet. Bunun üzerine reklam katkısı veya başka sistem bedelleri geldiğinde aylık hesap kabarıyor. Maliyeti karşılamak için fiyatı artırdığınızda bu kez müşteri ‘Neden bu kadar pahalı?’ diye soruyor” dedi. Kahve işletmecisi, franchise sisteminin sağladığı avantajları da inkâr etmediklerini belirterek “Markanın adı müşteriyi getiriyor. Bizim itirazımız, bütün bu bedeller üst üste geldiğinde işletmecinin ne kadar kazandığının ikinci planda kalması” diyor.
Fon krizinin faturasını Türkiye ödeyecek! Konuttan otomobile, turizmden düğüne kadar birçok sektör etkilenecek
MARKAYA NE ÖDENİYOR?
Giriş bedeli: Franchise sistemine ilk girişte ödenen ücret.
Royalty: Markanın ve franchise sisteminin kullanımına karşılık ciro üzerinden veya sabit olarak alınabilen bedel.
Reklam katkısı: Ulusal ve bölgesel reklam faaliyetleri için alınabilen pay.
Zorunlu ürün alımı: Markanın belirlediği ürün, ham madde veya malzemelerin satın alınması.
Sarf ve ambalaj: Bardak, kapak, kutu, poşet, etiket gibi markalı malzemeler.
Yazılım ve sistem: POS, CRM, sipariş ve raporlama altyapısı için alınabilen ücretler.
Kampanya katkısı: Bazı promosyonların maliyetine işletmenin katılması.
Devir ve yenileme: Sözleşmeye göre işletmenin devrinde veya sürenin uzatılmasında ortaya çıkabilen bedeller.
