Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Yıkılan binalarda gizli hesap! Dönüşümden çıkan değer
Yıkılan binalarda gizli hesap! Dönüşümden çıkan değer "Bu görsel AI desteğiyle oluşturulmuştur."
İstanbul’da hızlanan kentsel dönüşüm, yıkılan binaların enkazını âdeta gizli bir kasaya dönüştürdü. Eski apartmanlardan çıkan demir, bakır, alüminyum ve kullanılabilir tesisat malzemeleri on binlerce, bazı binalarda ise yüz binlerce liralık ekonomik değer oluşturuyor. Ancak bu gelirin müteahhide mi, bina sahiplerine mi ait olacağı tamamen sözleşmedeki hükümlere bağlı. Uzmanlar, ortalama bir binadan 250 bin ila 750 bin liralık dönüşebilir malzeme çıktığını ifade ediyor.
İstanbul’da kentsel dönüşüm hız kazanırken, yıkılan eski binaların içinden çıkan malzemeler de önemli bir ekonomik değer oluşturuyor. Eski apartmanlardan sökülen çalışan kombi, klima ve petekler ikinci el piyasasında değerlendirilebilirken; bakır kablolar, pirinç musluk ve bataryalar, alüminyum doğramalar, metal kapılar ve korkuluklar hurda olarak gelir sağlayabiliyor.
Asıl büyük kalemi ise betonarme yapıdan ayrıştırılan demir oluşturuyor. Örneğin 20 daireli, 5 katlı ve 1.500-2.000 metrekare büyüklüğündeki eski bir apartmanın taşıyıcı sisteminde yaklaşık 27-68 ton brüt inşaat demiri bulunabildiği belirtiliyor.
Kentsel dönüşümde yeni model! Bankalar müteahhit olacak
Bunun tamamının geri kazanılması mümkün olmasa da yalnızca demir, diğer metal ve tesisat malzemeleriyle birlikte dönüşüm sürecinde göz ardı edilemeyecek bir ekonomik değere dönüşüyor.
Yıkılan binalarda gizli hesap! Dönüşümden çıkan değer
ÇIKAN HURDALAR KİMİN OLACAK?
Bu noktada yeni bir pazarlık konusu ortaya çıkıyor: Yıkılan binadan çıkan hurda ve ikinci el malzemelerin geliri kimin?
Bunun otomatik olarak müteahhide ait olduğu yönünde genel bir kural bulunmuyor; taraflar arasındaki sözleşmenin içeriği belirleyici olabiliyor. Maliklerle müteahhit arasında yapılan sözleşmede hurda gelirinin kime ait olduğu açıkça düzenlenebildiği gibi, yıkım firmasının elde edeceği malzemenin karşılığında yıkım bedelinden mahsup yapılması da mümkün olabiliyor.
Öte yandan Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik, yıkım sırasında geri kazanılabilir malzemelerin kaynağında ayrılmasını ve öncelikle yeniden kullanılmasını, bunun mümkün olmadığı durumda geri kazanılmasını öngörüyor. Bu nedenle dönüşüme girecek bina sahipleri, sözleşmeyi imzalamadan önce yalnızca yeni dairenin metrekaresi ve teslim şartlarını değil, mevcut binadan çıkacak ekonomik değerin nasıl değerlendirileceğini de netleştirebilir.
Yıkılan binalarda gizli hesap! Dönüşümden çıkan değer
Kentsel dönüşüm artık herkesi ilgilendiriyor
750 BİN LİRAYA KADAR HURDA ÇIKABİLİYOR
Hurda geri dönüşüm sektörü temsilcilerine göre, İstanbul’da yıkılan 20 daireli tipik bir apartmandan geri kazanılabilir metal ve tesisat malzemelerinin toplam piyasa değeri 250 bin - 750 bin lira arasında değişebiliyor.
Bu tutarın en büyük bölümünü yaklaşık 25-60 ton arasında geri kazanılabilen inşaat demiri oluştururken, bakır elektrik kabloları, alüminyum doğramalar, çelik kapılar, pirinç bataryalar ve kullanılabilir kombi-klimalar da ek gelir kalemi oluşturuyor.
Yıkılan binalarda gizli hesap! Dönüşümden çıkan değer
Sektör temsilcileri, geri dönüştürülebilir malzemelerin lisanslı tesislere satılmasıyla hem ekonomiye ham madde kazandırıldığını hem de yıkım maliyetlerinin önemli ölçüde düşürülebildiğini belirtiyor. Özellikle İstanbul’da binlerce yapının dönüşüm sürecine girdiği düşünüldüğünde, enkazdan çıkan hurdanın yıllık hacminin milyarlarca liralık bir geri dönüşüm ekonomisi oluşturduğu ifade ediliyor.
