İnşaatta maliyet artışı hız kesmiyor

Pandemide bozulan arz talep dengesiyle birlikte fiyatlarda istikrarsızlık devam ediyor. TÜİK verilerine göre sadece malzemeler yüzde 56, işçilik de yüzde 21 artış kaydetti.

Son aylarda ülke ekonomisinin en çok konuşulan konularından olan inşaat maliyetlerinde yükseliş devam ediyor. İnşaat Maliyet Endeksi, temmuz ayında yıllık bazda yüzde 44,76 artışla rekor tazeledi. Endeks, haziran ayında da yıllık yüzde 42,9 yükselişle iki yılın en yüksek seviyesini görmüştü. TÜİK’in açıkladığı verilere göre malzeme endeksi yüzde 56,41, işçilik endeksi de yüzde 21,01 artış kaydetti. Pandemide bozulan arz talep dengesi fiyatlarda istikrarsızlığa sebep olurken, çimentodaki fahiş artışa karşı boykot kararı alan müteahhitler inşaatları durdurmuştu. İMKON Başkanı Tahir Tellioğlu; çimento fiyatlarında yüzde 200’ü bulan haksız zamlar olduğunu, çimentocularla masaya oturmak istediklerini ancak herhangi bir cevap alamayınca grev kararı aldıklarını açıklamıştı. Tellioğlu, “Çimentocular ‘Yurt dışına sattığımızdan dolayı içeride tedarik sorunu yaşıyoruz’ diye açıklama yapıyorlar. Bu, tedarik sorunu değildir, fiyatı artırma politikasıdır. Doğru bulmuyoruz. Ayrıca şu anda 4-5 büyük yatırımcının ilgili Bakanlıklara çimento fabrikası kurmak için müracaatı olduğunu biliyoruz. İçeride üretimi karşılamada sıkıntı varsa, bu yatırımcılara izin verilerek sektörün büyütülmesine tarafız. Çağrımız karşılık bulmazsa biz de çimento fabrikaları kurma girişimine başlayabiliriz” diye konuşmuştu.

İHRACATI KISITLANMIŞTI
Öte yandan Hükûmet, çimentoda yaşanan fahiş artışlara ilk tedbir olarak, bu ürünün ihracatını izne bağlamıştı. Çimento sektörünün çatı örgütü Türkçimento CEO’su Volkan Bozay ise, çimento sektörüne yönelik olarak ihracata kota uygulamasını doğru bulmadıkları savunmuştu. Türkiye’nin cari açığının kapatılabilmesi için ihracatın büyük önem taşıdığını dile getiren Bozay, “Sektörün hali hazırda 30-35 milyon ton kapasite fazlasının olduğu bir dönemde çimento ihracatına kısıtlama getirmek, ülke kaynaklarının atıl bırakılması anlamına gelmektedir. Bu durum ülkemizde ihracat odaklı faaliyet gösteren yabancı sermayeyi de olumsuz etkileyecektir. Sektörde istihdam sürekliliği de ihracat sayesinde sağlanıyor” şeklinde konuşmuştu.

FİYATLAR KİRACIYI VURDU!
İnşaat arzında azalış ve şehre dönüşle birlikte, kiralardaki artış da devam ediyor. Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezinin raporuna göre; ağustosta kira artış oranı İstanbul’da 8,4, Ankara’da 1,8, İzmir’de 6,8 oldu. Yıllık kira artış oranı İstanbul’da yüzde 50,7, Ankara’da yüzde 31,8 ve İzmir’de yüzde 30,9’a ulaştı. Böylece 2020 Ağustos’ta İstanbul’da 21,1 TL, Ankara’da 11,7 TL ve İzmir’de 16,7 TL olan ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatları; sırasıyla 31,8 TL, 15,4 TL ve 21,8 TL’ye yükseldi. Konut fiyatlarına bakıldığında ise; yıllık ortalama artış ağustosta yüzde 38,9 oldu. Geçen yılın aynı döneminde 3.155TL olan Türkiye geneli ortalama metrekare satış fiyatı, bugün 4.382 TL’ye ulaştı. Sektör temsilcileri “Geçen yıl yapılan konut kredi kampanyaları ile stokları hızla tüketen inşaat sektörü, artan maliyetler nedeniyle uzun bir dönem beklemede kaldı. Bu yılın ikinci çeyreğinden itibaren evlenme, normalleşme, kentsel dönüşüm, üniversite yerleştirmeleri, tayin ve atamalar ile çok hızlı bir talep artışı oldu. Kiraların düşmesi için yeni inşaat arzına ihtiyaç var. Ayrıca şehir merkezi dışındaki bölgelere yerleşim de bu sürece katkı sağlayacak. Özellikle öğrencilerin yoğun olduğu illerde, arz fazlası bazı ticari binaların hızlıca yurt olarak dönüştürülmesi, kapasite artışına önemli fayda sağlayacaktır” görüşünde birleşiyor.