Ankara’da imzalanacak NATO bildirisinde Arnavutluk ve İtalya krizi! 70 milyar masada kaldı, Büyükelçiler Perşembe günü acil toplanıyor

Ankara’da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi’ne günler kala, müttefikler arasında Ukrayna’ya yönelik uzun vadeli askeri yardımlar konusunda kriz çıktı. Brüksel’deki elçiler toplantısında, 2026 yılı için Ukrayna'ya 70 milyar avroluk askeri destek verilmesi onaylansa da, İtalya’nı direnişi nedeniyle bu yardımın 2027 yılına uzatılmasını öngören tarihi taahhüt parantez içinde kaldı.

Özetle Dinle

Kaydet

Alman basınından Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) gazetesinin iddiasına göre, Ankara Zirvesi’nin sonuç bildirgesi taslağı üzerindeki pazarlıklarda müttefikler büyük bir yol ayrımına geldi.

Salı günü Brüksel'de yapılan daimi temsilciler toplantısında, 2026 yılı için Ukrayna’ya askeri teçhizat, destek ve eğitim amacıyla 70 milyar avro ayrılması yönündeki madde onaylandı. Basit bir matematiksel hesaplamayla ortaya çıka paketin 30 milyar avroluk kısmı Avrupa Birliği’nin ortak bütçe teminatıyla sağladığı Ukrayna kredisinden aktarılırken, kalan 40 milyar avroluk kısmın ise müttefiklerin gönüllü ulusal yardımlarından karşılanması kararlaştırıldı.

Ankara’da imzalanacak NATO bildirisinde İtalya krizi! 70 milyar masada kaldı, Büyükelçiler Perşembe günü acil toplanıyor

İTALYA VE GÜNEY AVRUPALILAR MASAYA "KİLİT" VURDU

Alman basını FAZ'a göre, başta Almanya olmak üzere İsveç, Danimarka, Hollanda ve Baltık ülkelerinin ısrarla savunduğu "yardımı kalıcı hale getirme" planı, Güney Avrupa ülkelerinin direnişine takıldı. Bildirgede yer alması planlanan ve müttefiklerin 2027'de de en azından benzer bir seviyeyi sürdürme yönündeki egemen taahhütlerini içeren ikinci kısım, İtalya tarafından kesin bir dille reddedildi.

Fransa, İtalya ve İspanya gibi ülkeler, Estonya'nın ortaya attığı ve Ukrayna'ya gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 0,25'ini ayırmayı öngören formüle de karşı çıkarak, ortak AB bütçesi üzerinden üzerlerine düşen ekonomik sorumluluğu zaten fazlasıyla yerine getirdiklerini savunuyor. İtalya'nın 2027 taahhüdüne koyduğu engel nedeniyle ilgili madde sonuç bildirisinde hala parantez içinde tutulurken, krizi zirve öncesi çözmek adına NATO büyükelçilerinin Perşembe günü acil bir toplantı daha gerçekleştireceği öğrenildi.

"AVRUPA'NIN SIRTINDAKİ %98'LİK YÜK"

Ukrayna'ya yönelik uzun vadeli taahhüt krizinin kökleri aslında geçmiş zirvelere dayanıyor. 2024'te dönemin NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg yardımları iki yıla yaymak istemiş, ancak halefinin ve Kongre'nin elini bağlamak istemeyen eski ABD Başkanı Joe Biden buna karşı çıkmıştı. Sürecin devamında Donald Trump liderliğindeki yeni Amerikan hükümetinin Ukrayna'ya askeri yardımları tamamen durdurma kararı alması, tüm mali yükün Avrupa ve Kanada’nın sırtına binmesine yol açtı.

Konuyu görüşmek üzere Washington’da ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya gelen Alman diplomatlar şu anda Kanada ve Avrupalı müttefiklerin askeri kaynaklara ilişkin mali yükün yüzde 98’ini tek başına üstlendiğini belirterek, Ukrayna’ya sadece bu yıl için değil gelecek yıl için de aynı desteğin garanti edilmesi gerektiğini, ancak bu sayede Putin'in müzakere masasına çekilebileceğine vurgu yaptı.

"UKRAYNA TRANSATLANTİK GÜVENLİĞE KATKIDA BULUNUYOR

Alman basını FAZ’ın ulaştığı zirve bildirisi taslak metnine göre, tüm bütçe tartışmalarına rağmen belgede, "Ukrayna, transatlantik güvenliğe katkıda bulunuyor" cümlesi yer alıyor. Ancak Avrupalı müttefiklerin, Ukrayna’nın güvenliği ile Avrupa’nın güvenliği arasındaki varoluşsal bağı daha sert ifadelerle vurgulama talebi, masada yeni Amerikan yönetimi karşısında kabul ettirilemedi. Ankara'daki Savunma Sanayii Günü ve liderler oturumlarında, İtalya'nın başını çektiği bütçe ambargosunun nasıl aşılacağı müttefikler arasında krize yol açmış durumda.

ARNAVUTLUK’TAKİ NATO ZİRVESİ ASKIDA! TRUMP ÖFKESİ KORKUSU BİLDİRGEDEN SİLDİrdi

Diğer yandan Reuters haber ajansının ittifak kaynaklarına dayandırdığı özel haberine göre, 2027 yılında Arnavutluk'un başkenti Tiran'da yapılması planlanan bir sonraki NATO zirvesi, Trump'ın harcama baskısı ve Tiran’ın düşük savunma bütçesi nedeniyle belirsizliğe düştü. Gelecek hafta Ankara'da düzenlenecek tarihi NATO Zirvesi'nin sonuç bildirisi taslağından Arnavutluk’un adının tamamen çıkarıldığı ve müttefiklerin sırf "Trump'ı öfkelendirmemek" adına böyle bir hamle yaptığı iddia edildi.

Avrupalı liderlerin, Ankara’da ABD Başkanı Donald Trump ile açık bir bütçe çatışması yaşamaktan köşe bucak kaçındığı belirtilen haberde, metnin son versiyonunda bir sonraki toplantının yeri ve zamanına dair hiçbir ayrıntıya yer verilmediği, sadece "sabırsızlıkla beklendiği" ifadesinin korunduğu aktarıldı.

Görüşmeler hakkında konuşan bir kaynak, "Arnavutluk’un savunma harcamalarının şu anki durumuna bakıldığında, NATO’nun 2027’de bu ülkede bir zirve düzenlemesi halinde Trump’ın büyük bir öfke patlaması yaşaması kaçınılmazdır. Bu durum masada olumsuz manşetlere ve ittifak içi krizlere yol açabileceğinden, Tiran'ın adı şimdilik askıya alındı." dedi.

TİRAN: ÖNLEMLERİ SONLANDIRIYORUZ

Müzakerelerin sızması ve bütçe tartışmalarının büyümesi üzerine Arnavutluk hükümeti, Reuters’a resmi bir açıklama yaparak savunma harcamalarını Lahey Zirvesi taahhütlerine uyumlu hale getirmek adına kritik mali önlemleri sonlandırmak üzere olduklarını duyurdu.

Hükümet sözcüsü, taslak bildirideki eksikliğe ilişkin "Taslaklar sadece taslaktır, kesin karar değildir" diyerek hazırlıklarını şu verilerle sıraladı.

"Önümüzdeki birkaç gün içinde kabul edilecek yeni mali paketle birlikte, Arnavutluk’un 2026 yılı savunma harcamaları GGSYİH’nin %2,6’sına ulaşacaktır. Bu oranının %2,2’si temel savunma ve silahlanma harcamalarını, %0,4’ü ise siber güvenlik gibi diğer savunma ve güvenlikle ilgili kalemleri temsil etmektedir."

%5’LİK "DEV" BÜTÇE HEDEFİ MÜTTEFİKLERİ ZORLUYOR

Trump'ın baskısıyla müttefiklerin on yıl içinde GSYİH’larının %5’ini (bunun %3,5’i temel askeri harcamalar, %1,5’i ise siber savunma gibi alanlar) savunmaya ayırma sözü vermesi, birçok Avrupa ülkesini köşeye sıkıştırmış durumda. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, neredeyse tüm müttefiklerin eski alt sınır olan %2 barajını yakaladığını, geçen yıl bu sınırın altında kalan Arnavutluk, Çekya ve Slovenya’nın da bu yıl %2’nin üzerine çıkacağını taahhüt ettiğini belirtti.

ALMANYA'DAN NATO ZİRVESİ ÖNCESİ ABD'YE SİLAH ÜRETİMİ BASKISI

Ayrıca ABD basınına göre Almanya, 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde ABD silahlarının kendi topraklarında üretilmesi için Washington ile görüşmeleri hızlandırdı. ABD basınına göre Berlin, Patriot hava savunma füzeleri ve Tomahawk seyir füzeleri dahil geniş bir silah yelpazesinde üretimin Almanya'ya kaydırılmasını istiyor.

Alman yetkililer, ülkenin güçlü sanayi altyapısının hem Avrupa'nın yeniden silahlanma sürecini hızlandıracağını hem de ABD'nin üretim kapasitesi sorunlarına çözüm sunacağını savunuyor. Berlin'in ayrıca bu adımla Washington ile savunma sanayi ilişkilerini güçlendirmeyi hedeflediği aktarıldı.

ÖNERİLEN HABERLER