3600, EYT ve sözleşmelilerin kadro talebi! Çalışanın öncelikle 3 sorunu çözülecek

3600 ek gösterge temmuzda yasalaşacak. Kamudaki 500 bin sözleşmeli kadroya alınacak. EYT sorunu da 2023 başında aşılacak.

CEVDET FIRAT AYDOĞMUŞ

Hükûmet, çalışanların özlük haklarıyla ilgili düzenlemelerde üç aşamalı yol haritasını belirledi. Bu kapsamda sırasıyla memurların 3600 ek göstergesi, sözleşmeli personelin kadro ve EYT’lilerin emeklilik beklentileri çözüme kavuşturulacak. Buna göre 3600 ek gösterge temmuza kadar kanunlaşacak. Kamudaki 500 bin sözleşmeli, yıl sonuna kadar kadroya alınacak. EYT meselesi de 2023’ün başında çözülecek.

3600 EK GÖSTERGE

Hükûmetin ele alacağı ilk konu, 3600 ek gösterge olacak. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Memur-Sen’i bir araya getirecek olan 3600 Ek Gösterge Komisyonunun son toplantısı, kısa süre içinde yapılacak. Toplantı sürecinin ardından, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, bakanlığa iletilen talep ve önerileri, Cumhurbaşkanı ve ilgili bakanlarla paylaşacak. Teklifin taslak hâline getirilmesinin ardından Meclis’e gelecek 3600 ek gösterge düzenlemesi, Temmuz’a kadar kanunlaştırılacak.

Yaklaşık 6,5 milyon memur ve memur emeklisini ilgilendiren 3600 ek gösterge, memurların maaşlarının, emekli olduktan sonra alacakları aylık ve ikramiyelerin belirlenmesi için büyük önem taşıyor. Düzenlemenin öğretmen, hemşire, din görevlisi ve polisleri kapsaması beklenirken, ek göstergenin yüksek olması, doğrudan maaş ve ikramiyenin de yükselmesini sağlıyor.

SÖZLEŞMELİLERİN KADRO TALEBİ

Hükûmet, 3600 konusunun hemen ardından kamuda bulunan ve 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesine göre çalışan bütün sözleşmeli personelin kadroya alınması ile ilgili çalışma yapacak. Bu sene içinde tamamlanması hedeflenen düzenlemeyle Millî Eğitim Bakanlığındaki sözleşmeli öğretmenler ve Sağlık Bakanlığında çalışan sözleşmeli sağlık personeli kadroya geçirilecek. Ayrıca, mahallî yönetimlerde çalışan personel de düzenlemeye dâhil edilecek. Söz konusu adımlar atıldığında özlük haklarında değişiklik yaşanacak olan sözleşmeleri personel, eş durumundan yer değiştirme, kurumlar arası yer değiştirme, görevde yükselme, unvan değişikliği sınavlarına girme ve yıllık izinlere devir hakkı gibi haklara kavuşacak. Kamuda yaklaşık 500 bin civarında sözleşmeli personelin bulunduğu belirtiliyor.

EYT’LİLERİN DURUMU

Hükûmetin çalışanlarla ilgili yol haritasının üçüncü ve son aşamasında ise emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) olacak. Uzmanlardan görüş alındıktan sonra maliyet hesabı da yapacak olan hükûmet, hazineye en az yük getirecek formülü arayacak. Çalışmalardan sonra formüllerden birinde tercih yapılacak ve EYT meselesi, 2023’ün başında çözüme kavuşturulacak. Bu çerçevede beş emeklilik formülü öne çıkmıştı. Bunlardan ‘kısmi emeklilik formülü’ uygulanırsa 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar 10 yıl prim ödeyerek emekli olabilecek. Böylece 3.600 günü tamamlayanlar kadınsa 50, erkekse 55 yaşını da doldurmak şartıyla emekli olacak. ‘Sigorta süresi formülü’ uygulanırsa da 1999 öncesindeki emeklilik şartları gündeme gelecek. Buna göre kadınlarda 7.200 gün, erkeklerde 9 bin gün sigortalılık süresini tamamlayanların, yaş şartına bakılmadan emekli olması mümkün hâle gelecek. ‘Kesintili emeklilik formülü’nde ise sigortalıya emeklilik için kesinti seçeneği sunulacak. Çalışan kişi kesintiyi onaylarsa, emeklilik için kalan yılları kadar her yıl için belli oranda kesinti yapılacak. Başka bir formülde ise ‘geçici kesinti’ devreye girecek. Burada, yine belirlenen oranda kalan yıllar için kesinti uygulanarak çalışan kişi emekli edilirken, kanunla belirlenecek normal emeklilik yaşı tamamlandığında, daha önce uygulanmaya başlanan kesinti bitecek. ‘Prim tamamlayarak emeklilik’ formülü de seçenekler arasında. Buna göre 9 Eylül 1999 öncesinde işe girenler için, ilk sigortalı oldukları tarihe göre 5.000 ile 5.975 prim günü istenecek. Bunu tamamlayanların yaşı dikkate alınmazken böylece doğrudan emeklilik imkânı doğacak.

ASGARİ ÜCRETLİ VE EMEKLİYE ‘EK ZAM’ MASADA

Emekliler ve asgari ücretliler için ek zam konusu da masada. 4 aylık enflasyon oranı yüzde 31,71 çıkarken, 6 aylık enflasyon oranında zam alacak olan emeklilerin ‘seyyanen zam’ ve ‘en düşük emekli aylığının asgari ücrete eşitlenmesi’ talebi sürüyor. Enflasyon sebebiyle asgari ücrette yeni artışa patronlar da yeşil ışık yakarken, sendikalar ve çalışanlar da hükûmetin asgari ücrete yılbaşından önce yeni zam yapmasını istiyor. Hükûmet kanadı, bu konuda da değerlendirmelerini sürdürüyor.