Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Süresiz nafaka kararı iptal edildi: Resmi Gazete'de yayımlandı
Süresiz nafaka kararı iptal edildi: Resmi Gazetede yayımlandı
Anayasa Mahkemesi'nin boşanan eşe süresiz nafaka verilmesine ilişkin düzenlemeyi iptal eden kararı Resmi Gazete'de yayımlandı.
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nda yer alan süresiz yoksulluk nafakası düzenlemesinde önemli bir değişikliğe gitti. Mahkeme, Kanun’un 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar bugün Resmi Gazete’de yayımlandı.
Ancak karar, yoksulluk nafakasının tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor. İptal edilen düzenleme, nafakanın süresiz olmasını öngören ibareyle sınırlı. Kararın ardından nafakanın süresinin, her somut olayın koşulları dikkate alınarak hakim tarafından belirlenmesi öngörülüyor.
Süresiz nafaka kararı iptal edildi: Resmi Gazetede yayımlandı
YENİ DÜZENLEME İÇİN TBMM’YE 9 AY SÜRE
İptal hükmü hemen yürürlüğe girmeyecek. Anayasa Mahkemesi, hukuki boşluk oluşmaması amacıyla kararın yürürlüğe girmesini dokuz ay erteledi. Buna göre iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.
Bu süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin yoksulluk nafakasının süresi ve uygulanacağı koşullara ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor. Anayasa Mahkemesine göre hangi durumlarda nafakanın uzun süreli veya ömür boyu uygulanabileceğinin de kanunda açık biçimde düzenlenmesi gerekiyor.
YOKSULLUK NAFAKASI NEDİR?
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle geçim sıkıntısına düşen eşin, diğer eşten talep edebildiği düzenli ödemeyi ifade ediyor. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesine göre boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak şartıyla nafaka isteyebiliyor.
Nafakanın miktarı, ödeme yükümlüsünün mali gücü dikkate alınarak belirleniyor. Nafaka ödeyecek kişinin kusurlu olması ise şart değil.
Süresiz nafaka kararı iptal edildi: Resmi Gazetede yayımlandı
Kanunda “yoksulluk” kavramına ilişkin açık bir tanım bulunmuyor. Yargıtay uygulamasında ise kişinin yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür ve eğitim gibi temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek yeterli gelire sahip olmaması yoksulluk kapsamında değerlendiriliyor.
HANGİ DURUMLARDA NAFAKA SONA ERİYOR?
Mevcut sistemde yoksulluk nafakası, bazı durumlarda kendiliğinden sona eriyor. Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin hayatını kaybetmesi halinde ödeme kesiliyor.
Bunun dışında nafaka alacaklısının evlenmeden başka biriyle evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz bir hayat sürmesi durumunda mahkeme kararıyla nafaka kaldırılabiliyor.
Bu koşulların ortaya çıkmadığı durumlarda ise nafaka borcu uzun yıllar, hatta ömür boyu devam edebiliyor.
SÜRESİZ NAFAKANIN GEÇMİŞİ 1988’E UZANIYOR
Yoksulluk nafakasının süresiz hale gelmesinin geçmişi 1988 yılına dayanıyor. Eski Medeni Kanun’da başlangıçta bir yıl olarak belirlenen nafaka süresi, 3444 sayılı Kanun’la 1988’de kaldırıldı. Böylece nafakanın süresiz talep edilebilmesinin önü açıldı.
2001 yılında yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu da bu sistemi korudu.
ANTALYA’DAKİ DAVA ANAYASA MAHKEMESİNİN ÖNÜNÜ AÇTI
Süresiz nafaka düzenlemesi, bir boşanma davasına bakan Antalya 12. Aile Mahkemesinin itirazıyla Anayasa Mahkemesinin gündemine taşındı.
Süresiz nafaka kararı iptal edildi: Resmi Gazetede yayımlandı
Aile Mahkemesi, süresiz nafaka yükümlülüğünün bazı durumlarda kişinin hayatının sonuna kadar devam edebildiğine dikkat çekerek düzenlemenin özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ile mülkiyet hakkını ölçüsüz biçimde sınırlandırdığını savundu.
Mahkeme ayrıca nafaka yükümlülüğünün kişinin yeniden evlenmesi, mülk edinmesi veya yeni çocuklarının ihtiyaçlarını karşılaması açısından da sonuçlar doğurabileceğini ileri sürdü.
AYM AYNI DÜZENLEMEYE 2012’DE FARKLI KARAR VERMİŞTİ
Anayasa Mahkemesi aynı ibareyi daha önce de incelemişti. O dosyada itiraz yoluna Kestel Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla başvurmuştu.
Mahkeme, başta 2. ve 10. maddeler olmak üzere kuralın Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürmüştü. Anayasa Mahkemesi 17 Mayıs 2012 tarihli kararıyla bu talebi reddetti. O dönem 17 üyeden oluşan Mahkemede yalnızca bir üye karşıoy kullanmıştı. 2012 kararında süresizliğin, nafaka alacaklısının her durumda ölünceye kadar nafaka alacağı anlamına gelmediği belirtilmişti.
Mahkemeye göre kanun koyucunun amacı, yoksulluğa düşen eşin şartlar devam ettiği sürece desteklenmesi ve asgari hayat ihtiyaçlarının karşılanmasıydı. Kararda yoksulluk nafakasının amacının alacaklıyı zenginleştirmek olmadığı da vurgulanmıştı. Mahkeme, süresiz nafakayı sosyal hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak görmüştü.
