Selçuklu tarihçileri Moğolları anlattı: Fatihlerini kendi dinlerine kazandılar
Selçuk Üniversitesi öncülüğündeki "Moğollar Çağında Anadolu ve İslam Dünyası" başlıklı sempozyum sona erdi. ABD'den Kazakistan'a pek çok üniversiteden 63 tarihçi akademisyen 2 gün boyunca Anadolu'nun tarihi Moğollar üzerinden ele anlattı.
Konya'da "Moğollar Çağında Anadolu ve İslam Dünyası: Büyük Olaylar, Büyük Adamlar ve Büyük Dönüşümler Yüzyılı" konulu uluslararası sempozyum son erdi.
2 gün boyunca Anadolu Selçuklu döneminden Moğol istilasına, Cengiz Han'ın çocuklarının ve torunlarının İslam dünyasındaki etkilerine, pek çok konu ele alındı.
Programa Moğolistan İstanbul Başkonsolosu Ankbayar Danuu, Astana Türk Akademisi Direktörü Şahin Mustafayev başta olmak üzere farklı ülkelerden gelen 63 akademisyen konuşmacı olarak katıldı.
"İSLAM'I YENİ BİR SEYYALİYET DÖNEMİNE SOKTULAR"
Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Enstitüsü tarafından düzenlenen sempozyumun açılışında Enstitü Müdürü Prof. Dr. Mustafa Demirci şu tespitlerde bulundu:
"Moğol İmparatorluğu'nun bu geniş güvenli alanı içerisinde serbest hareket edebilen iki asabiyete sahip unsur, bunlar tüccarlar ve sufi tarikatler. Adeta bu coğrafyayı yeniden keşfettiler.
Size bir istatistik vereyim. Moğol İmparatorluğu sonrasında 14. ve 15. yüzyıllarda İslam Dünyası toprak bakımından 3 kat büyümüştür.
Müslümanlar bu büyümeyi savaşsız, askersiz, kılıçsız ve kansız sağlamıştır. Bunu nasıl yaptılar? Bunu tüccarlar ve tarikatler eliyle yaptılar.
Dolayısıyla Balkanlar'da, Karadeniz'in kuzeyinde, Hindistan'da, Güney Asya'da, Orta Afrika'da, Çin'de mesela Çin tarihinde Müslümanların en etkili olduğu dönem Kubilay Han dönemindedir. Çünkü gelişmiş bir medeniyetin yetişmiş unsurlarını Kubilay Han Çin'e taşıyarak orada belki Çin'i bugüne kadar taşıyacak yeni bir rönesansın temellerini attı.
O yüzden biz Moğol devrini pür bir askeri yıkım devri olarak göremeyiz. Elbette ciddi bir yıkımdı. Adeta silindir gibi acımasız ve katliamdan çekinmeyen bir fetih dalgası vardı ama üzerlerinde hareket ettiği Türk ve Müslüman dünyanın bünyesi o kadar sağlamdı ki bu ağır yıkımı çok geçmeden hızla toparladılar.
Kendi fatihlerini kendi dinlerine kazandılar. Hızla onlarla beraber İslam'ı yeni bir seyyaliyet (hareketlilik) dönemine soktular"
Moğollar çağı yeniden okunuyor! Dünya tarihçileri Anadolu ve İslam dünyası için bir araya geliyor
Sempozyumda işlenen konular:
| Ünvan | Tebliğ Konusu | |
| Enkhbat AVİRMED | Prof. Dr. | Ögedey Han’ın Müslümanlara Yönelik Politikası ve Faaliyetleri |
| A. C. S. PEACOCK | Prof. Dr. | Central Asians in Anatolia in the Mongol Period |
| Michael HOPE | Prof. Dr. | A Study of Bishop Sargis and the Armenian Clergy in Early Ilkhanid Anatolia (1256-1276) |
| Sara Nur YILDIZ ARSLAN | Dr. | The Juvayni Brothers’ Investment in Trade, Infrastructure and the Economic Integration of the Ilkhanid Lands from the Black Sea to the Persian Gulf, 1262-1283 |
| Ömer SUBAŞI | Prof. Dr. | Harezim Bölgesinin Moğollar Tarafından Yıkımı |
| Nadir KARAKUŞ | Prof. Dr. | Niğde Beylerbeyi Hatiroğlu Şerafeddin ve Moğollarla Mücadelesi |
| Ghaidaa KHAZNAHKATBİ | Prof. Dr. | A Glimpse into the Cultural Interactions in The Islamic World between The Mamluks and The Mongols after The Battle of Ain Jalut (658 AH/1260 CE) |
| Otabek MUKHAMMADIEV | Doç. Dr. | Maveraünnehr’in Moğollar Tarafından İşgali |
| Gurban HÜSEYNOV | Dr. | Azerbaycan’a Yapılan İlk Moğol Saldırıları ve Sonuçları |
| Saadettin Yağmur GÖMEÇ | Prof. Dr. | Türklerde Yada veya Yeşim Taşı Geleneğine Dair Bazı Tespitler |
| Mustafa UYAR | Prof. Dr. | Memlük-İlhanlı İlişkilerinin Ana Dinamikleri |
| Muhammed Bilal ÇELİK | Prof. Dr. | İlhanlı-Anadolu İlişkilerinde Moğol Hatunları: Diplomatik Aracılık ve Hanedan Nüfuzu |
| Derya Deniz GEZER | Dr. | Moğol Sonrası Anadolu’da Valilikten Hükümdarlığa: Alaaddin Eratna’nın İdari Liyakati ve Siyasi Meşruiyet İnşası |
| Aigerim ABDİKHANOVA | Dr. | Cengiz Ulusu’nda İslamın Yayılışı ve Kazak Hanlığı’nın Oluşumuna Etkisi |
| Zhomart ZHENGİS | Doç. Dr. | Otyrar Savaşı ve Etno-Politik, Dini-Manevi Doğası ve Sonuçları: (Doğu Verilerine Dayanarak) |
| Bekzod ABDİRİMOV | Doç. Dr. | Moğol İstilasının Türkistan’dan Anadolu’ya Zorunlu Göçlere Etkisi: Harezmli Muhacirler Örneği |
| Utkir ABDULLAYEV | Doç. Dr. | Çağatay Ulusu’nda Moğolların Türkleşmesi ve İslamlaşması |
| Esra ŞAHİN | Dr. | Moğol Döneminde Türkmen Muhalefeti: İsyan, Direniş ve Meşruiyet Tartışmaları |
| K. K. ZHYLKYSHYBAYEVA | Dr. | Kazak Halkının Oluşumunda Moğolların Yeri ve Rolü |
| Emek ÜŞENMEZ | Doç. Dr. | Moğol Hâkimiyetindeki Anadolu’da Arapça, Farsça ve Türkçe: Yazmalar Üzerinden Dillerin Otorite İzini Sürmek (1233-1333) |
| Hayrettin İhsan ERKOÇ | Doç. Dr. | Oğuz Han Kimdi? Moğol Dönemi Bağlamında Bir Türk Efsanesinin Biçimlenişi |
| Vesile ALBAYRAK | Doç. Dr. | Ahmedî’nin Gözüyle “Öteki”: İskendernâme’de Moğol İmajı ve Etnik Algı |
| Rumeysa BAKIR DAYI | Doç. Dr. | Moğol İstilasının Arap Tarih Yazıcılığı ve Edebî Üsluba Etkisi: İbnü’l-Esîr, Zehebî ve İbn Kesîr Örneği |
| Mustafa DEMİRCİ | Prof. Dr. | Moğol İstilası İslam Dünyası’nda Gerilemeye Neden Oldu mu? |
| Vanchigdash CHULUUNKHÜÜ | Prof. Dr. | Accounts of The Islamic World in Mongolian Historical Sources |
| Barış METE | Prof. Dr. | Batı Perspektifinden Moğollar ve Moğol Hâkimiyeti |
| Abdul Metin ÇELİKBİLEK | Dr. Öğr. Üyesi | Çingiz-nâmelerde Türk ve Moğol Boylarının Ortaya Çıkışı |
| Burak Nazif SARICI | Arş. Gör. | Moğol Dönemi Selçuklu Tarihyazımında İdeal Hükümdarın İnşası ve Bir Dönem Eleştirisi (1204-1237) |
| Özkan DAYI | Doç. Dr. | İlhanlı Devletinin İdari ve Mali Yapılanmasında Müslüman Devlet Adamlarının Rolü |
| Çetin KAYA | Doç. Dr. | Çağatay Hanı Mübarekşah’ın Siyasi ve Dinî Kimliği Üzerine Bir Değerlendirme |
| Firdevs ÖZEN | Dr. Öğr. Üyesi | Anadolu’da Moğol Hâkimiyetine Karşı Yerel Bir Direniş: Emîr Ali Bahadır’ın Siyasî ve Askerî Faaliyetleri |
| Yavuz DELİBALTA | Dr. Öğr. Üyesi | Türkiye Selçuklu İdaresinde Bir İlhanlı Temsilcisi: Mücîrüddin Emîrşah ve Kişiliği |
| Abdullah BURGU | Dr. Öğr. Üyesi | İlk Dönem Moğol İdaresinde Görev Yapan Müslüman Devlet Adamları |
| Abdirrahim DEVLET | Dr. | Moğol İmparatorluğunda Uygur Elitleri |
| Ekrem KALAN | Prof. Dr. | Moğollar’ın İslam’a ve İslam Dünyası’na Bakışı: Algı, Etkileşim ve Dönüşüm |
| Ramazan ALTINTAŞ | Prof. Dr. | Yüzyıl Moğol İstilasının İslam Kelâm Düşüncesine Etkileri: “Travma, Hicret ve Yeni Sentezler” |
| Farbod MAZLUMİ | Dr. | Tarihî Kronikler Işığında Olcaytu’nun Şîa’ya İntisabında Allâme Hillî’nin Rolü Meselesi |
| Hatice AKSOY | Dr. | Erdebil Tekkesinin Siyasi ve Mezhepsel Dönüşümünde İlhanlı Etkisi |
| Yasemin KAYA | Anadolu Selçuklu Şehzadesi Mesud’un Evlilik Krizi: İslâm Hukuku ile Moğol Töresi Arasında Bir Çatışma | |
| Ghada Abdel Salam NAGY YOUSSEF FAYED | Prof. Dr. | İslam El Yazması Resimleri Işığında Moğol Hanları Çağında Esirlere Muamele |
| Ahad Nejad EBRAHİMİ | Doç. Dr. | Architecture, Waqf, and the City in Ilkhanid Iran: The Formation of Organized Multifunctional Complexes |
| Ayşegül BEKMEZ YELEN | Dr. Öğr. Üyesi | Moğol İstilası Sonrası Anadolu’da Yapı Organizasyonunun Dönüşümü: Bânîler, Sanatçılar ve Vakıflar Üzerinden Bir Değerlendirme |
| Aysulu İSKENDEROVA | Dr. | Moğol Döneminde Harezm ve Anadolu Sanatı: Sanatsal Paralellikler ve Gelişim Özellikleri |
| Ogulmaya SAMİZADE | Horasan’da Moğol İzleri | |
| İsmail TURAN | Dr. Öğr. Üyesi | Nişabur’un Moğollar Tarafından İşgali ve Tahribatı |
| Mikail DEVEBAKAN | Dr. | Nişabur’un Moğollar Tarafından İşgali ve Tahribatı |
| Ferhat ÇİFTÇİ | Dr. | Afganistan Sahasında Moğol İstilası ve Tarihi Coğrafya |
| Büşra BAĞCI | Dr. | İlhanlı İdaresinde Dârü’l Mülk Konya: Emîr Çoban ve Timurtaş Noyan Dönemleri (1314-1328) |
| Feyzullah TAT | 1258 Bağdat’ın Düşüşü ve Kütüphane Miti: Memlük Tarihçiliğinin Propagandası Üzerine Bir İnceleme | |
| Zeynep ÖZTÜRK | Sultan Hanı Savaşı ve Anadolu’da Moğol Hâkimiyetinin Kurumsallaşma Süreci | |
| Mustafa TANRIVERDİ | Dr. Öğr. Üyesi | İlhanlı Dönemi Anadolu’da Yargı Sistemi: Suç ve Ceza |
| Murat HANAR | Dr. | Moğollar Çağında Anadolu’da Demografik Dönüşüm: Kösedağ Savaşı Sonrası Nüfus Hareketleri |
| Selma DÜLGEROĞLU | Dr. | Anadolu’da Basılan Moğol Sikkeleri |
| Mahmut DEMİR | Dr. | Selçuklu Türkiyesi’nde Moğollara Tâbiiyetin Sembolü Olarak Yarlıg ve Payza |
| Betül ERKOYUNCU | İlhanlı Merkezi Otoritesinin Anadolu Eyaletindeki Temsili: Şehzadelerin Eyalet İdaresindeki Statüsü, İdarî, Askerî ve Malî Yetkileri (1256-1335) | |
| Nilüfer CENGİZ | Moğol Saray Seramonileri ve Teşrifatı | |
| Mehmet KALAYCI | Prof. Dr. | İlhanlılar Döneminde Bir İlim Şehri Olarak Tebriz ve Anadolu’ya Etkisi: İstinsah ve İcazet Kayıtları Üzerinden Bir Okuma |
| Abdulkadir KARAKUŞ | Prof. Dr. | Moğol Tahakkümü Altında Bir Başkadı: Beyzâvî’nin Tefsirinde Adalet ve Siyasi Otorite Kavramlarının Analizi |
| Hakan EKMEKCİ | Doç. Dr. | Moğol Tıbbı ve Kökenleri: Çin-Hint-Mogol ve Türk- Tıbbının Büyük Sentezi |
| Dilara ALTAŞ | Dr. Öğr. Üyesi | Merağa’dan İznik’e: Hey’et İlminin İlhanlı Geleneğinden Osmanlı İlim Dünyasına İntikali |
| Kemal Ramazan HAYKIRAN | Doç. Dr. | Mevlevîlerin Moğollarla Son Raksı: Abid Çelebi Devrinde Mevlevî-Moğol İlişkilerine Bir Bakış |
| Rauf Kahraman ÜRKMEZ | Dr. Öğr. Üyesi | İlhanlı Dinî Siyaseti Bağlamında Barak Baba: Karizmatik Dervişlikten Diplomatik Temsile |
| Eyyüp YILMAZ | Dr. Öğr. Üyesi | Menkıbevî Anlatılarda Mistik Direnç Biçimleri: Moğollar Karşısında Necmeddîn-i Kübrâ ve Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî |
| Mekhrojiddin AMONOV | Dr. | Moğol Döneminde Kübreviye Tarikati (Şeyh Saifdidin Baharzi) |
