Enerji krizinden 'ekmek krizi' çıktı! Hollanda'da fırınlar bir bir kapanıyor

Rusya-Ukrayna savaşınında Rusya’ya yaptırımlar uygulayan AB ülkelerine Rusya’nın karşılığı da sert oldu. Rusya’nın yaptığı tek hamle AB ülkelerinin ekonomisini etkilemek için yeterli oldu. Hollanda'da enerji krizi fırınları bile etkiledi. Zor şartlardan etkilenen ve zor zamanlar yaşayan fırınlar kapanma tehlikesiyle karşı karşıya. Almanya’da ise enerji fiyatlarına üst sınır getirilmesi konusunda anlaşmaya varıldı. Önlem paketi kapsamında ayrıca Alman vatandaşlarına aylık 49 euroluk toplu ulaşım bileti sağlanacak.

Rusya-Ukrayna savaşından çıkan enerji krizi AB ülkerinin refah düzeyini düşürmeye devam ediyor. Tasarruf önlemleri ile günü kurtarmaya çalışan AB ülkelerinde kriz giderek derinleşiyor. Almanya’da peş peşe kapanan 100 yıllık köklü sanayi üretim firmalarının ardından şimdi de Hollanda’da kriz ekmeğe kadar indi. Almanya'da ise enerji fiyatları ile başedebilmek için yeni bir uygulamaya gidildi. Hükümet fiyatlara üst sınır getirilmesi konusunda anlaşmaya varıldı. Önlem paketi kapsamında ayrıca Alman vatandaşlarına aylık 49 euroluk toplu ulaşım bileti sağlanacak.

Ülkede son dönemde hızla artan elektrik ve doğal gaz fiyatlarından etkilenen bazı fırınlar kapanma tehlikesi yaşarken bazıları da maliyetlerini karşılayamadıkları için faaliyetlerine son veriyor. Fırın sahipleri maddi sıkıntıları gidermek için enerji tasarrufu yapmaya çalışsa da çeşitli ekmek ve unlu mamullerin üretimi için fırınların her gün uzun saatler çalışması gerekiyor.

Bu durum fırıncılar için çok yüksek fiyatlardan gaz ve elektrik tüketimi anlamına geliyor. Schiedam kentinde fırıncılık yapan Hasan Atik, ülkede yaşanan enerji krizinden fırınların "aşırı derecede" etkilendiğini söyledi.

Hollanda'da enerji krizi giderek derinleşiyor. Artan maliyetler karşısında fırınlar kapanma tehlikesi ile karşı karşıya...

'ELEKTRİK FATURASI 1800 AVRO'DAN 5400 AVRO'YA ÇIKTI'

Bu işi 23 yıldır yaptığını, fırınlarda her şeyin gaza bağlı olduğunu anlatan Atik, "Daha önce aylık enerji faturası bin 800 avro iken şimdi 5 bin 400 avro oldu. Bu bizim için çok büyük bir meblağ." dedi.

Atik, bu duruma karşı yapabilecekleri fazla bir şey olmadığına dikkati çekerek "Biz kendi ürettiğimiz ürünleri azaltmaya ve fırını çok kullanmamaya çalışıyoruz. Fırında fazla kalması gereken ekmek türlerini fazla yapmamaya çalışıyoruz. Kesik ekmek, Trabzon ekmeği gibi çeşitli ürünleri çıkarmamayı amaçlıyoruz. Böyle bir tasarrufa gideceğiz." ifadesini kullandı.
Ürünlerin satış fiyatlarını biraz yükselttiklerini ancak bunun çözüm olmadığını ifade eden Atik, "Fiyatlarda ufak tefek değişiklik yaptık ama bu halk için gerçekten olağanüstü, çünkü herkesin kendi bütçesine göre 25, 30 cent bile çok gelebiliyor. Halkın alım gücü oldukça düştü." diye konuştu.

Atik, hükümet ve enerji şirketlerinden esnaf için acil çözüm beklediklerini, aksi takdirde 3-5 ay içinde birçok fırının kapanma tehlikesi yaşayacağını dile getirdi

ENERJİ KRİZİ FIRINLARI DA ETKİLEDİ

Rotterdam'da 30 yıldır fırıncılık yapan Zeki Solmaz da enerji krizinin en çok fırıncıları etkilediğini anlattı.

Solmaz, fırıncıların kullandığı doğal gaz ve elektriğin fiyatının çok yüksek olduğuna vurgu yaparak "Şu an eskisine göre 3 kat fazlasını ödüyorum. Aylık bin 600 avro öderken enerji şirketi ile sözleşmem bittikten sonra aylık fatura 5 bin 600 avroya çıktı. Daha yıllık enerji faturası gelmedi bile. Benim tahminim yıllık enerji faturasında fazladan 20-30 bin avro gelir diye düşünüyorum. Diğer fırıncı arkadaşlardan edindiğimiz bilgi bu şekilde." değerlendirmesini yaptı.
Sınırlı imkanlar olsa da tasarruf yaptıklarını söyleyen Solmaz, şunları kaydetti:

"İhtiyaç olmayan lambaları artık açmıyoruz. Gerekmediği zaman fırının üst gözünü kapatıp sadece bir gözünü çalıştırıyoruz. Biraz tasarruf etmeye çalışıyoruz ama üretim için mecbur doğal gaz ve elektrik kullanmamız gerekiyor. Fırındaki buzdolaplarının çalışması gerekiyor, fırının yanması gerekiyor. Tasarrufa gidecek fazla bir şey yok aslında, bu durum çok zor fırıncılar için. Yaptıklarımız da yetersiz. Böyle giderse fırınların çoğu batar. Şu an biz ailece çalışıyoruz. Sadece bir işçimiz var. Bizim aile olarak aylığımız ve gelirimiz yok. Eski birikimlerimizle geçinmeye çalışıyoruz. İki aydır bu şekilde devam ediyor ama bu nereye kadar gider bilemiyorum."

Solmaz, "Hollanda'da enflasyon yüzde 10'larda diyorlar ama neye göre hesaplıyorlar bilmiyorum. Benim aldığım ürünlere bakıyorum en az artan yüzde 80 artmış. Yüzde 100, yüzde 300 artan ürünler de var. Şu ana kadar aldığımız ürünlere 4-5 kez zam yapıldı ama biz sattığımız ürünlere fazla zam yapamıyoruz." dedi.

Schiedam kentinde 12 yıldır bir fırında çalışan Hollandalı Ineke Ruijs de enerji krizi ve personel eksikliği nedeniyle çalıştığı, 25 yıldır hizmet veren fırının bu hafta kapanacağını dile getirdi. Bu duruma çok üzüldüğünü, fırını ve müşterilerini özleyeceğini belirten Ruijs, enerji fiyatlarının 5 katına çıktığını, tasarruf için son zamanda fırını öğlene kadar açsalar da kapanmaması için faydası olmadığını ifade etti.

Hükümet, 20 Eylül'de, 1 Ocak 2023'ten itibaren haneler için enerji ücretlerinde tavan fiyat uygulamasına gidileceğini açıklamıştı.

ALMANYA'DA DOĞALGAZ VE ELEKTRİK FİYATLARINA SINIRLAMA

Almanya'da enerji fiyatlarına üst sınır getirilmesi konusunda anlaşmaya varıldı. Önlem paketi kapsamında ayrıca Alman vatandaşlarına aylık 49 euroluk toplu ulaşım bileti sağlanacak.
Almanya'da federal ve eyalet hükümetleri, yüksek enerji fiyatları ve enflasyon karşısında tüketicileri ve şirketleri rahatlatmak için enerji fiyatlarına üst sınır getirilmesinde anlaştı.

Başbakan Olaf Scholz, başkent Berlin'deki toplantı sonrası düzenlenen basın toplantısında alınan kararlara ilişkin, doğalgaz ve elektrik fiyatlarına sınırlama getirme konusunda anlaştıklarını duyurdu. Enerjide artan fiyatları işaret eden Scholz, "Gaz ve elektrik fiyatlarında bir sınırlama olacak." dedi. Scholz, eyaletlerle alınan yeni önlemlerin maliyetinin 200 milyar euroyu bulacağını aktardı.

Alınan önlemlerin özellikle Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı göz önünde bulundurulduğunda gerekli olduğunu belirten Scholz, "Savaşın sonuçları olduğunu görüyoruz" dedi. Alman Başbakan, ülkede halihazırda bir milyondan fazla Ukraynalının kayıtlı olduğunu sözlerine ekledi.

ÖNLEM PAKETİNDE NELER VAR?

Mart 2023'ten en az Nisan 2024 sonuna kadar bir önceki yılın tüketiminin yüzde 80'i için gaz fiyatları kilovatsaat başına 12 euro sentle sınırlandırılacak. 1 Şubat 2023'e kadar geriye dönük etki göstermesi de bekleniyor.

Ocaktan itibaren büyük sanayi şirketleri için de gazda üst sınır uygulanacak. 25 bin büyük sanayi gaz tüketicisi için 2021 yılı tüketiminin yüzde 70'i sübvanse edilecek. Elektrikte ise hanelerin ve küçük şirketlerin bir önceki yılın tüketiminin yüzde 80’ine kilovatsaat başına 40 euro sent fiyat tavanı uygulanacak. Sanayi şirketlerinde ise fiyat tavanı kilovatsaat başına 13 euro sent olacak.

Ayrıca, karbon emisyonları azaltmak ve vatandaşların yükselen enflasyonla başa çıkmasına yardımcı olmak amacıyla Ocak 2023’ten itibaren ülke çapında aylık 49 euroluk toplu ulaşım bileti sağlanacak.

Almanya çapında geçerli olacak ve 49 euroluk toplu taşıma araçları bileti, federal ve eyalet hükûmetleri tarafından finanse edilecek ve yaklaşık 3 milyar euroya mal olacak. Gaz ve elektrik fiyatı üst sınırı, ek bütçe yapılmadan Covid-19 salgını sırasında şirketlere yardımcı olmak için kurulan Ekonomik İstikrar Fonu (WSF) aracılığıyla finanse edilecek.

Öte yandan, Almanya'da eylülde yüzde 10 olan yıllık enflasyon, enerji ve gıda fiyatlarındaki son yükselişle ekimde yüzde 10,4'e çıkarak 1951'den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaşmıştı.