İstanbul'daki kritik zirve İsrail ve Yunanistan'ın uykularını kaçırdı: Üç Müslüman güç bir arada
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Yunanistan ve İsrail basınında gündem oldu. Üç ülkeden birine yönelik saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını öngören anlaşma, bölgedeki güvenlik dengelerini değiştirebilecek bir adım olarak yorumlandı. Özellikle Türkiye'nin askeri gücü ve gelişen savunma sanayisi, yeni ittifakın bölgesel etkisini artıran en önemli unsurlar arasında gösterildi.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından Mekke İttifakı çerçevesinde oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesinin ilk toplantısı İstanbul'da yapıldı.
Üç ülkenin üst düzey yetkililerini bir araya getiren toplantı, bölgesel güvenlik açısından yeni bir yapılanmanın başlangıcı olarak yorumlandı. İstanbul'daki kritik zirve Yunanistan ve İsrail basınında da geniş yankı uyandırırken, anlaşmanın muhtemel sonuçlarına ilişkin çok sayıda değerlendirme yayımlandı.
"ATİNA DOĞRUDAN ENDİŞEYE SÜRÜKLENİYOR"
Yunanistan'ın Kathimerini gazetesi anlaşmanın Atina'yı doğrudan endişeye sürüklediğini yazdı. Gazeteye göre Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında savunma anlaşmasının beklenmedik şekilde imzalanması, Yunanistan açısından yeni bir güvenlik endişesinin ortaya çıkmasına neden oldu.
Kathimerini, Yunanistan'ın son beş yılda Suudi Arabistan'la ilişkilerini geliştirmek amacıyla önemli diplomatik kaynak kullandığını hatırlattı. Öte yandan gazete, Riyad'ın bu kez Türkiye ile karşılıklı savunma yardımını içeren stratejik bir anlaşmaya imza atmasının Atina'da ciddi soru işaretleri oluşturduğunu belirtti.
"6-7 ÜLKE DAHA İTTİFAKA KATILMA HAZIRLIĞINDA"
Yunanistan'ın önde gelen gazetelerinden Capital, İstanbul'da gerçekleştirilen kritik zirvenin ardından yayımladığı haberi “6-7 Ülke Daha İttifaka Katılma Hazırlığında” başlığıyla sundu. Gazete, Pakistanlı yetkililere dayandırdığı haberinde, ittifaka yeni ülkelerin dahil edilmesi konusunda uzun süredir çalışmalar yürütüldüğünü aktardı.
Capital'deki haberde, “Pakistanlı yetkililerden edindiğimiz bilgilere göre üç hükümet de yeni üye ülkelerin katılımı için bir çerçeve üzerinde uzun zamandır çalışıyor. Hatta 6-7 ülkenin katılmayı ciddi olarak düşündüğünü söyleyebiliriz. Gelecek günlerde peş peşe açıklamalar duymak şaşırtıcı olmaz. Bu ülkelerden birinin de Bangladeş olacağına dair Atina kulislerinde duyumlar var” ifadelerine yer verildi.
"YENİ BİR İSLAMİ NATO"
Anlaşmanın Yunanistan'daki yankısı ise bununla sınırlı kalmadı. Naftemporiki, gelişmeyi "Yeni bir İslami NATO?" başlığıyla gündeme taşıdı. Gazete, anlaşmanın bölgesel güvenlik dengelerinin yanı sıra daha geniş ölçekte güç dağılımını etkileyebilecek bir gelişme olduğunu savundu.
Naftemporiki, üç ülkeden birine yönelik saldırının diğer iki ülkeye de yapılmış kabul edilmesini öngören düzenlemenin NATO'nun 5. maddesine benzerliğine dikkat çekti. Haberde, bazı analistlerin bu nedenle oluşumu yeni bir "İslami NATO" olarak nitelendirmeye başladığı aktarıldı. Gazete ayrıca Türkiye'nin anlaşmadaki konumuna özel önem verdi. Ankara'nın bir yandan NATO üyesi olarak Batı ittifakının içinde yer almaya devam ettiği, diğer yandan yeni savunma anlaşmasıyla bölgesel güvenlik alanındaki rolünü daha da genişlettiği belirtildi.
"HARİTALAR BAŞTAN ÇİZİLİYOR"
İsrail basını da Mekke İttifakı ve İstanbul'daki ilk toplantıya geniş yer verdi. İsrail'in önde gelen yayın organlarından Maariv, gelişmeyi “İstanbul’dan Sevgilerle: Mekke İttifakı Yolda! Haritalar Baştan Çiziliyor” başlığıyla duyurdu.
Maariv'in haberinde, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın Mekke İttifakı'nı ilan etmesinin ardından İstanbul'da gerçekleştirilen toplantının önemli bir aşama olduğu belirtildi. Toplantının, anlaşmayı yalnızca siyasi bir mutabakat olmaktan çıkararak güvenlik, askeri iş birliği ve siyasi koordinasyonu kapsayan kalıcı bir mekanizmaya dönüştürme yönündeki ilk adım olduğu ifade edildi.
Maariv, “Yeni çerçevenin stratejik önemi, Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü, Türkiye'nin büyük ordusu ve gelişmiş silah sanayisi ile Pakistan'ın askeri ve nükleer yeteneklerinin birleşmesinden kaynaklanmaktadır” değerlendirmesinde bulundu. Haberde ayrıca İstanbul'daki görüşmenin, üç ülkenin mevcut uluslararası ittifakları ve güvenlik ilişkilerinin yanı sıra daha kapsamlı bir bölgesel güvenlik mekanizması oluşturma konusunda irade ortaya koyduğunu gösterdiği kaydedildi.
"İSRAİL'İ ENDİŞELENDİREN İTTİFAK"
İsrail merkezli Kanal 12 de İstanbul'daki toplantıyı “İlk toplantı: İsrail’i Endişelendiren İttifak Başladı” başlığıyla izleyicilerine aktardı. Haberde, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan üst düzey yetkililerin ittifak kararının açıklanmasının ardından ilk kez bir araya geldiği belirtilerek, toplantının Orta Doğu'daki yeni güvenlik yapılanması açısından önemli bir gelişme olduğu vurgulandı.
"ORTA DOĞU İÇİN 'HER ŞEYİN BAŞLANGICI' NİTELİĞİNDE"
Kanal 12, “Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan üst düzey yetkililer ittifak kararının ardından ilk kez bir araya geldi. Aslında bu toplantı Orta Doğu için ‘her şeyin başlangıcı’ denilebilecek niteliktedir. Ancak bölgedeki çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte ittifak, beklenenden daha erken ilk sınavıyla karşı karşıya kalabilir” ifadelerine yer verdi.
Haberde ittifakın saldırılara karşı ortak bir caydırıcılık kapasitesi oluşturabileceği de belirtildi. Bu kapsamda, “İttifakın kilidi savunmadan geçiyor. Üç ülkeden biri yapılacak herhangi bir saldırı tıpkı NATO’nun 5’inci maddesi gibi kolektif savunma ilkesini benimsiyor” değerlendirmesi yapıldı.
"ÜÇ MÜSLÜMAN GÜÇ BİR ARADA"
İsrail'in önemli yayın kuruluşlarından Ynet de anlaşmayı "üç Müslüman gücü" bir araya getiren önemli bir savunma hamlesi olarak değerlendirdi. Haberde, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'ın anlaşma kapsamında taraflardan birine yönelik saldırıyı üç ülkenin tamamına yönelik gerçekleştirilmiş kabul ettiği vurgulandı.
Ynet, üç ülkenin sahip olduğu farklı stratejik imkanların bir araya gelmesine dikkat çekti. Suudi Arabistan'ın petrol kaynaklarından gelen ekonomik gücü, Pakistan'ın nükleer kapasitesi ve Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip olması, haberde özellikle öne çıkarılan unsurlar arasında yer aldı.
SUUDİ ARABİSTAN VE PAKİSTAN İLİŞKİLERİNİ DE ELE ALDI
Ynet ayrıca Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki mevcut askeri ilişkileri de ayrıntılı şekilde ele aldı. Pakistan'ın uzun yıllardır Suudi Arabistan'a askeri eğitim ve teknik destek verdiği, son dönemde ise krallığa yaklaşık 8 bin asker, savaş uçakları, insansız hava araçları ve hava savunma sistemleri konuşlandırdığı belirtildi.
Ynet, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın zamanlamasını Türkiye ile İsrail arasında son dönemde artan gerilim çerçevesinde de değerlendirdi. Haberde, üç ülkenin bölgedeki gelişmeler karşısında daha bağımsız hareket edebilme kapasitesini güçlendirmeye çalıştığı ifade edildi.
ORTA DOĞU'DAKİ DENGELERİ DEĞİŞTİRECEK
Türkiye ile İsrail arasında ilerleyen dönemde yaşanabilecek muhtemel bir çatışma ihtimalinin de anlaşmanın arka planında değerlendirilmesi gereken unsurlardan biri olduğu öne sürüldü. Böylece İstanbul'da gerçekleştirilen ilk toplantı, yalnızca üç ülke arasındaki mevcut savunma iş birliğinin devamı olarak değil, Orta Doğu'daki güvenlik dengelerini etkileyebilecek daha geniş kapsamlı bir yapılanmanın başlangıcı olarak yorumlandı.
