Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Turgut Özal'ın 35 yıl önceki mesajı gerçek oldu: 21. yüzyıl Türk asrı olacak
Turgut Özalın 35 yıl önceki mesajı gerçek oldu: 21. yüzyıl Türk asrı olacak
Türk dünyasında yaşanan gelişmeler Turgut Özal'ın 35 yıl önce zafer bayramında verdiği mesajı teyit ediyor. Özal'ın Kazakistan'dan Özbekistan'a, Kırgızistan'dan Azerbaycan'a attığı adımlar, çizdiği vizyon adım adım gerçekleşmeye devam ediyor.
Türkiye Cumhuriyeti'nin 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal, SSCB'nin dağılmaya başlamasıyla birlikte yaşananları doğru okumuş ve Türk dünyasının geleceğine dair isabetli adımlar atmıştı.
35 yıl boyunca yaşanan siyasi, iktisadi, fikri gelişmeler, onu haklı çıkardı. Türk devletleri Özal'ın vizyonu istikametinde izledikleri her politikada kazançlı çıktı. Aynı şekilde Özal çizgisinden uzaklaştıkları dönemlerde de durakladı.
Zira Cumhurbaşkanı Özal, siyasette realist adımlar atmayı ve ilerici hareket etmeyi aynı potada birleştirmişti. 1991 yılında Zafer Bayramı mesajı da bunun bir ispatıydı. İddialı mesajı iç siyasette de dış politikada da yıllar sonra anlaşılacaktı.
Nitekim yıllar sonrasını hesaplayan hamleleri için 10 Eylül 1991'de Türkiye gazetesinden Yalçın Özer'e verdiği özel röportajda "Son 10 yılda öyle şeyler yapıldı ki gelecek yeni iktidarın bunları öğrenmesi için üç sene lazım" demişti.
Tarihi mesaja geçmeden önce gelin 90'lı yıllara giderek Turgut Özal'ın attığı adımlara hızlıca bakalım.
Turgut Özalın 35 yıl önceki mesajı gerçek oldu: 21. yüzyıl Türk asrı olacak
KAZAKİSTAN İLE TARİHİ EŞİK
Turgut Özal’ın 15 Mart 1991 tarihinde gerçekleştirdiği Kazakistan ziyareti, uluslararası hukuk ve diplomasi tarihi açısından bir dönüm noktasıdır. Henüz bağımsızlık ilan edilmemişken gerçekleştirilen bu temas, diplomatik hegemonyaya vurulmuş stratejik bir darbedir.
Ziyaret sırasında SSCB Dışişleri Bakanlığı, "böyle bir anlaşma yapma hakkınız yok" diyerek süreci engellemeye çalıştı. Ancak dönemin Kazakistan Dışişleri Bakanının stratejik savunmasıyla; Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin "Devlet Egemenliği Bildirgesi’nin 14. maddesi" uyarınca dış ilişkiler kurma hakkına sahip olduğu deklare edildi.
Nazarbayev ile Turgut Özal
Mart 1991’de atılan bu imza, Eylül 1991’deki iade-i ziyaretle pekişti. Bu süreçte imzalanan Mutabakat Muhtırası ile ilk kez Kazakistan’dan Türkiye’ye doğal gaz tedariki ve ortak İş Konseyi kurulması gibi ekonomik entegrasyonun enerji ayakları kararlaştırıldı.
Bu hukuki kalkan sayesinde imzalanan "İşbirliği Anlaşması", Kazakistan’ın uluslararası sistemdeki ilk muhatabının Türkiye olmasını tescillemiştir.
Elçibey ile Turgut Özal
AZERBAYCAN İLE KARDEŞLİĞİN İNŞASI
Kazakistan ile kurulan bu cesur ve hukuki zemin, Türkiye’nin Kafkasya’daki en derin bağı olan Azerbaycan ile yürüteceği "bir millet iki devlet" politikasının da rotasını belirledi.
Özal, Azerbaycan ile kurulan bağları tarihi kardeşlik ruhunun modern bir projeksiyonu olarak kurguladı.
Türkiye’nin 9 Kasım 1991’de Azerbaycan’ı tanıyan ilk devlet olması, Bakü’nün uluslararası meşruiyetini perçinleyen en büyük hamleydi. Bu hamle, Türkiye’nin Kafkasya üzerinden Orta Asya’ya açılan stratejik kapısını sonuna kadar araladı.
5 Kasım 1992’de Ebülfez Elçibey ile yürütülen müzakereler de Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) projesinin tohumlarını attı.
Kelbecer ve Dağlık Karabağ’ın işgali karşısında Özal, yumuşak diplomatik notaların ötesine geçerek sert bir "caydırıcılık dili" kullandı.
"Ermenileri birazcık korkutmak gerekir" ve "Ermeni sınırında tatbikat yapılırken birkaç mermi sınırın öteki tarafına düşse ne olur?" demesi bu tavrının açık beyanlarıydı.
Bunlar Türkiye’nin bölgesel statükonun bozulmasına karşı askeri kapasitesini masaya bir kart olarak sürdüğünün açık ilanı oldu.
Özal'ın o gün sergilediği tavır yakın zamanda Türkiye'nin İHA desteğiyle Karabağ zaferinin sağlanmasının aslında ilk adımıydı.
Turgut Özalın 35 yıl önceki mesajı gerçek oldu: 21. yüzyıl Türk asrı olacak
ÖZBEKİSTAN'IN ASIRLARCA UNUTAMAYACAĞI DESTEK
Diğer devletler gibi Özbekistan konusunda da Özal hükümeti hızlı ve tarihi bir adım attı.
Gelecek tepkilere bakmadan ilk tanıyan ülke oldu ve ardından gerçekleştirilen ziyaretlerle bağlar güçlendirildi.
Nitekim yıllar sonra ilk cumhurbaşkanı Kerimov şu sözlerle bu desteğin unutulmayacağını ifade etti:
"Özbekistan bağımsızlığını kazandıktan sonra bize ilk el uzatan, hem maddi hem manevi hem siyasi yardım eden, bizi kollayıp koruyan Türkiye oldu. Ben bugün söylediklerimi tekrar etmek istiyorum. Yıllar geçer, asırlar geçer ama Özbek halkı bu yardımı asla unutmayacaktır. Bugün Özbekistan ayağa kalkarken piyasa ekonomisine geçerken, kendi devletçiliğini inşa ederken elbette yardıma muhtaçtır. Onun için Türkiye'nin yardımını minnetle karşılıyoruz."
Turgut Özalın 35 yıl önceki mesajı gerçek oldu: 21. yüzyıl Türk asrı olacak
TÜRK DEVLETLERİ ZİRVELERİ VE ORTAK GELECEK TAHAYYÜLÜ
1992 Ankara Zirvesi, Türk dünyasında "zirveler diplomasisi" dönemini başlatarak, dağınık haldeki soydaş toplulukları ortak bir siyasi iradeye dönüştürme teşebbüsüdür.
"Adriyatik’ten Çin Seddi’ne" uzanan jeopolitik hat, ilk defa bu dönemde teşkilatlanmaya başladı.
Özal’ın zirvede tavsiye ettiği "Türk Ortak Pazarı" ve "Türk Yatırım Bankası" projeleri, o dönemde Azerbaycan hariç diğer liderler üzerinde çekingenlik oluşturdu.
Bu haklı çekincenin temelinde, yeni kazanılan egemenliğin zarar görmesi endişesi yatıyordu. Bölgede hala baskın olan "Rusya faktörü" yüzünden yıllardır sıkıntı çeken ve bu problemi yeni atmış olan devletlerde temkinli davranma refleksi geliştirmesi normaldi.
Özal’ın vizyonu ise dönemin jeopolitik olgunluk seviyesinin çok ilerisindeydi. Esasen Özal Rusya'nın ne yapıp ne yapamayacağını iyi tahlil etmiş ve buna göre projeler teklif etmişti. Ancak Türk siyasi hayatında da olduğu gibi onun cesur adımlarının yapılabilirliği geç fark ediliyordu.
Bu zirveler ve siyasi adımlar her ne kadar Özal'ın ömrü vefa etmese de 12 Temmuz 1993 tarihinde imzalanan Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY)'nın kurulmasıyla neticelendi.
Anlaşma Kazakistan'ın Almatı şehrinde; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Türkiye'nin kültür bakanları tarafından imzalandı ve kültürel çalışmalar başlatıldı.
"Büyük Öğrenci Projesi" ile on binlerce gencin Türkiye’ye getirilmesi sağlandı. TRT Avrasya yayına başladı, PTT hatları üzerinden doğrudan iletişim kanalları kuruldu.
31 Ağustos 1992 tarihli Türkiye gazetesi
ÖZAL'IN TARİHE GEÇEN MESAJI
Bütün bu gelişmeleri Turgut Özal vefatından 2 sene önceki 30 Ağustos 1991 Zafer Bayramı mesajında ifade etmişti.
31 Ağustos Türkiye gazetesi manşetinde yer alan tarihi mesajının tam hali şöyle:
"Cumhurbaşkanı Turgut Özal, 21'nci yüzyılın, “Türklerin asrı” olacağını belirterek, “Ülkemiz, huzur ve istikrar içinde kaldıkça, bölgemizin ve dünya barışının teminatı olmaya devam edecektir” dedi. Cumhurbaşkanı Turgut Özal, 30 Ağustos Zafer Bayramı dolayısıyla yayınladığı mesajda, “Türkiye'nin, bugün, dünyadaki yeni oluşumlarda, kendi yerini kendi iradesiyle tayin etme gücüne her zamankinden daha fazla sahip, muktedir ve güçlü olduğunu” bildirdi.
30 Ağustos Zafer Bayramı'nın 69. yıldönümü münasebetiyle yayınladığı mesajda özetle şöyle dedi: “Aziz vatandaşlarım, çağı yakalama gayreti içindeki Türkiye, milletimizin azim ve fedakârlığı ile önümüzdeki 5-10 yıl içinde ileri ülkeler arasında mümtaz yerini alacaktır. Ve almaması için de hiçbir sebep yoktur. Büyük bir güvenle ifade ediyorum ki, 21'nci yüzyıl, Türklerin asrı olacaktır.”
