ABD ve İran müzakerelerinde yeni kriz!

İran ile P5+1 ülkeleri arasında kapsamlı anlaşma metninin yazımı amacıyla yürütülen müzakerelerin 7 Temmuz'a kadar uzatıldığı bildirildi.

Müzakereler sürerken İran ve ABD'den de önemli açıklamalar geldi. Nükleer anlaşma sağlandıktan sonra ABD Başkanı Barack Obama'nın 9 Temmuz'a kadar anlaşmanın son şeklini Kongre'ye sunup onay alması gerekiyor. Dolayısıyla Obama'nın üzerinde Kongre'nin de yoğun baskısı mevcut.


ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Marie Harf, twitter hesabından yaptığı açıklamada, kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmak için İran ile 5+1 ülkelerinin müzakereleri 7 Temmuz'a kadar uzatma kararı aldığını yazdı.

Harf, "P5+1 ve İran, uzun dönemli çözüme ulaşmak için yapılacak müzakerelere daha fazla zaman tanımak amacıyla Ortak Eylem Planı önlemlerini 7 Temmuz'a kadar uzatma kararı aldı" ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, nükleer müzakereler hakkında bilgi vermek ve danışmak üzere gittiği Tahran'dan Viyana'ya dönmüş, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Larov ile görüşmüştü.

Müzakerelerde denetim ve yaptırım konularındaki farklılıklardan dolayı ilerleme sağlanamadığı belirtiliyor.


OBAMA: MÜZAKERELER GÜVENE DAYANMIYOR


Öte yandan ABD Başkanı Barack Obama, P5+1 ülkeleri ile İran arasında sürdürülen nükleer müzakerelerin güvene dayanmadığını söyledi.


Brezilya Cumhurbaşkanı Dilma Rousseff ile Beyaz Saray'da düzenlediği ortak basın toplantısında İran ile sürüdülen nükleer müzakereler konusunda soruya muhatap olan Başkan Obama, ABD ile İran arasında önemli anlaşmazlıkların olduğunu ve bunların bir gecede kaybolmayacağını kaydetti.


Obama, müzakerelerin amacını "İran'ın nükler silah edinmesine giden yolları kesecek doğrulanabilir bir mekanizma kurmak." şeklinde nitelendirdi.


Dışişleri Bakanı John Kerry ve Enerji Bakanı Ernest Moniz'in Viyana'da devam eden müzakerelere katıldığını hatırlatan Obama, "Umudum, anlaşmaya varmalarıdır." dedi. Obama, 'kötü bir anlaşmanın' ABD tarafından kabul edilmesinin mümkün olmadığını kaydetti.


RUHANİ: EĞER ANLAŞMADAN VAZGEÇERLERSE...


İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ülkesinin nükleer programı üzerinde nihai anlaşmaya varılması için iki tarafın da kararlı olması gerektiğini vurguladı.


Resmi haber ajansı IRNA'ya göre, başkent Tahran'da medya temsilcilerini iftarda ağırlayan Hasan Ruhani, "Bir gün anlaşmayı göz ardı ederlerse İran hükümeti, daha önce girilen yolda hayal bile edemeyecekleri bir ciddiyetle devam eder." şeklinde konuştu.


OBAMA'NIN ÜZERİNDE KONGRE BASKISI VAR


İran'ın nükleer programı hakkında üzerinde uzlaşma sağlanan anlaşmanın son halini alacağı gün yaklaşırken, Washington'un ağır toplarının ABD Başkanı Barack Obama'ya yaptığı baskılar da artıyor.


Kongre adına anlaşmayı gözden geçiren Cumhuriyetçi Partili Senatör Bob Corker, Başkan Obama'ya mektup yazarak, 'kırmızı çizgilerin erozyona uğrayabileceği' uyarısında bulundu.


Başkan Obama'nın üst düzey İran danışmanlarından beşi de açık bir mektup yayınlayarak, anlaşmadaki teminatların İran'ı nükleer silah üretmekten caydırmaya yeterli olmayabileceği yolundaki kaygılarını dile getirdi.


Kongredeki muhalefetin çoğu, anlaşmanın engellenmesi çağrısında bulunan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya destek amacını taşıyor.


Başkan Obama'nın 9 Temmuz'a kadar anlaşmanın son şeklini kongreye sunması gerekiyor.


Yasa koyucuların anlaşmanın nihai şeklini incelemek için 30 gün süreleri var.


Bu süre zarfında Obama İran'a karşı uygulanan yaptırımları kaldıramayacak. Anlaşmanın reddedilmesi halinde ise Obama bu kararı veto edecek.


Kongre'nin vetoyu da aşacak bir şekilde anlaşmayı engelleyecek kadar oy sayısına ulaşacağı beklenmiyor.


Ancak ABD tabanında İran'a ödün verildiği algısı keskin kaygılar doğurmuş durumda.


Başkan Obama, Viyana'da üzerinde zorlukla uzlaşma sağlanan konularda bir anlaşma yapsa da, bu anlaşmayı ülkesinde kabul ettirmek için aynı derecede çalışmak zorunda kalabilir.