Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Emisyon ticaret sistemiyle yeni döneme adım adım! Karbon salınımları ekonomik değere dönüşecek
Türkiye, sera gazı emisyonlarını fiyatlandıracak Emisyon Ticaret Sistemi’ni hayata geçirmeye hazırlanıyor. 2027’ye kadar pilot olarak uygulanacak sistemle yüksek miktarda emisyon yapan işletmelere sınır getirilecek, karbon tahsisatları alınıp satılabilecek.
Türkiye, sera gazı emisyonlarını piyasa mekanizmasıyla fiyatlandıracak Emisyon Ticaret Sistemi’ne (ETS) hazırlanıyor. İklim Kanunu ile hukuki çerçevesi oluşturulan sistemde belirlenen takvime göre pilot uygulama 2027 yılı sonuna kadar sürecek, asıl uygulama dönemi ise 2028-2035 yıllarını kapsayacak. ETS ile birlikte yüksek miktarda sera gazı salımı yapan işletmeler için toplam emisyon sınırı belirlenecek. İşletmeler, gerçekleştirdikleri emisyon miktarı kadar karbon tahsisatına sahip olmak zorunda olacak. Emisyonunu azaltan işletmelerin elindeki tahsisatları diğer yükümlü işletmelere satabilmesinin de önü açılacak. Böylece karbon emisyonları Türkiye’de ilk defa merkezi ve zorunlu bir piyasa mekanizması içinde fiyatlanacak.
2027’DE KARBONUN FİYATI OLUŞACAK
Pilot dönemde raporlama ve hazırlık süreci yürütülecek. Bir sonraki süreçte ise karbon tahsisatlarının fiyatlandığı piyasa mekanizmasının devreye alınacak. İşletmelere ücretsiz tahsisat verilecek ve sektörler için ücretsiz tahsisat oranı yüzde 100 olarak uygulanacak. Sistemin ilk aşamasında işletmeler karbon maliyetine kademeli olarak uyum sağlayacak.
Enerji ve Karbon Azaltımı (EKA) Destek Programı başvurusu nasıl yapılır? Ayrıntılar belli oldu
İLK ETAPTA 5 SEKTÖR SİSTEMDE
İlk olarak elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerindeki belirli büyüklüğün üzerindeki tesisler sistem kapsamına girerken, doğal gaz ve ham petrolün iletimi ve depolanması faaliyetleri hem pilot dönemde hem de ilk uygulama döneminde sistem dışında tutuluyor. Bu dönemde işletmelerin ETS kapsamındaki emisyonlarını düzenli olarak izlemesi, raporlaması ve doğrulatması gerekecek. Ayrıca işletmeler, faaliyetlerinden kaynaklanan emisyon miktarı kadar tahsisata sahip olmakla yükümlü olacak. Sistemin piyasa mekanizmasının devreye girmesiyle, ihtiyacından fazla tahsisata sahip olan işletmeler bunları satabilecek, yükümlülüğünü karşılayacak yeterli tahsisatı bulunmayan işletmeler ise piyasadan tahsisat temin edebilecek. Böylece emisyon azaltımı işletmeler açısından ekonomik bir değere dönüşecek.
Bisküvi fabrikasında karbon skandalı! 'Kakaolu' diye satacaklardı, ekipler düğmeye bastı
KARBON TAHSİSATLARI EPİAŞ’TA OLACAK
Türkiye’nin karbon piyasasının işletmeciliğini Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) üstlenecek. Tahsisatlar, EPİAŞ bünyesinde oluşturulacak piyasada alınıp satılacak. Birincil piyasada satışa sunulacak tahsisatlar açık artırma yöntemiyle işletmelere sunulurken, işletmeler ihtiyaç duydukları tahsisatları ikincil piyasada birbirlerinden de satın alabilecek. Sistemdeki piyasa kuralları, tarifeler ve piyasa gözetimi ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenecek.
ÜÇ YIL İÇİNDE EMİSYON İZNİ ALINACAK
ETS kapsamındaki işletmelerin İklim Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden itibaren üç yıl içerisinde sera gazı emisyon izni alması gerekiyor. Bu süre içinde işletmelerin faaliyetlerine devam edebilmesi için geçiş dönemi düzenlemesi uygulanacak. Gerekli görülmesi halinde izin süresi ayrıca uzatılabilecek.
