Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
30 yıl sonra yeniden! Aselsan'ın yerli telefon hamlesi nasıl yarım kaldı?
30 yıl sonra yeniden! Aselsanın yerli telefon hamlesi nasıl yarım kaldı?
Bugün dünyanın dev teknoloji markalarıyla yarışan Türkiye, aslında bu yolculuğa 1997 yılında ASELSAN 1919 ile başlamıştı. Döneminin ötesindeki bu telefon neden devam ettirilemedi? Türkiye’nin kaçırdığı teknoloji fırsatı ve 30 yıl sonra yeniden başlayan yerli telefon hamlesi…
1997 yılında piyasaya çıkan ASELSAN 1919, Türkiye’nin yerli telefon üretme yolundaki ilk büyük adımlarından biri oldu.
Dünyada henüz iPhone yoktu, akıllı telefon kavramı hayatımıza girmemişti. Cep telefonu pazarında Nokia, Motorola ve Ericsson gibi markalar öne çıkıyordu.
İşte böyle bir dönemde Türkiye, kendi mühendisleriyle bu yarışa dahil oldu.
Türkiye Gazetesi Editörü Gülcan Ayboğan, YouTube kanalında yaptığı değerlendirmede, bugün pek çok kişinin unuttuğu ASELSAN 1919’un hikayesini ve Türkiye’nin yarım kalan teknoloji yolculuğunu anlattı.
TÜRK MÜHENDİSLERİNİN 3 YILLIK ÇALIŞMASIYLA GELDİ
Türkiye’de GSM altyapısının kurulmasıyla birlikte cep telefonlarının gelecekte önemli bir teknoloji alanı olacağı görülmeye başlandı.
Bu alanda harekete geçen kurumlardan biri ASELSAN oldu. 1994 yılında yaklaşık 80 kişilik mühendis ekibiyle Türkiye’nin kendi cep telefonunu geliştirme çalışmaları başladı.
ASELSAN geliştirdi! Türkiye'den NATO'ya dikkat çeken teknoloji
Amaç sadece bir cihaz üretmek değildi. Hedef, haberleşme teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltmak ve Türkiye’yi teknoloji geliştiren ülkeler arasına taşımaktı. Yaklaşık 3 yıllık çalışmanın ardından Türk mühendislerinin geliştirdiği ASELSAN 1919 ortaya çıktı. 1997 yılında satışa sunulan cihazla Türkiye, kendi cep telefonunu tasarlayıp üreten ilk 9 ülke arasına girdi.
DÖNEMİNİN ÖTESİNDE BİR TELEFONDU
ASELSAN 1919, 1990’lı yılların teknolojisi düşünüldüğünde dikkat çeken özelliklere sahipti. 185 gram ağırlığındaki telefon, dönemine göre hafif modeller arasında yer alıyordu. Cihazın en önemli özelliklerinden biri ise titreşim özelliğiydi. Bu özellik sayesinde ASELSAN 1919, İngiltere’de düzenlenen teknoloji fuarında ödül kazandı.
Telefon sadece Türkiye’de kullanılmadı. Azerbaycan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti başta olmak üzere farklı ülkelere ihraç edildi. İlk üretilen 500 adet telefon ise dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel başta olmak üzere bazı devlet yetkilileri ve MİT mensupları tarafından kullanıldı.
ADI 19 MAYIS 1919’DAN GELİYORDU
ASELSAN 1919’un ismi de taşıdığı anlamla dikkat çekiyordu. Telefonun adı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecindeki dönüm noktalarından biri olan 19 Mayıs 1919’dan esinlenerek belirlendi.
Çünkü bu proje yalnızca bir elektronik cihaz üretme çalışması olarak görülmüyordu. Aynı zamanda Türkiye’nin teknoloji alanında bağımsız olma hedefinin bir sembolüydü.
PEKİ ASELSAN 1919 NEDEN DEVAM ETMEDİ?
Türkiye’nin kendi cep telefonu markasını oluşturma ihtimali varken proje uzun vadede devam ettirilemedi. Bunun arkasında birkaç önemli neden vardı. Bir yandan uluslararası patent ve hukuk süreçleri projeyi zorlaştırırken, diğer yandan cep telefonu pazarı çok hızlı değişti.
Nokia, Motorola ve Ericsson gibi şirketler milyonlarca adet üretim yaparak maliyet avantajı sağladı.
Türkiye’de ise üretim kapasitesi ve finansman imkanları küresel rekabet için yeterli seviyeye ulaşamadı.Yeni teknolojilere sürekli yatırım yapılması gereken bu dönemde proje zamanla durdu.
30 YIL SONRA YENİDEN YERLİ TELEFON HAMLESİ
Ancak Türkiye’nin cep telefonu hayali tamamen sona ermedi. Aradan yaklaşık 30 yıl geçtikten sonra ASELSAN yeniden yerli telefon projesi için harekete geçti.
ASELSAN ile Türk Telekom arasında imzalanan stratejik iş birliği kapsamında, güvenli haberleşme altyapısına sahip yerli akıllı telefon geliştirilmesi hedefleniyor.
Projenin 2027 yılında kullanıcılarla buluşturulması planlanıyor. Yeni nesil telefon projesinde özellikle siber güvenlik, yerli donanım ve haberleşme teknolojileri ön plana çıkıyor.
YERLİ TELEFON NEDEN STRATEJİK?
Bugün bir akıllı telefon sadece iletişim aracı değil. İçindeki yazılım, kullanılan çip ve veri güvenliği sistemleri ülkeler için stratejik önem taşıyor. 2024 yılında Lübnan’da yaşanan çağrı cihazı patlamaları da bu gerçeği yeniden gündeme getirdi.
Yaşanan olay sonrası, kullanılan teknolojik cihazların tedarik zinciri ve güvenlik altyapısı dünya genelinde tartışılmaya başlandı. Bu nedenle ülkeler artık sadece cihaz üretmeye değil, cihazların içindeki teknolojiyi ve güvenlik sistemlerini de kontrol etmeye odaklanıyor.
ASELSAN 1919’DAN YENİ TEKNOLOJİ VİZYONUNA
1997 yılında avuç içine sığan bir telefonla başlayan hikâye bugün farklı alanlarda devam ediyor. Türkiye bugün savunma sanayisinden otomotive, insansız hava araçlarından haberleşme teknolojilerine kadar birçok alanda kendi ürünlerini geliştirmeye çalışıyor.
ASELSAN 1919 belki dünya çapında bir telefon markasına dönüşmedi.Ancak Türkiye’nin yüksek teknoloji üretme hedefinin ilk önemli adımlarından biri olarak tarihe geçti. Şimdi ise gözler, 30 yıl önce yarım kalan bu teknoloji yolculuğunun yeni nesil yerli telefon projesiyle nasıl devam edeceğinde.
