Enerji yatırımına ‘kılçıksız’ model

Enerji ihalelerinde artık, elektriği devlete en ucuza veren yatırımcı, “sıfıra yakın bürokrasi” ile yatırım yapacak. Yeni modelle ruhsat işlemleri tamamlanmış şekilde yer teslimi gerçekleştirilecek.

Osman Çobanoğlu ANKARA
TBMM Genel Kurulu’nda görüşmeleri süren Elektrik Kanun Tasarısıyla hükümet, elektrik piyasasında büyük bir devrime hazırlanıyor. Enerjide düzenleme ile maden ve yenilenebilir enerji sahalarında yeni bir model için kollar sıvanacak. Geçmişte en çok parayı teklif edene verilen ihale modeline dayanan bu sahalarda, yeni modelle yatırımlarda elektriği devlete en ucuza veren yatırımcı, ‘sıfıra yakın bürokrasi” ile yatırım yapacak. Edinilen bilgilere göre; yeni modelle birlikte madenlere talip olanlara, ÇED ve işletme izinleri ile çeşitli ruhsat alma işlemleri tamamlanmış bir şekilde söz konusu arsa teslim edilecek. Bu işlemler Elektrik Üretim A.Ş (EÜAŞ) tarafından tamamlanacak. Yatırımcılar, her şeyi hazır bir şekilde aldıkları arsaya sadece termik santral kuracak. Saha, vatandaşa en ucuz elektriği vermeyi garanti eden firmaya verilecek. Bu sistemle yerli kömürün sisteme daha fazla girmesi amaçlanıyor. Bir diğer vatandaş odaklı model ise yenilenebilir enerji sahalarında devreye sokulacak. Yenilenebilir enerjide daha öncesinde ihale yoluyla belli bir kapasite karşılığında en yüksek parayı verene saha veriliyordu. Yeni model ise kamunun daha ucuz elektrik kullanmasına odaklanacak. Elektriği en ucuza devlete satan firma büyük kolaylıklarla yatırım yapabilecek. Modelle birlikte Bakanlık, çok büyük güneş enerjisi sahaları belirleyecek. Henüz ne oranda belirleneceği belli olmayan bu saha kapasitelerinin bin megawattlar civarında olması bekleniyor.
Yenilenebilir modelinden yararlanabilmek için yatırımcılara getirilecek tek şart panel ve türbin gibi teknik üretimlerini Türkiye’de yapmaları olacak.
Yeni düzenleme ile MTA elektrikli otomobillerin bataryalarında kullanılan lityum madeninden, nükleer santrallerin uranyum madenine kadar çalışma yapabilecek. MTA, kömür konusundaki bilgi ve tecrübelerini Kara Kıta Afrika’ya götürmek için danışmanlık da yapabilecek.
GAZDA DEPOLAMA %20’YE YÜKSELECEK
Bir yeni gelişme de doğalgaz depolama teşviki olacak. İthalatçıların getirdiği gazın yüzde 10’unu depolama zorunluluğu yeni düzenlemeyle yüzde 20’ye çıkarılacak. Bu gaza devlet tarafından alım garantisi de verilecek. 5 yıl içinde hayata geçirilecek.