SPK Başkanı Gönül, faizsiz yeni finansal ürünlerin müjdesini verdi

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Gönül, katılım finansın sektördeki payının artırılmasına yönelik yeni faizsiz finansal ürünler üzerinde yoğun olarak çalıştığını söyledi.

Türkiye'de katılım bankacılığı olarak bilinen İslami bankacılık sistemi giderek büyüyor. İslami finansmanın büyüklüğünün birkaç yıl içinde 100 milyar dolara ulaşması beklenirken, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül, yeni faizsiz ürünlerin müjdesini verdi.

FAİZSİZ FİNANS PİYASALARIN ÖNEMLİ GÜNDEM MADDESİ

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül, Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nde düzenlenen 4. Uluslararası İslami Finans ve Muhasebe Konferansı’nda konuştu. Katılım finans sisteminin, ahlaki değerleri merkezinde barındırması, sosyal adaleti öncelemesi, değer üretimini desteklemesi ve pozitif sosyal etki oluşturması yönüyle de içtimai hayatta önemli bir yerde bulunduğunu vurgulayan Gönül, sunduğu fırsatlar nedeniyle katılım finans ve faizsiz finans konularının dünya genelinde sermaye piyasalarının önemli gündem maddelerinden biri haline geldiğine dikkati çekti.

Katılım finansı, tasarruf sahiplerinin yastık altı birikimlerinin finansal sisteme kazandırılmasına büyük katkı sağlamasının yanı sıra büyük bir potansiyel de içerdiğini söyleyen Gönül, "Faiz hassasiyeti olan tasarruf sahibi ve müteşebbislere sunulan faizsiz finansman araçlarının başında Mudaraba, Müşareke, Murabaha ve İcare varken, katılım finans sistemine uygun sermaye piyasası araçları arasında başta şirket payları olmak üzere kara iştirakli tahvil, katılım esaslı yatırım ve emeklilik fonu, girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ve projeye dayalı menkul kıymetler ile kira sertifikaları zikredilebilir" diye konuştu.

YENİ FAİZSİZ FİNANSAL ÜRÜNLER GELİYOR

SPK Başkanı Gönül, Kurulun 12. Kalkınma Planı toplantıları kapsamında katılım finansın sektördeki payının artırılmasına yönelik yeni faizsiz finansal ürünler üzerinde yoğun olarak çalıştığını söyledi.

Türkiye’de kira sertifikası ihraçlarının anonim şirket statüsündeki sermaye piyasası kurumlarından olan Varlık Kiralama Şirketleri (VKŞ) aracılığıyla gerçekleştirildiğini belirten Gönül, bugün itibarıyla ülkede faaliyette bulunan VKŞ sayısının 24’e ulaştı bilgisini verdi.

Gönül, Türkiye’de yurt içi piyasaya yönelik gerçekleştirilen kira sertifikası ihraçlarında, yönetim sözleşmesine ve sahipliğe dayalı kira sertifikası yapılarının öne çıktığını ifade etti.

Kira sertifikası ihraçlarının sektörel dağılımındaki çeşitliliğin, kira sertifikası sözleşmelerindeki çeşitliliği de olumlu yönde etkilediğine dikkati çeken Gönül, şöyle devam etti:

"Kira sertifikası piyasasının son yıllarda yakalamış olduğu büyüme eğilimine paralel olarak, diğer kira sertifikası yapılarının da toplam ihraç tutarının içerisindeki payının artması beklenmektedir. Daha önce sermaye piyasasında faaliyet gösteren aracı kuruluşların girişimleri ile oluşturulan katılım endeksleri, 2021 yılı itibarıyla Borsa İstanbul bünyesine alınarak; BIST Katılım 30 Endeksi, BIST Katılım 50 Endeksi, BIST Katılım 100 Endeksi, BIST Katılım Tüm Endeksi ve BIST Sürdürülebilirlik Katılım Endeksi olmak üzere beş farklı türde hesaplanmaya başlamıştır."

9 AYDA 87.2 MİLYAR TL'LİK SUKUK İHRACI YAPILDI

Gönül, bu aralar yoğun talep gören ürünün Sukuk olduğunun altını çizerek, Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası (DESİYAB) Ortaklık Sertifikaları (DOS) ile başlayan faizsiz finansal ürün geliştirme sürecinin, Gelir Ortaklığı Senetleri (GOS), Kar ve Zarar Ortaklığı Belgeleri (KOB) ve Gelire Endeksli Senetler (GES) ile devam ettiğini kaydetti.

Gönül, tebliğ ile faizsiz bir finansman aracı olan sahipliğe dayalı kira sertifikası ihracına imkan tanındığını ifade ederek "Kira sertifikalarının sermaye piyasasında yeni bir ürün olarak yerini alıyor. 2012 yılında Sermaye Piyasası Kanunu’nda yapılan düzenleme ile katılım sermaye piyasası ürünleri de ilk defa kanun düzeyinde kabul edildi." dedi.

Kira sertifikalarına ilişkin düzenlemelerin uluslararası uygulamalar ve sektörden gelen talepler dikkate alınarak çeşitli tarihlerde güncellenerek bugünkü haline getirildiğini aktaran Gönül, şu değerlendirmede bulundu:

"Bu güncellemeler ile sahipliğe dayalı kira sertifikasının yanı sıra yönetim sözleşmesine, alım-satıma, ortaklığa, eser sözleşmesine veya bunların birkaçından oluşan karma sözleşmelere dayalı kira sertifikası türleri mevzuatımıza ve piyasamıza kazandırılmıştır. Katılım finans sistemi; katılım finansman kuruluşları, katılım sermaye piyasaları ve katılım sigortacılığı olmak üzere üç temel üzerinde gelişmeye açıktır. Bu kapsamda, Kurulumuz sermaye piyasalarıyla ilgili diğer konularda olduğu gibi katılım sermaye piyasaları konusunda da uluslararası gelişmeleri yakından takip etmektedir."

SPK Başkanı Gönül, Türkiye’de 2010 yılından beri artarak devam eden ihraçlar ile katılım finans prensiplerine uygun sermaye piyasası araçlarının, bugün sermaye piyasası içerisinde önemli bir yer edindiğini vurguladı.

2021 yılında 105,5 milyar lira, 2022 yılında 102,2 milyar lira ve 2023 yılı ekim sonu itibarıyla 87,2 milyar lira tutarında sukuk ihracı yapıldığı bilgisini paylaşan Gönül, ilerleyen dönemlerde bu rakamların daha da artmasının beklendiğini ifade etti.

FAİZSİZ EMEKLİLİK FONLARI HER YIL BÜYÜYOR

Gönül, faizsiz araçlara yatırım yapan emeklilik fonlarının portföy büyüklüklerinin de yıldan yıla arttığını belirtti. Bu büyük değişikliğin sebebinin, emeklilik fonlarının yatırım yapabileceği araçlara altın ve sukuku da ekleyen mevzuat değişiklikleri olduğunu aktaran Gönül, bu hızlı yükselişin aynı zamanda büyüme için de bir potansiyel oluşturduğuna dikkati çekti.

Katılım finans konusunda ülkedeki farkındalığın her yıl daha da arttığını ve sermaye piyasalarının da katılım finans prensipleri konusunda katettiği gelişimi görmekten büyük mutluluk duyduğunu ifade eden Gönül, Türkiye’de katılım finansın gelişiminde İstanbul Finans Merkezi’nin (İFM) de önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.