MURAT ÖZTEKİN

Pablo Picasso, “Bilgisayarlar işe yaramazdırlar. Sadece sana cevap verebilirler” demişti ancak süratle gelişmekte olan yapay zekâ teknolojileri, meşhur ressamı haksız çıkarmaya başladı. Hem de sanatta…
Zira bilgisayar kodlarından meydana gelen yapay zekâlar, artık tıpkı elinde palet olan bir ressam gibi eserler üretiyor. İnsanların sinir ağına benzer bir elektrik ağına sahip olan yapılar, algoritmaları ve kendilerine yüklü resim verileri sayesinde benzersiz resimler ortaya çıkarıyor.

MÜZAYEDEYE ÇIKMIŞTI
Yapay zekâ ile yapılan eserler meşhur galerilerde sergilendiği gibi prestijli müzayede evlerinde de satışa çıkıyor. Obvious tarafından üretilen GAN isimli yapay zekânın ürettiği “Edmond de Belamy’nin Portresi” adlı eser, geçtiğimiz sene ABD’de Christie’s Müzayede Evi’ndeki açık artırmada 432 bin dolara alıcı bulmuştu. Alman sanatçı Mario Klingemann’ın yapay zekâ ile ürettiği eseri ise 40 bin sterline satıldı.
Türkiye’de de yapay zekâ ile çalışmalar yapan ve dünyada ses getiren sanatçılar var. Memo, Refik Anadol, Osman Koç ve Bager Akbay bir çırpıda sayabildiklerimiz…  
Her şey sanatta yeni bir kapının açıldığını işaret etse de yapay zekânın ürettiklerine sanat denir mi suali de tartışılmaya devam ediyor.
Sorularımızı cevaplayan sanatçı Bager Akbay, Türkiye’de yapay zekânın görsel yönünün çok sevildiğini ve son yıllarda yapay zeka ile çalışan Türk sanatçıların sayısının arttığını söylüyor. Akbay, “Görsel olan yeni teknolojilere çok çabuk adapte oluyoruz. Görsel bir toplumuz diyebiliriz. Bu tarz teknolojilere yakınız. Ancak yapay zekânın arka planındaki tekniklere o kadar aşina değiliz” diye konuşuyor. 

YAKINDA INSTAGRAM 'SANATÇI' SAYILABİLİR!
Yapay zekânın sosyal medyada daha çok geliştiğini savunan Bager Akbay “Bence asıl mesele bakmadığımız yerlerde gelişiyor. Instagram’da çekilen fotoğrafları beğeneceğimiz hâle getiren birçok yapay zekâ var. Bir gün Instagram bütün dünyayı “iyi fotoğraf” çekecek şekle sokabilirse, fotoğrafı çeken insalar değil, Instagram sanatçı olur. Günümüzün cep telefonları herkesi fotoğrafçı yaptıysa o zaman arkasında başka bir şey aramak gerekiyor. Bugün sanatçılar yapay zekâyı hâlâ araç olarak kullanıyor.”


Yapay zekânın çizdiği “Edmond de Belamy’nin Portresi” adlı eser, geçtiğimiz sene 432 bin dolara alıcı bulmuştu.

BİR ASIRLIK DEĞİŞİM OLACAK
Yapay zekânın sanatı farklı bir yere taşımaya başladığını ifade eden Bager Akbay “Sanat ileride ne hâle gelecek? Aslında yüz yıl önce ile bugünü kıyasladığımızda ne görüyorsa o olacak. Daha çok kişi sanatçı olacak, ama bunlardan çok azı etkili olacak” diyor. Sanatçı Akbay “Artık resim yapan yapay zekâlara sanatçı diyebilir miyiz?” soruma ise şöyle cevap veriyor: “Ebru yapan bir sanatçı ya da ressam çalışmasına tamamen hâkim değildir. Sanatçı etrafındaki kontrol edemediği birçok şeyin tesiri altındadır. Ama aletle iş yaptığınızda, alete ne kadar hâkimseniz o kadar işe hâkim olursunuz. Bugün görüyoruz ki yapay zekâda da insan faktörü hâlâ baskın. Bir insan ayarladıktan sonra eserler ortaya çıkabiliyor. Yapay zekânın kendi başına bir şey yapıyor sayılması için niyeti olmalı. Böyle olmadığı açık. Eser satılınca paranın kime gittiği de sanatçıyı gösterir. Bu yüzden yapay zekâyı, sanatçı olarak kabul edemeyiz.”