Tatbikat deprem fobisini azaltıyor

Uzmanlar, risk altındaki bölgelerde yaşanan deprem korkusunu yenmenin çaresinin, deprem anında neler yapılacağını çok iyi bilmek ve uygulama yapmak olduğunu söylüyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK

Son aylarda üst üste yaşanan depremler, deprem bölgesinde derin yıkımlar ve can kaybı meydana getirirken toplumun diğer kesimlerinde “fobi” gelişmesine sebep oluyor. Özellikle büyük İstanbul depremi ihtimali binlerce kilometre uzaklıkta bu kaygının derinden yaşanmasına yol açıyor. Seismophobia denilen “Deprem fobisi”nin oluşması için mutlaka bir depreme maruz kalmak gerekmediğini vurgulayan uzmanlar, fobinin kalıcı işlev bozukluğuna sebep olmaması için destek almak gerektiğini vurguluyor. Deprem fobisinin işe gidememe, evde duramama, eski binalara hiç girememe, uyku düzeninin tamamen bozulması gibi belirtilerle ortaya çıktığını söyleyen NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, baş etme stratejilerini anlattı.

İHTİMALİ BİLE KORKUTUYOR
Gündelik hayatta kişilerin birçok şeyden kaynaklanan fobileri olabileceğini belirten Özgenur Taşkın “Deprem fobisi de bunlardan biridir. Deprem fobisi, kişi depreme hiç maruz kalmasa da deprem sırasında yaşananları başkalarından dinleyerek ya da arkadaşlarının yaşadığı stres ve travmadan etkilenerek de oluşabilir. Deprem düşüncesinin yol açtığı fizyolojik tepkiler yorgunluk, bulantı, baş ağrısı, tikler ya da baş dönmesidir. Davranışsal tepkiler ise uyku problemleri, sık ağlama, tedirginlik hâli, isteksizliktir. Duygusal tepkiler ise kaygı, depresyon, suçluluk hissetme ve kendisine ya da başkasına zarar geleceği belentisidir” dedi.

HAYATINIZI ETKİLEMEYE BAŞLADIYSA...
Taşkın, deprem fobisinin depremden korkma, deprem konusu geçince endişelenme ve bulunduğu yerden ayrılma isteği, sürekli olarak depremle ilgili araştırma yapma ve sürekli olarak tetikte kalma durumu olduğunu söyleyen Özgenur Taşkın “Teşhis koyarken kişi gündelik hayatına devam edemiyor mu? İşe ya da okula gidemiyor mu? Uyku düzeninde bozulmalar var mı? diye bakmak gerekir. Deprem korkusunun patolojik boyutu kişinin işlevselliğini yitirdiği noktada başlar. O noktada mutlaka bir uzmana danışılmalıdır” dedi. Özgenur Taşkın, deprem fobisiyle başa çıkmak için yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:
¥ Depremin nerede ve ne zaman olacağı bilinmez ancak bilinmezlik korkuyu artırır. Gerçekleşebilecek bir deprem sırasında ne yapacağını bilmek endişeyi azaltır. Evinizde mini bir deprem tatbikatı yapın, sığınabileceğiniz güvenli alanı belirleyin.
¥ Sürekli olarak aynı şeyi düşünmek kaygıyı artırır, dikkatinizi dağıtacak konulara odaklanmaya çalışın.
¥ Nefes egzersizleri yapın.

HERKESİN BİR KRİZ PLANI OLMALI
Deprem anında kişinin stres yaşamasının normal olduğunu söyleyen Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan “Kontrol edilebilen stres kişiyi tehlikeden korur, karar vermesini kolaylaştırır ama kontrol edilemeyen stres aşırı tepkilere sebep olur” dedi. Depremin bir kriz olduğunu ve depreme karşı psikolojik sağlamlığın olması için kriz planının bulunması gerektiğini anlatan Prof. Dr. Tarhan “Evde otururken burada deprem olursa ne yapmam lazım, çocuklarıma nasıl sahip çıkmam lazım, kendime en uygun yer neresi ise orayı hazırlamam lazım, deprem çantam gerekiyor mu gerekmiyor mu gibi sorular sorulmalıdır. Bu soruların cevapları varsa kişi depremle ilgili hazırlığı olduğu için daha rahat olur panik yapmaz. Bu bütün krizler için öyledir. Kriz müdahalesinin temel prensibi önceden hazırlıklı olmaktır. Eğer zihnî olarak bir insan felakete, depreme, tabii afete ve başka olaylara karşı zihnî olarak kendini hazırlıyorsa psikolojik sağlamlık oluşturur. O olay gerçekleştiğinde orantısız tepki vermez” dedi.