Sözler değil icraat önemli

Taliban’ın dünyadan kabul görmek için olumlu mesajlar vermek zorunda olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. İsmayıl “Söylemlere değil, uygulamalara bakmak lazım” dedi.

Selçuk Böke | ANKARA

Afganistan’da 20 yıl sonra yönetimi yeniden ele geçiren Taliban, hem iç kamuoyuna hem de dünyaya ılımlı mesajlar verirken, temkinli bir şekilde karşılanan bu mesajları, uluslararası ilişkiler uzmanlarına sorduk.
Taliban’ın geçmişten, yani 2001 öncesi durumdan ders çıkarmışa benzediğini söyleyen Artvin Çoruh Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Sıtkı Bilgin “Uluslararası sistemle, hukukla ve devletlerle anlaşma zemini bulmadan tek başına izole bir şekilde yaşayamayacağını biliyor. Geçmişteki tecrübelerinden bunu öğrendi” dedi. Bilgin “20 yıl Afganistan’da kalan ABD, elbette Taliban’ın içine kendi adamlarını yerleştirdi. Taliban tek kurşun atmadan, eskisinden daha güçlü olarak tüm Afganistan’a hâkim oldu. Bunun arkasındaki sebep şu; ABD ile Taliban anlaştı. Böylece ABD, daha önceden direk kontrol ettiği Afganistan’ı artık dolaylı olarak kontrol etmeye hazırlanıyor. Yani informal emperyalizm yoluyla, eli Afganistan’da olacak diye düşünüyorum” dedi.

“KABUL GÖRME ÇABASI”
Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Toğrul İsmayıl da, Taliban’ın varlığını sürdürmek ve dünyadan kabul görmek için olumlu mesajlar vermek zorunda olduğuna dikkat çekti. İsmayıl “Ama bu, Afganistan’ın değişeceği, modern bir devlet kurulacağı anlamına gelmez. İnsan hakları, eşitlik, kadın hakları gibi meselelerin çözüleceği anlamına da gelmiyor. Verilen mesajlar şimdilik tüm Afganistan’ı kontrol eden Taliban’ın dünya kamuoyu tarafından kabul görme çabası anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Bilal Sambur ise Taliban kanadında değişen hiçbir şey olmadığını ve meşruiyet kazanmak için dünya kamuoyuna olumlu mesajlar verdiğini söyledi. Sambur “Şu anda bir meşruiyet krizi yaşıyor. Olumlu mesajlarla dünyayı ikna etmeye çalışıyor. İkinci olarak da Afganistan’a ekonomik yardımların ve para akışının devam etmesini istiyor. Uygulamaya baktığımızda ise Taliban’ın evleri bastığı, küçük yaştaki kız çocuklarını zorla alilerinden ayırdığı, birçok insanı tutukladığı görülüyor. Ilımlı bir maske ile dünya karşına çıktı ama uygulamada tam tersini yapıyor” diye konuştu.