Sahte 'yorum sepeti'! Vatandaşı aldatarak ticaret yapıyorlar

Bazı restoran, otel ya da e-Ticaret siteleri, sosyal medyadan takipçi satın aldıkları gibi yorumcu da almaya başladı. Otelin, restoranın yerini dahi bilmeyenler, yorum yaparak puan başına para kazanıyor. Sahte yorumu alan, aramada üst sıraya çıkıyor ve vatandaş suistimal ediliyor...

KAAN ZENGİNLİ'NİN HABERİ

Otel, restoran ve e-Ticaret işletmeleri için büyük önem taşıyan yorum ve puanlamalar, yeni oyun alanı oldu. Google aramalarında, gezi portallerinde ve yemek siparişi alınan internet sitelerinde işletmeyle ilgili yorum ve puanlamalar, markayı aramada yukarı sıralara taşırken, imaja da büyük katkı yapıyor. Ancak yaptığımız araştırmalar, bu yorum ve puanlamaların da ticarete döküldüğünü gösterdi.

Tıpkı takipçi sayısıyla, aldıkları para paralel artan fenomenler gibi, bazı işletmeler de yorum ve puan satın alarak aramada üst sıralara çıkıp daha çok satış yapmayı amaçlayan bir işletme sahibinin belli ücretle yüksek puana ulaştığını tespit ettik. Daha derine indiğimizde, bunun bir sektöre dönüştüğünü, bu şekilde faaliyet gösteren 25 site olduğunu gördük. Bu işletmeler “Oturduğun yerden yorum yap, para kazan” davetiyle bu işe giriyor ve iyi paralar kazanıyor.

EN UCUZ YORUM 50 KURUŞ

Otel, restoran ya da e-Ticaret şirketi, sahte yorum satan kişilerle anlaşıyor. Örneğin, günde 20 yorum ve 5 yıldız için 400 lira ücret isteniyor. Paketlerin içeriğine göre fiyat değişirken, aylık üye olmak isteyenlerden 10 bin lira gibi bir rakam talep ediliyor. Yorum yaparak para kazanmak isteyenler ise yorum başına 2 lira ile 50 TL arasında ücret alıyor. Bir yorumcu günde 50 ile 100 yorum ve puanlama yapabilirken, otele gitmeden, restoranı bilmeden, hiçbir şey satın almadan o işletmeyi yorumlayabiliyor.

İş ilanına çıkan sahte yorum sitesinin, işi almak isteyenlerden talepleri de var. Bir otel hakkında yorum yaparken, otelin konumu, ne zaman ve kiminle gidildiği, sosyal imkânlarından da bahseden en az 200 karakterlik bir kurgu yazı talep ediliyor. Yazılarda imla kurallarının düzgün olması istenirken, 5 yorumdan sonra IP adresinin değiştirilmesi, yeni IP adresinden, bir başka otel ve restoran yorumu yapılması gerektiği belirtiliyor.

SAHTE YORUM SİTESİ TEK TEK ANLATTI

Günlük yorum ve görevler hesaba düşüyor, 2 gün sonra ise verilen IBAN numarasına ödeme yapılıyor. Otel ve restoranda uzaktan yorum mümkünken, yemek sitesinde sipariş şartı aranıyor. Ancak bir restoran sahibi gibi aradığımız sahte yorum sitesi “yolu var” diye cevap verdi ve şöyle anlattı: "Sitemizde kayıtlı üyeler var. Bunlardan size sipariş gönderiyoruz, onaylayıp teslim almış gibi yapıyorsunuz. Sonra puan veriyorlar. Bizden olduğunu anlaması için liste veriyoruz. O listedekiler sipariş almış göründüğü için yorumda problem olmuyor. Siparişe göre 20 yorum 400 lira."

İYİYE KÖTÜ KÖTÜYE İYİ DİYEREK MAĞDUR EDİYORLAR

Dijital İletişim Araştırmacısı Doç. Dr. Ali Murat Kırık “Tüketiciler ve kullanıcılar tatile gitmeden, bir ürün ve hizmet satın almadan önce yorumlara, puanlara dikkat edip buna göre karar veriyor. Fakat yanıltıcı değerlendirmeler rekabeti olumsuz etkilerken, tüketiciyi de yanlış yönlendirerek mağdur ediyor. Maalesef bu durum artık sektör hâline gelmiş durumda. İnsanlar para kazanmak için oturdukları yerden yorum ve puanlama yaparken, iyi işletmelere kötü, kötülere iyi diyebiliyor. Bu işlemlerde IP bilgileri gizlenebiliyor, VPN gibi özel ağ geçitleri kullanılabiliyor. Bir anlamda sanal itibar suikasti bu. Diğeri için de sanal itibar. Bu nedenle tüketicilerin yorumları değerlendirirken iki kere düşünmesini tavsiye ederim. Çünkü her yorum ve puan doğru olmayabilir” dedi.

Kırık, bu durumun hukuki açıdan ele alınması, sahte yorum ve puanların önüne geçilmesi gerektiğini söyledi.

İŞTE O SİTELER

restoranpuanyukseltme
yorumsepeti
yorumatparakazan
sendeyorumyapkazan
Tolun
r10.net
wmaraci
sadeceon
Lifepoints
Fikirpazarı
Surveypago
Ipsos
Mobrog
Market Agent
Bionluk