Suriye sınırında yeni bir şehir kuruluyor

250 bin konut projelendirildi. Evler üç ayrı tipte yapılacak. Altyapı hizmetlerini AFAD üstlenecek. Finansmanı uluslararası fonlardan karşılanacak. Protokolü yakında imzalanacak. Evlerin en küçüğü 40, en büyüğü 80 metrekare olacak. Kalabalık ailelere büyük evler verilecek. Evlerin çatılarına su deposu yerleştirilecek. İnşaatlarda Suriyeliler çalıştırılacak.

YÜCEL KAYAOĞLU | ANKARA

Türkiye’nin Suriye sınırında oluşturduğu 8 bin kilometrelik güvenli alanda geçici koruma altındaki Suriyelilerin yerleştirilmesi için yapılacak evlere ilişkin projenin detayları ortaya çıkmaya başladı. 250 binden fazla konutun yapılacağı bölgede âdeta yeni bir şehir kurulacak ve etap etap Türkiye’deki Suriyelilerin ülkelerine dönüşü sağlanacak.

AKTÖRLER DEVREYE SOKULUYOR

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın önümüzdeki günlerde detaylarını açıklayacağı, Suriyeliler için yapılacak yeni evlerin projelerinin altyapı hizmetleri AFAD ve Kızılay tarafından verilecek. Diğer maliyetler ise uluslararası fonlardan karşılanacak. Evlerin inşaatlarında geçici koruma altındaki Suriyeliler çalıştırılacak. Böylece, o bölgede bir anlamda Suriyelilerin istihdamı da sağlanmış olacak. Bahçe içinde yapılacak evler 40, 60 ve 80 metrekare olmak üzere üç ayrı büyüklükte yapılacak. Kalabalık aileler daha büyük evlere yerleştirilecek. Evlerin çatılarına su depoları kurulacak. Proje kapsamında, okul, hastane, AVM, spor salonları ve organize sanayi bölgeleri de inşa edilecek. Hükûmet kaynakları, bir milyondan fazla geçici koruma altındaki Suriyelinin dönüşünü sağlayacak proje ile Cerablus, Azez, El-Bab, Resülayn ve Tel Abyad’ın bulunduğu hatta âdeta yeni bir şehir kurulacağını dile getirdi. Geri dönüşler kapsamında Suriyelilerin kendi geçimlerini sağlayacak üretim modelleri de devreye sokulacak. Suriye’ye dönenlerin zeytin ticareti, organize sanayi gibi alanlarda istihdamı sağlanacak. Hükûmet kaynakları “Türkiye’nin oluşturduğu güvenli alanlara, geçici koruma altındaki Suriyelilerin yerleştirilmesine ilişkin proje kapsamında yapılacak konutlar için uluslararası aktörler devreye sokuluyor. Konutların inşası, iş imkânları sağlanması gibi konularda yakında uluslararası bir yardım kuruluşu ile protokol imzalanacak. Finansmanı bu yolla karşılanacak. Özelikle Körfez ülkeleriyle bu konuda yakından çalışılıyor. Bu bölgelerdeki şehir idare yapılarının oluşturulması, sosyal, kültürel altyapılar, tarım hayvancılık projeleri, sanayi bölgeleri gibi konularda projeler hazırlandı” dedi.

DÖNÜŞ’ ARAŞTIRMASI

Bu arada, AK Parti yönetimi ve İçişleri Bakanlığı Suriyelilerin dönüşü konusunda kapsamlı bir araştırma yaptığı belirtildi. Edinilen bilgilere göre AK Parti yönetimi, Suriyeli sığınmacılara ‘Ne olursa geri dönersiniz’ başlığı altında sorular sordu. Bu araştırmanın sonuçları önümüzdeki günlerde Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulacak. İçişleri Bakanlığının da yine geçici koruma altındaki Suriyelilere yönelik benzer bir araştırma yaptığı öğrenildi. Bu araştırmaya göre, Suriyelilerin yüzde 70’inin can güvenliklerinin sağlanması ve hayatlarını devam ettirecek ortamın oluşturulması durumunda dönme iradesi gösterdikleri belirtildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan da önceki gün kabine toplantısı sonrası “Kurumlarımızın yaptığı araştırmalarda gerekli şartlar oluştuğunda gideceklerini söylüyorlar” açıklamasını yapmıştı.

TÜRKİYE’NİN TEZLERİ MASADA

Suriyelilerin güvenli bir şekilde ülkelerine dönebilmeleri için bir yandan da Türkiye ile Suriye istihbarat birimleri arasında iki yıldan fazladır yoğun bir görüşme trafiği yaşanıyor. Bu görüşmelerde, ‘göçe zorlanan Suriyelilerin dönüş şartlarının oluşturulması, mülklerinin iadesi, üniter yapının korunması, BM nezdinde sürdürülen anayasal çözüm sürecinin desteklenmesi’ gibi başlıklarda değerlendirmeler yapılıyor.