Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
30 yıl önce kan piyasası! Nereden nereye dedirten haber
30 yıl önce kan piyasası! Nereden nereye dedirten haber
Kan satışı 2007 yılına kadar Türkiye'de serbestti. Bundan dolayı bağışçılık suistimale dönüşmüştü. 1994 yılındaki bir haber kan piyasası hakkında ilginç bilgiler veriyor ve sağlık sistemimizin nereden nereye geldiğini ibretlik şekilde gösteriyor.
Bir zamanlar Türkiye'de kan satışının serbest olduğunu yeni nesil bilmez. Arşivlere indiğimizde kan satışı yapılan yıllardaki haberler "nereden nereye" dedirten bilgiler veriyor.
Bugün kan ve kan bileşenlerinin ticari amaçla satılması hukuken yasakken, Türkiye’de geçmişte kan satışının yapıldığı bir dönem bulunuyordu. Vaktiyle sağlık sisteminde geçerli olan 2857 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanunu’nda, “Kan temininde bağış yolu esas olmakla birlikte gerektiğinde ücretle de alınabilir” hükmü yer alıyordu.
20 YILDA UNUTTUK
Söz konusu kanun, 11 Nisan 2007 tarihinde yürürlüğe giren 5624 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanunu ile kaldırıldı. 5624 sayılı kanun yürürlüğe girmeden önce ise kan satışı yapılmaktaydı.
5624 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanunu ile birlikte Türkiye’de kan ve kan bileşenlerinin ticari amaçla satılması yasaklandı. Kan, hukuken ticarete konu edilemeyecek bir insan dokusu olarak kabul edildi. Kanunun temel ilkesi gönüllü ve karşılıksız bağış prensibine dayandırıldı. Buna göre hiçbir şahıs veya kurum, bağışçılardan topladığı kanı kâr amacıyla satamaz; bağışçılara da kan vermeleri karşılığında maddi bir bedel ödenemez.
Aradan geçen yaklaşık 20 yılda kan temini konusunda önemli ölçüde farklılaşan sağlık sistemi sebebiyle, geçmişteki kan satışına ilişkin haberler bugün okunduğunda dikkat çekici geliyor.
30 yıl önce kan piyasası! Nereden nereye dedirten haber
Arşivlerde yer alan 5 Ağustos 1994 tarihli o haberlerden biri:
“BİR TORBA KAN 640 BİN LİRA”
“Ekonomik kriz kan fiyatlarını da etkiledi. Son bir yılda bir torba kanın fiyatı yüzde 400 artarak 640 bin liraya yükseldi. 20 Temmuz’dan itibaren başlayan er terhisleri sebebiyle kan bağışının büyük ölçüde azalması sonucu hızla stokları eritmeye başlayan Kızılay ise, 380 gramlık torbalardaki kanı 500 bin liradan satıyor.
5 Nisan kararları öncesi kan torbasının 325 bin lira dolayında olduğunu hatırlatan Kızılay yetkilileri, ‘Zammına rağmen en ucuz kanı yine Kızılay satıyor’ dediler.
Geçen yıl Mayıs ayında Kızılay’da bir torba kan fiyatının 115 bin 500 lira olduğunu, geçen yıldan bu yana kanın fiyatının yıllık artışının çok üstüne çıkarak 500 bin liraya yükseldiğini bildirdiler.
Üniversite hastanelerinde ise geçen yıl torbası 203 bin lira olan kanın fiyatı, tahliller dahil 640 bin liradan satılırken devlet hastanesinde bu rakam 200 bin lira idi.”
30 yıl önce kan piyasası! Nereden nereye dedirten haber
BUGÜN ALSAK 1 TORBA KANIN DEĞERİ 12 BİN LİRA
Haberde yazan fiyatları bundan 32 yıl önceki altın kuru üzerinden günümüzdeki karşılıklarını hesapladık.
1 torba kanın fiyatı 1994 krizi öncesinde günümüzün yaklaşık 2 bin lirasına tekabül ederken, kriz sonrası 12 bin liraya karşılık geldiği görülüyor.
İşte o 1994 yılındaki kan fiyatlarının günümüz karşılığı tablosu:
| Sağlık Kurumu / Dönem | 1994 Yılındaki Fiyatı (Eski TL) | 1994 Altın Kuru Karşılığı (Gram Altın) | Günümüz Karşılığı (TL) |
|---|---|---|---|
| Üniversite Hastaneleri (1994) | 640.000 TL | ~1,77 gram | ~11.930 TL |
| Kızılay (1994 - Güncellenmiş) | 500.000 TL | ~1,39 gram | ~9.368 TL |
| 5 Nisan Kararları Öncesi Kızılay | 325.000 TL | ~0,90 gram | ~6.066 TL |
| Devlet Hastanesi (1994) | 200.000 TL | ~0,55 gram | ~3.707 TL |
| Üniversite Hastanesi (Geçen Yıl - 1993) | 203.000 TL | ~0,56 gram | ~3.774 TL |
| Kızılay (Geçen Yıl - Mayıs 1993) | 115.500 TL | ~0,32 gram | ~2.156 TL |
