Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Nepal'de dağ çökmeden günler önce kaydedildi! 'Olağanüstü' deyip açıkladılar: 55 yıllık kayıtlarda ilk
Nepalde dağ çökmeden günler önce kaydedildi! Olağanüstü deyip açıkladılar: 55 yıllık kayıtlarda ilk
Nepal’de ölümcül sellere yol açan dev dağ çökmesinin arkasındaki gizem çözülüyor. 5 bin 200 metre yükseklikteki buzulda 55 yılın sıcaklık rekoru kırılırken, kayaları tutan "buz çimentosunun" eridiği ortaya çıktı. Birkaç bin yılda bir görülebilecek bu ekstrem ısınmanın dev kaya kütlelerini çatlatarak felaketi tetiklediği değerlendiriliyor.
Nepal’in Langtang bölgesinde 26 Ağustos’ta meydana gelen ve ölümcül sellere neden olan dağ çöküşünün hemen öncesinde, yüksek rakımlardaki sıcaklıkların olağan dışı seviyelere çıktığı belirlendi.
Bir araştırmacının yaptığı analize göre, 5 bin 200 metre yükseklikteki dağ buzulunda 21-26 Ağustos tarihleri arasındaki ortalama sıcaklık yaklaşık 5 derece olarak hesaplandı.
Enkazın altından 9 gün sonra gelen sesler gözyaşlarına boğdu: Nepal'de 2 işçi hayata tutundu
AFP'nin haberine göre bu değer, bölgedeki 55 yılı aşkın kayıtlara bakıldığında olağanüstü yüksek. Aynı tarihlerde sıcaklık daha önce 4 dereceyi aşmamıştı.
DAĞIN ÇÖKMESİYLE DOĞRUDAN BAĞLANTI YOK
Ancak bilim insanları, aşırı sıcaklık ile dağın çökmesi arasında henüz doğrudan bir bağlantı kurulamadığının altını çiziyor.
Bölgedeki sıcaklık verileri, Kaliforniya merkezli bağımsız Berkeley Earth kuruluşunun baş bilim insanı Robert Rohde tarafından yeniden oluşturuldu.
Nepalde dağ çökmeden günler önce kaydedildi! Olağanüstü deyip açıkladılar: 55 yıllık kayıtlarda ilk
BİRKAÇ BİN YILDA BİR KEZ GÖRÜLÜR
Rohde'nin analizine göre dağın çöken bölümünde altı günlük ortalama sıcaklık, 20. yüzyılın ortalarından bu yana yaklaşık 1,8 derece yükseldi.
Araştırmacı, iklim değişikliğinin getirdiği ek ısınma olmasaydı bu seviyede bir sıcaklık düzeninin "muhtemelen birkaç bin yılda yalnızca bir kez" görülebileceğini hesapladı.
Felaket ayrıca Langtang bölgesinde kayıtlara geçen en sıcak yazlardan birinin sonunda meydana geldi. Bölge, kayıtlardaki en sıcak dördüncü yazını yaşadı.
Nepalde dağ çökmeden günler önce kaydedildi! Olağanüstü deyip açıkladılar: 55 yıllık kayıtlarda ilk
YAMAÇLARI TUTAN BUZ ÇİMENTOSU ÇÖZÜLDÜ
Bilim insanlarının üzerinde durduğu ihtimallerden biri, yüksek sıcaklıkların permafrost olarak bilinen sürekli donmuş toprak ve kaya katmanları üzerindeki etkisi.
Nepal, felaketlerin başlangıcı olabilir! Dünyada benzer durumda daha nice ülke var
Fransız iklim bilimci Valerie Masson-Delmotte, "Bu sıcak koşullar permafrostun çözülmesini ve bunun sonucunda yamaç ile buzulun birlikte çökmesini de açıklayabilir" dedi.
Nepalde dağ çökmeden günler önce kaydedildi! Olağanüstü deyip açıkladılar: 55 yıllık kayıtlarda ilk
Permafrost, dağlık bölgelerde kaya parçalarını birbirine bağlayan bir tür “buz çimentosu” görevi görüyor.
Bu donmuş tabakanın çözülmesi, kayalık yamaçların dengesini bozarak çökme riskini artırabiliyor.
Nepalde dağ çökmeden günler önce kaydedildi! Olağanüstü deyip açıkladılar: 55 yıllık kayıtlarda ilk
FELAKETTEN ÖNCE KARLAR HIZLA ERİDİ
Uydu görüntüleri de felaketten önceki günlerde bölgede önemli miktarda kar erimesi yaşandığını gösterdi.
Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi'nden buzul bilimci Etienne Berthier'e göre eriyen kar, dağın içindeki çatlaklara sızabilecek önemli miktarda sıvı su oluşturmuş olabilir.
Berthier, bu suyun kaya çatlaklarına sızarak heyelan ve çöküşü kolaylaştırabileceğini belirtti.
Nepalde dağ çökmeden günler önce kaydedildi! Olağanüstü deyip açıkladılar: 55 yıllık kayıtlarda ilk
UZMANLAR TEMKİNLİ: TEK BAŞINA SICAKLIK YETERLİ DEĞİL
Bilim insanları yine de aşırı sıcaklığın felaketteki kesin rolü konusunda temkinli.
Fransa'daki Grenoble Alpes Üniversitesi'nden jeomorfolog Kristen Cook, "Durum ‘yüksek sıcaklık eşittir çöküş’ kadar basit değil" uyarısında bulundu.
Nepalde dağ çökmeden günler önce kaydedildi! Olağanüstü deyip açıkladılar: 55 yıllık kayıtlarda ilk
Cook'a göre sıcaklık gerçekten çöküşü tetiklediyse bile dağın önceden kritik bir eşiğe gelmiş olması gerekiyor.
"Eğer sıcaklık bir tetikleyici olarak rol oynadıysa, kayanın çöküşün eşiğine kadar gelmesini beklemiş gibi görünüyor" diyen Cook, felaketin tek bir nedene bağlanamayacağını vurguladı.
Nepal’de acı dinmiyor! Cesetler çürümeye başladı, aileler yakınlarını fotoğraflardan arıyor
Araştırmacılar şimdi dağda çöküşten önceki yıllarda gözlemlenen küçük hareketleri ve bunların sıcaklık değişimleriyle ilişkisini inceliyor.
Nepalde dağ çökmeden günler önce kaydedildi! Olağanüstü deyip açıkladılar: 55 yıllık kayıtlarda ilk
Kırılma bölgesindeki kayaların eriyen su veya permafrostun çözülmesi nedeniyle önemli ölçüde zayıfladığının kanıtlanması, iklim değişikliğinin felaketteki rolüne ilişkin en güçlü kanıtlardan biri olacak.
Son sıcaklık analizi, Copernicus programının ERA5 iklim modeli ile çöken buzuldan 9 ila 140 kilometre uzaklıkta bulunan 14 yüksek irtifa meteoroloji istasyonundan elde edilen verilere dayanıyor.
