Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Esnaf "Komisyonlar yüksek ama mecburuz" diyor! Online platformlar işletme kârına ortak
Online sipariş ve pazar yeri platformları, esnafın müşteriye ulaşmasını sağlarken, kazancını da eritiyor. Komisyon, kurye, reklam ve kampanya gibi kesintilerle 1.000 liralık yemeğin 480 lirasını platforma veren esnaf, giderleri de ekleyince “Elimde 100 lira kalıyor” diye şikâyet ediyor, komisyonların ve mecburiyet kurallarının değiştirilmesini istiyor...
Türkiye’de binlerce restoran, kafe, market, butik işletme, turizm işletmesi, galerici ve emlakçı müşteriye ulaşabilmek için dijital sipariş ve pazar yeri platformlarına üye oluyor. Ancak son dönemde esnaf pazar yerlerine ödediği komisyonlardan kâr etmeye fırsat kalmadığından dertli. Üyelik ücretinden kuryeye, kampanya katkı payından reklam ve promosyon ücretine kadar çok sayıda hizmet, işletmelerin kâr marjını eritiyor. İstanbul’da hizmet veren ve tantuni satan bir gıda işletmecisi “Yüksek komisyonlar hem işletmeciyi hem tüketiciyi zorluyor. Yüzde 38’lik komisyon oranları çok yüksek. 200 liralık bir ürünü platform üzerinden sattığımızda bize bir şey kalmıyor. Bu sebeple fi yatı 276 liraya çıkarmamız gerekiyor. Bu da tüketiciyi zorluyor” ifadesini kullanıyor.
HEM BİZE HEM MÜŞTERİYE
İstanbul Basın Ekspres Yolu üzerinde tantuni satışı yapan bir esnaf, platformlardaki yüksek komisyonların hem işletmeyi hem de tüketiciyi zorladığını belirtti. Komisyon oranlarının yüzde 38 seviyesine çıktığını söyleyen esnaf, “200 liralık bir ürünü platform üzerinden sattığımızda, aynı kârı koruyabilmek için fiyatı 276 liraya çıkarmamız gerekiyor. Bu da tüketiciyi mağdur ediyor. Fiyatı artırmadığımızda ise 200 liralık ürün satışından bize 124 lira kalıyor. Bu durumda bizim masraflarımızı çıkardığımızda zararına satmış oluyoruz” diyor.
Dayatılan kampanya ve reklam uygulamalarının da kendilerini zorladığını söyleyen esnaf “Joker uygulamaları, reklam kampanyaları var. ‘Senin reklamını yaparım, satış fiyatının yüzde 60 indirimli olarak müşteriye veririm’ deniyor. Bu indirim oranı da esnafın reklam gideri olarak hesaplanıyor. Kampanyaya katıldığınızda satışlar artıyor ancak kesintiler de daha da yükseliyor. Bu kadar yüksek indirim oranları işletmeler açısından sürdürülebilir değil” diye konuşuyor.
BİR DE YEMEK ÇEKLERİ VAR
Birçok işletmenin siparişinin yüzde 70-80’i online platformlardan geliyor. Bu da esnafı platformlara bağımlı hâle getiriyor. Esnaf bu durumu da “Tüketiciler pahalılıktan şikayet ediyor. Biz de onlar da bağımlı hâle geldik. Bir de hem platform üzerinden sipariş verip hem de yemek çekleriyle ödeme yapılması konusu var. Ona da yüzde 6 komisyon ödeyince iyice zor duruma düşüyoruz” diye anlatıyor.
ÇIKARSAK BATARIZ
İstanbul’da Bahçelievler’de 12 yıldır restoran işleten Mehmet Akdağ sıkıntısını şöyle anlatıyor:
Müşteri artık telefonundan sipariş vermiyor. Platformda olmazsak sipariş alamıyoruz. Ama sipariş geldikçe de farklı kalemlerden kesinti yapılıyor. Satış var, kazanç yok. Bugün küçük bir işletmenin kendi uygulaması ya da kendi müşteri ağı yok. Herkes aynı platformlarda. Çıkınca siparişler bir anda düşüyor. Mecburen sistemde kalıyoruz. Hiçbir şeye itiraz edemiyoruz.
Esnaf Komisyonlar yüksek ama mecburuz diyor! Online platformlar işletme kârına ortak
HABERSİZ KAMPANYA
İşletmelerin en çok tepki gösterdiği konulardan biri de bazı indirim ve promosyon uygulamaları. Esnaf, zaman zaman kendi talebi dışında oluşturulan kampanyaların maliyetine de ortak edildiğini savunuyor. İndirimli satışların belirli bölümünün işletmeye yansıtıldığını söyleyen sektör temsilcileri “Müşteriye indirim yapılıyor ama bunun yükü çoğu zaman esnafın sırtına bırakılıyor” diyor. Ayrıca görünürlük sağlayan reklam paketlerinin de çoğu zaman zorunlu olduğunu söyleyen işletmeler reklam satın almadıklarında satışların da düştüğünü ifade ediyor.
SADECE YEMEK DEĞİL
Benzer şikâyetler giyim, kozmetik, elektronik, çiçek, market ürünü satan esnaf için de geçerli. Vitrin, kampanya, lojistik gibi hizmetlerin kazançlarını erittiğini söyleyen küçük işletmeler kendilerinin reklam gücü olmadığından bu pazar yerlerine bağımlı hale geldiklerini dile getiriyor. Maliyeti artan esnaf, fiyatı artırınca son noktada en büyük zararı vatandaş görmüş oluyor.
KESİNTİ VE KOMİSYONLARA SINIR GETİRİLMELİ
Tüketici dernekleri, dijital platformlara daha şeffaf kurallar getirilmesi gerektiğini söylüyor. Platform ekonomisinin milyonlarca tüketici ile yüz binlerce işletmeyi buluşturduğuna dikkat çeken dernek temsilcileri, güçlü piyasa konumuna sahip platformların uyguladığı komisyon ve hizmet bedellerinin makul seviyelerde tutulması, komisyon oranlarına sınır getirilmesi, aynı zamanda platformların komisyon, kurye, reklam, kampanya bedellerinin ayrı ayrı faturada gösterilmesi gerektiğini ifade etti.
Raf ömrü biten ürünler e-ticaret’le eritiliyor! Online alışverişte ‘son tüketim’ oyunu
EN BÜYÜK KESİNTİLER
● Satış komisyonu.
● Kurye hizmet bedeli.
● Reklam ve görünürlük ücreti.
● Kampanya ve promosyon katkı payı.
● Ödeme sistemi ve hizmet kesintileri.
ONLINE PLATFORMA EN BAĞIMLI OLANLAR
● Restoran, kafe, lokanta
● Giyim, kozmetik, elektron ik ve butik mağazalar
● Emlak ofisleri ve galericiler
● Mahalle marketleri
● Elektrikçi, tesisatçı, boya ustası gibi hizmet esnafı
● Çiçekçi ve hediyelik eşya satıcıları
● Otel, pansiyon ve apart işletmeleri
