Ucuz oyuncağa dikkat! Faturası ağır olabilir

Yıllık 250 milyon dolarlık oyuncak ithal ettiğimiz Çin, üretim maliyetlerindeki yükseliş sebebiyle ucuz üretime geçti. PVC üretimini kömürden elde etmeye başlayan ülke, ayrıca ürünlerinde azo boyar, fitalat ve ağır metaller kullanmaya yöneldi. Bu ürünlerin çocuklarda, kanser gibi ciddi hastalıklara yol açabileceği biliniyor. Gümrüklerde denetimler sıkı şekilde yapılsa da yılda 50 milyon doların üzerinde Çin menşeli oyuncak kaçak yolla Türkiye pazarına giriyor.

KAAN ZENGİNLİ

Dünya oyuncak sektörünün en büyük oyuncusu Çin, yüksek maliyetler sebebiyle ucuz üretime geçti. Oyuncaklarda kullanılan PVC’yi kömürden üretmeye başladı. Ayrıca fabrikalar maliyeti azaltmak adına çocukların gelişimini olumsuz etkileyen etken maddeler kullanıyor. Avrupalı ülkeler Uzak Doğu menşeli oyuncak ithalatlarında kısıtlamaya giderken, yaşanan durum Türkiye’yi de derinden etkiliyor. Türkiye oyuncak pazarının büyüklüğü 600 milyon dolar civarında. Bunun 250 milyon doları Çin’den ithal ediliyor. Avrupa üzerinden dolaylı yollardan Türkiye’ye giren oyuncaklarla birlikte bu oran yüzde 80’i buluyor.

ETKEN MADDELER ÇOK TEHLİKELİ

Çin’de üretilen oyuncakların büyük kısmında ‘azo boyar’, ‘ fitalat’ ve ‘ağır metaller’ içeriyor. Bu ürünler bebek ve çocuk gelişimi olumsuz etkiliyor. İlerleyen yaşlarda kısırlık, üreme ve sinir sistemi bozuklukları ve kansere yol açıyor. Yine aynı şekilde kadmiyum elementi, beynin büyümesini etkiliyor ve böbrek hasarına yol açıyor. Çin, dünyadaki en büyük üç kadmiyum üreticisi ülkeden birisi ve üretilen oyuncakların çoğunda bu ürün kullanılıyor. Yine kurşun ve plastik oyuncakları daha dayanıklı hâle getirmek için ürünlerin içeriğinde yer alıyor. Kurşun, sinir sistemini etkilerken işitme kaybına sebep olabiliyor. BPA (Bisfenol A), bebek oyuncakları ve alıştırma bardaklarında sıkça kullanılan bir kimyasal. Bebeklerde endokrin sistemin, karaciğer ve böbrek fonksiyonlarının bozulmasına, gelişim bozukluğuna ve obeziteye yol açabiliyor.

DENETİMLER SIKI, AMA...

Uzmanlar Çin’den gelen her oyuncağın kanser yapmadığını ancak kaçak yollarla giren ürünlerin tehlike saçtığını ifade ediyor. Türkiye ithal ettiği her ürünü denetliyor. Laboratuvarda testleri yapılıyor, TSE’ye uygun olup olmadığına bakılıyor. Ancak her oyuncağı tek tek test etmek mümkün değil. Yüksek montanlı ithalatlarda sadece ürünün içeriğinde ne olduğu ile ilgili detaylara bakılıyor. Burada denetimden kaçan ürünler olabiliyor. Çin oyuncak üreticileri TSE kurallarını bildiği için sağlığa zararlı etken maddeleri ürünün üzerinde belirtmiyor.

KAÇAK YOLLA GİRİYOR

Bir de işin kaçakçılık boyutu var. Gümrük ve Muhafaza ekipleri her yıl milyonlarca kaçak oyuncak ele geçiriyor. 2021 yılında el koyularak imha edilen veya ithal edilen devlete geri gönderilen oyuncakların rakam olarak bedeli 50 milyon doların üzerinde. Bu, sadece bir yılda yakalanan oyuncaklar. Tespit edilemeyenlerin rakamı çok daha büyük. Bu oyuncakların tamamı Çin’den geliyor. Türkiye piyasasına uygun olmadığı için de kaçak yolla sokulmaya çalışıyor. Sebep ise içerdiği etken maddeler.

EBEVEYNLER NE YAPMALI?

> Ahşap ve pamuk iplik gibi doğal maddelerden yapılmış oyuncaklar tercih edilmeli.
> Renkli oyuncakların kurşun içermeyen boya ile boyanmış olması gerekir.
> Peluş oyuncaklar yıkanabilir olmalı.
> Kumaş oyuncakların etiketlerinde “Aleve dayanıklıdır” ifadesi yer almalı.
> Boyalar toksik madde içermemeli.
> Ayrıca TSE ve CE damgası olmayan ürünler tercih edilmemeli.
> Üretim yeri ve içeriğinde kullanılan maddelere dikkat edilmeli.