Tapudaki vergi oyununa Maliye göz açtırmıyor! Gayrimenkuldeki vergi kaçakları MEVA’ya takıldı

Maliye ekipleri vergi kaçağı konusunda yeni adımlar atıyor. Bu doğrultuda Mekânsal Veri Analiz Sistemi ile bu sene 16 binden fazla taşınmaz tarandı, tapuda beyan edilen değer ile gerçek alım satım bedeli arasında fark olduğu tespit edilenlere ilişkin 9 bin 150 kişiden açıklama istendi.

NECMİ ÇİÇEKÇİ - Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadelesini teknolojiyle birleştirerek yeni bir dönemi başlattı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından geliştirilen Mekânsal Veri Analiz Sistemi (MEVA), özellikle tapu işlemlerinde yapılan vergi kaçakçılığını önlemeyi hedefliyor. Türkiye genelinde hayata geçirilen sistemle, yalnızca birkaç ay içinde 16 binden fazla gayrimenkul işlemi detaylı şekilde analiz edildi. Bu işlemlerde beyan edilen değerlerle gerçek satış bedelleri arasında fark bulunan 9 bin 150 kişi hakkında resmî açıklama talep edildi. Bu sistem, yalnızca alım satım işlemlerini değil, aynı zamanda kira gelirleri, yapı kullanım izinleri, banka kredileri, emlak ilanları ve değerleme raporlarını da kapsayan geniş bir veri setini bir araya getiriyor. Coğrafi Bilgi Sistemi (GIS) tabanlı bu yazılım sayesinde, gayrimenkullerin gerçek piyasa değeri algoritmalarla hesaplanıyor ve analiz sonuçları interaktif haritalar üzerinden yetkililere sunuluyor.

81 ŞEHİRDE DEVREYE ALINDI

Uygulama ilk etapta 81 şehir merkezinde faaliyete geçti. Defterdarlıklarda oluşturulan özel denetim ekipleri, MEVA aracılığıyla veri analizlerini gerçekleştiriyor. Sistem sayesinde, tapuda düşük gösterilen satış bedelleri hızlıca tespit ediliyor. Gerçek değerin altında işlem yaptığı tespit edilen mükelleflerden açıklama isteniyor. Bu süreçte vergi kaçırdığı anlaşılan vatandaşlara “pişmanlık” hükümlerinden faydalanma imkânı tanınarak, ceza uygulanmadan eksik ödenen harçların yatırılması sağlanıyor.

114 MİLYON LİRA GELİR TOPLANDI

Şu ana kadar yapılan incelemeler sonucu 2 bin 475 kişi gönüllü olarak uyum sağlayarak, toplamda 5,9 milyar liralık satış bedelini gerçek değerine güncelledi. Bu artış üzerinden 113,9 milyon lira tapu harcı, cezaya maruz kalmadan ödenmiş oldu. Açıklamaları yetersiz bulunan ya da ödeme yapmaktan kaçınan mükellefler için ise vergi inceleme süreci başlatıldı. Bu kişiler hakkında, gerekli görülmesi hâlinde yüzde 25 oranında vergi ziyaı cezası uygulanabilecek.

KAYIT DIŞILIK SON BULACAK

GİB’in dijitalleşme stratejisinin en somut örneklerinden biri olan MEVA, klasik denetim yöntemlerinin ötesine geçerek teknolojik verilerle güçlendirilmiş bir kontrol mekanizması sunuyor. Bu sistemin başarısı, kayıt dışı işlemleri azaltmakla kalmayıp, vergi bilincinin yaygınlaştırılmasına da katkı sağlıyor. Ayrıca kira gelirlerinin de aynı sistemle tespit edilmesiyle birlikte gayrimenkul piyasasında uzun süredir devam eden kayıt dışılığa ciddi bir darbe vurulmuş olacak.

KİRA GELİRİ DE TESPİT EDİLECEK

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, MEVA’nın ülke genelindeki bütün vergi dairelerinde aktif olarak kullanılacağını belirtti. Bakan Şimşek “Her vergi dairesi artık kendi sorumluluk alanındaki gayrimenkulleri harita üzerinden, birçok bilgiye anlık erişim sağlayarak takip edebilecek. Sadece satışlar değil, kira geliri elde edilip beyan edilmeyen taşınmazlar da kolayca tespit edilecek” ifadelerini kullandı. Ayrıca Şimşek, vatandaşlara çağrıda bulunarak, gerçek satış bedeli üzerinden işlem yapmaları ve beyanlarını doğru şekilde gerçekleştirmeleri yönünde uyarıda bulundu. Gönüllü uyumun artırılması ve kayıt dışılığın azaltılmasının hem vatandaşın hem de kamunun yararına olacağını vurguladı.