Diyarbakır Zerzevan Kalesi'nde en ilgi çeken eser: Yıllarca yalak olarak kullanılan asırlık vaftiz kovası

Diyarbakır’da Zerzevan Kalesi’nde ortaya çıkarılan eserlerin sergilendiği bölümde en ilgi gören eserlerin başında bir dönem köyde yalak olarak kullanılan daha sonra İstanbul Arkeoloji Müzesi’nden getirilen vaftiz kovası geliyor.

Diyarbakır Müzesi’nde yer alan eserler arasında özel tek vitrinde sergilenen, 1895 yılında İstanbul Arkeoloji Müzesi'ne götürülen, Zerzevan Kalesi'ndeki kiliseye ait bir vaftiz kovası yer alıyor.

Müzeden verilen bilgiye göre bronzdan yapılan kova, MS 6. yüzyıla ait -yaklaşık 1500 yıllık- bir eser ve zengin bezemesine ek olarak üzerinde ayrıca ithaf yazısı bulunuyor.

127 yıl sonra tekrar Diyarbakır'a getirilen vaftiz kovası ziyaretçilerin en çok dikkatini çeken tarihi eserlerin başında geliyor.

"ZERZEVAN KALESİ'NİN EN ÖNEMLİ ESERİ"

Diyarbakır Müzesi Müdür Yardımcısı Mehmet Çelebi, Zerzevan Kalesi’nin Diyarbakır Mardin yolu üzerinde Roma döneminden kalan bir sınır garnizonu olduğunu hatırlatarak kaledeki eserler hakkında şu bilgileri verdi:

“Gözetleme kulesi, silah depoları mevcut. Onun dışında kilise ve bir takım sivil mimari mevcut. Kazısı hala devam ediyor. Zerzevan Kalesi milattan önce 8. Yüzyılda başlamış 6. Yüzyılda Arapların Diyarbakır’ı fethetmesine kadar süre gelmiş bir yer. Şu an bulunduğumuz yer de Zerzevan Kalesi kazısında çıkan eserlerden mevcut.

Şu an gördüğümüz Zerzevan Kalesi’nin en önemli buluntularından bir tanesi. Vaftiz kovası. Üzerine altın işlenme bronzdan yapılmış ve bitkisel benzetmeler mevcut.

O zamanlar Diyarbakır’da müze olmadığı için İstanbul Arkeoloji Müzesine götürülüyor. Aslında kilisede ayinlerde kullanılan vaftiz kovası. Ancak vatandaş bilmediği için uzun yıllar bunu yalak olarak kullanmış. Ta ki bizim çerçi dediğimi köylere gelen biri tarafından bir çanak karşılığında alınmasıyla daha sonra da bu bahsettiğimiz çerçinin eseri definecilere satarken yakalanmasıyla ortaya çıkan bir kap.

Yoğun ilgi görüyor, bu kap, Zerzevan Kalesi’nin en önemli eseri..."

Müzenin Zerzevan bölümünde vitrinlerde vaftiz kovası, kandil ve kandil kalıpları, sikkeler, ticarette kullanılan aletler, farklı dönemlerden mühürler, tıp aletleri, ok uçları, ağırşaklar, müzik aletleri, seramik kaplar, çatı kiremitleri, pithos kapakları, kemer tokaları, amuletler, özel anahtar ve geniş bir takı koleksiyonu bilgi panoları ile birlikte sergileniyor.