AYM'den 28 Şubat süreci komutanlarının başvurularına veto

AYM, 'postmodern darbe' olarak anılan 28 Şubat 1997’deki MGK toplantısı ve sonraki süreçte sorumlulukları bulundukları gerekçesiyle yargılanan ve müebbet hapse mahkûm edilen eski generaller Ahmet Çörekçi, Cevat Temel Özkaynak ve Çetin Doğan’ın hak ihlali gündem 4 Mayıs 2023 Perşembe iddialı bireysel başvurularını reddetti.

YEŞİM ERASLAN'IN HABERİ - Anayasa Mahkemesi, 28 Şubat sürecinde görevde bulunan ve yapılan yargılamada hapis cezası alan 3 komutanın “hak ihlali” başvurusunu reddetti.

28 Şubat sürecinin komutanlarından Hava Kuvvetleri Komutanı emekli Orgeneral Ahmet Çörekçi, Kara Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Daire Başkanı emekli Tümgeneral Cevat Temel Özkaynak ve 1. Ordu Komutanı emekli Orgeneral Çetin Doğan, esas olarak suç oluşturmayan bir eylemden dolayı cezalandırılma nedeniyle suçta ve cezada kanunilik ilkesinin, hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin mahkûmiyete esas alınması nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının, yargılamanın Yüce Divanda yapılmaması nedeniyle kanuni hâkim güvencesinin ve aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama ve ya cezalandırılmama ilkesinin ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

YÜKSEK MAHKEME İHLAL OLMADIĞINA HÜKMETTİ

Başvuruyu değerlendiren Yüksek Mahkeme, “kanuni hâkim güvencesi” ile “suçta ve cezada kanunilik ilkesinin” ihlâl edildiği iddialarını önce “kabul edilebilir” buldu, ardından “esas yönünden” yaptığı değerlendirmede ihlal olmadığına hükmetti.

AYM, “aleni ve adil yargılama hakkı” ile “silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin” ihlali yönündeki iddiaları ise doğrudan reddetti. 28 Şubat sürecinin anlatıldığı kararın gerekçesinde, emekli olan asker başvurucular hakkında eylemleri nedeniyle 2011 yılında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığı hatırlatıldı. Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılamalar neticesinde başvurucuların eski TCK’nın 147. maddesinde tanımlanan “Türkiye Cumhuriyeti İcra Vekilleri Heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etme veya bunları teşvik etme” suçundan mahkûm olduklarına dikkat çekilen gerekçede, Yargıtay’ın da temyiz taleplerini reddederek, hükmü onadığı kaydedildi.

HAKKANİYETE UYGUN YARGILAMA

Yargılamalar sırasında sanıkların eylemlerinin sonuca oluşturmaya elverişli olmadığına, cebir ve şiddet içermediğine, hükûmetin kendi rızası ile istifa ettiğine dair savunmalarına itibar edilmediğine dikkat çekilen kararda, suçun unsurları itibarıyla oluşup oluşmadığının ya da ceza derecesini değerlendirmenin mahkemelerinin görevi olduğuna işaret edilerek, suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edilmediği belirtildi.

Gerçekliği tartışma konusu olan 5 No’lu CD’nin hukuka aykırı şekilde elde edildiğinin duruşmalar sırasında ortaya çıktığına, ancak söz konusu CD’nin yargılamada belirleyici olmadığına vurgu yapılan kararda, hakkaniyete uygun yargılanma hakkının da ihlal edilmediği kaydedildi.

Emekli askerlerin kanuni hâkim güvencesinin ihlal edildiğine ilişkin iddiayı da değerlendiren Yüksek Mahkeme, söz konusu suçun görevle ilgisinin bulunmadığını ifade etti.

KURUMLARDAN GELEN BELGELER YENİ DELİL NİTELİĞİNDE

Aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama ve ya cezalandırılmama ilkesinin ihlal edildiği iddiasının da irdelendiği gerekçede, “Somut olayda kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan sonra ortaya çıkan tanık ve müşteki beyanları, kurumlardan gelen evrak ve dijital belgeler yeni delil niteliğindedir. Bu delillerin bir kısmının soruşturmaya başlanmasından yakın bir zaman önce ortaya çıktığı dikkate alındığında kovuşturmaya yer olmadığına dair karara konu fiillerden dolayı ikinci kez yargılama yapılmasının yeni delillerin keşfine bağlı olarak ortaya çıktığı ve bu durumun istisnalardan birini oluşturduğu anlaşılmıştır” denildi.