"Tarladan markete fiyat yolculuğu" soruşturmasında TCK 237 detayı
Tarlada birkaç liraya çıkan ürünün markette katlanarak artan fiyatına ilişkin operasyonun yankıları sürüyor. TÜKONFED Başkanvekili İbrahim Güllü, soruşturmanın TCK 237’nin uygulanması açısından bir dönüm noktası olduğunu belirtirken, TGRT Haber Ankara Temsilcisi Fatih Atik yeni gözaltı dalgalarının gelebileceğini söyledi.
Adalet Bakanı Sayın Akın Gürlek’in duyurduğu yaş sebze ve meyve sektöründeki operasyon, üreticiden tüketiciye uzanan vurgunu gözler önüne serdi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verilirken, 22 ilde 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldı.
Soruşturmanın odağında, bazı büyük tedarikçilerin piyasadaki hâkimiyetlerini kullanarak ürün arzını düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdiği ve sahte müstahsil makbuzlarıyla maliyetleri şişirdiği yönündeki tespitler bulunuyor.
"TCK 237’NİN UYGULANMASININ ÖNEMLİ BİR ÖRNEĞİ"
TGRT Haber’de yayınlanan TGRT Gündem programında operasyonu değerlendiren TÜKONFED Başkanvekili İbrahim Güllü de soruşturmanın önemine dikkat çekti.
Fiyatları etkileme suçunun Türk Ceza Kanunu’nun 237. maddesinde düzenlendiğini hatırlatan Güllü, bu maddenin bugüne kadar yeterince uygulanmadığını söyleyip gerçekleştirilen operasyonun bu açıdan önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti ve şöyle konuştu:
"Gerçekten bugün Sayın Bakanımızın yapmış olduğu açıklamayla Türkiye büyük bir olaya uyanmış oldu. Şüphelilere yöneltilen suçlamalara baktığımızda fiyatları etkileme suçu, vergi usul kanuna, muhalefet belgede sahtecilik ve suçlamalara kaynaklanan marvarlığı değerlerini aklama iddiaları gündeme. Bu neden önemli? Öncelikle TCK 237'de fiyatları etkileme suçu var.
TCK 237'nin uygulamasının en büyük ayağını bugün geçmişte pek yaşamadığımız olayı bugünkü operasyonla görmüş olduk"
Üreticiden çıkan ürünle tüketicinin ödediği fiyat arasındaki makasın yıllardır büyüdüğüne dikkat çeken Güllü, bazı ürünlerde fiyatların üç, beş, hatta 10 kata kadar arttığını belirtti.
Üreticinin emeğinin karşılığını alamadığı için üretimden vazgeçme noktasına geldiğini söyleyen Güllü, operasyonun sektördeki bozuk düzene "neşter vurduğunu" ifade etti.
"OPERASYON GENİŞLEYEBİLİR"
TGRT Haber Ankara Temsilcisi Fatih Atik de operasyonun önemine dikkat çekerek bunun uzun süredir beklenen bir adım olduğunu belirtti.
Tarlada birkaç liraya çıkan ürünün pazarda veya markette 50, 60, 80 hatta 100 liraya ulaşmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayan Atik, operasyonun üretici ve tüketiciden gelen şikâyetlerin ardından önemli bir müdahale olduğunu söyledi.
Atik'in açıklaması şöyle:
"Artık bu konuyla ilgili olarak uyuşturucuyla mücadele nasıl yapılıyorsa, kara parayla mücadele nasıl yapılıyorsa, terörle mücadele nasıl yapılıyorsa, bu vurguncularla, bu soyguncularla da aynı şekilde devlet kararıyla mücadele yapılması gerektiğini düşünüyorum. Sayın Adalet Bakanı bu operasyonu yaparak buna 'dur' dedi.
Ben operasyonun genişleyeceğini düşünüyorum. Operasyon Mersin'de odaklanıyor farkındaysanız Mersin'de çok sayıda isim var. İlerleyen dönemde ben genişleyeceğini düşünüyorum. Yeni gözaltı dalgaları da geleceğini düşünüyorum. Çünkü bununla sınırlı kalmayacak.
"İHRACAT YAPIYORMUŞ GİBİ GÖSTERDİLER" İDDİASI
Başka iddialar da var. Örneğin bazı firmaların kurumsal olarak vergi ödememek amacıyla müstahsil makbuzları düzenlediği, ihracat yapıyormuş gibi göstererek bu işlemler üzerinden devletten yüzde 2-3 oranında ek destek aldığı öne sürülüyor. Yüksek faturalarla yurt dışına ihracat yapıldığı ve bu şekilde kur desteklerinden yararlanıldığı iddiaları da var. Ayrıca Eximbank’tan kredi alıp bu parayı yurt dışında değerlendirdiklerine ilişkin iddiaların da araştırılması gerektiğini düşünüyorum.
Özellikle Türkiye’nin en önemli yaş sebze ve meyve üretim bölgeleri olan Mersin, Antalya, Finike ve Akdeniz hattında çok ciddi bir denetim yapılması gerekiyor. Aracı kurumların ve bankaların da ayrıca denetlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Adalet Bakanlığı’nın fahiş fiyatla mücadele kapsamında operasyonlarını genişleteceğini düşünüyorum.
Yaş sebze ve meyve fiyatlarına manipülasyon soruşturması! 41 şirket yöneticisine gözaltı kararı
Ancak önemli olan yalnızca operasyonların yapılması değil. Bu çok önemli bir operasyon ve etkili olacağına inanıyorum. Denetimler de yapılırsa fiyatların rayına oturacağını düşünüyorum. Konuştuğum sektör temsilcileri de bu görüşte. Fakat şunu unutmamak gerekiyor: Bu operasyonu Adalet Bakanlığı yaptı. Bundan sonraki aşamada hallerin de denetlenmesi gerekiyor.
Piyasa düzenlenmediği sürece bunun yalnızca bir operasyon olarak kalmaması gerekiyor. Mutlaka kalıcı bir sisteme dönüştürülmeli.
BAKAN AKIN GÜRLEK NE DEMİŞTİ?
Adalet Bakanı Sayın Akın Gürlek operasyona dair şu bilgileri vermişti:
"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde üreticimizin emeğini, vatandaşımızın bütçesini ve piyasanın adil işleyişini korurken, fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağlayan ve ekonomik düzeni bozan suçlarla mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz.
Bu çerçevede İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülen soruşturmada, “tarladan markete fiyat yolculuğu” mercek altına alındı. Ticaret Bakanlığımızdan Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığımızdan Çiftçi Kayıt Sistemi verileri temin edildi; Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca kapsamlı rapor hazırlandı. Yaklaşık 1.029 çiftçinin beyanına başvurularak ürünlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı ve tedarikçilere hangi şartlarda ulaştığı incelendi.
Yapılan incelemelerde, hallerin büyük tedarikçileri konumundaki bazı firmaların piyasadaki hâkimiyetlerini kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdikleri; sahte müstahsil makbuzları düzenleyerek gerçeğe aykırı maliyet oluşturdukları ve bu yöntemlerle yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları yönünde tespitlere ulaşıldı.
Bu kapsamda; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütülen soruşturmada, 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi; 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldı.
Soruşturmayı büyük bir titizlikle yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımıza, operasyonları gerçekleştiren İstanbul İl Emniyet Müdürlüğümüze; soruşturmaya veri, analiz ve raporlarıyla katkı sunan Hazine ve Maliye Bakanlığımıza, Tarım ve Orman Bakanlığımıza ve Ticaret Bakanlığımıza teşekkür ediyoruz.
Tarladan sofraya uzanan zincirin hiçbir aşamasının üreticimizin emeği ve vatandaşımızın bütçesi üzerinden haksız kazanç kapısına dönüştürülmesine müsaade edilmeyecektir!"
