Giresun ve Trabzon’un ekmek kavgası

Giresun ve Trabzon illeri arasında Çavuşlu ekmeği mi yoksa Vakfıkebir ekmeği mi daha eski tartışması yaşanıyor. Çavuşlu ekmeğinin ustaları çok eskiden Vakfıbekir’den Çavuşlu’ya gelen bir çırak sayesinde Vakfıkebir ekmeğinin ortaya çıktığını ileri sürerken, Vakfıkebirli ustalar da Vakfıkebir’den 100 yıl önce Çavuşlu’ya giden bir usta sayesinde Çavuşlu ekmeğinin ortaya çıktığını iddia ediyor.

Giresun ve Trabzon illeri arasında kolbastı polemiğinin ardından bugünlerde ekmek kavgası başladı. Giresun'un Görele ilçesinin Çavuşlu Beldesi’nde üretilen Çavuşlu ekmeğinin geçtiğimiz haftalarda Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret tescilinin yapılmasının ardından Trabzon’un Vakfıkebir ilçesindeki fırıncılar taklitlerinin yapıldığını ileri sürerek söz konusu ekmeğin özelliklerinin sadece kendi ekmeklerinde olduğunu savundu.

Çavuşlu ekmeğinin ustaları ise çok eskiden Vakfıbekir’den Çavuşlu’ya gelen bir çırak sayesinde Vakfıkebir ekmeğinin ortaya çıktığını ileri sürerken, Vakfıkebirli ustalar da, Vakıkebir’den Çavuşlu’ya giden bir usta sayesinde Çavuşlu ekmeğinin ortaya çıktığını kaydetti.

“Benzerlik aynı, özellikler farklı”

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Görele Belediye Başkanı Tolga Erener, “Yaklaşık 2,5 yıldır yaptığımız girişimler sonucunda Çavuşlu ekmeğinin Coğrafi işaretini aldık. Bu konuyla ilgili olarak sınırdaşımız olan il bu ekmeğin kendilerine ait olduğunu iddia etmeleri gündeme gelmemesi gereken bir konudur. Çünkü Vakfıkebir ekmeği de bizim bir değerimiz. Çavuşlu ekmeğine gelince 300-400 yıllık bir geçmişe sahiptir. Bizim ekmeğimiz ekşi mayalı olarak yapılır, tadı ve saklanma süresinin uzunluğuyla Vakfıkebir ekmeğinden daha farklıdır. Bununla birlikte her iki ekmeğimizde baş tacımızdır. Bu iddiaları yersiz buluyorum. Bir süre önce de her iki il arasında kolbastı tartışması var. Ancak Bulancak hobteki farklıdır, Trabzon kolbastısı farklıdır. Bu farklılıkların hepsi bizim kültürel zenginliğimizdir” dedi.

“Çırak geldi usta gitti, Çavuşlu ekmeğinin sırrını öğrendi”

Çavuşlu ekmeği ustalarından Aydın Göral ise Çavuşlu ekmeğinin tarihi itibarıyla Vakfıkebir ekmeğinden daha eski olduğunu vurgulayarak "Bize dedelerimizden anlatılana göre Vakfıkebir’den bir kişi çırak olarak Çavuşlu’daki fırınlardan birinde çalışmıştır. Daha sonraki yıllarda Vakfıkebir’e dönerek aynı ekmeği öğrendiği gibi yapmaya başlamıştır ve böylelikle Vakfıkebir’de Çavuşlu ekmeği yapılmaya başlamıştır. Sonraki yıllarda ise isim değiştirerek Vakfıkebir ekmeği ismini almıştır. Dolayısıyla çırak olarak gelmiş usta olarak gitmiş ve ekmeğimizin sırrını öğrenmiştir” iddiasında bulunurken, Can Tahmaz ise “Bizin Çavuşlu ekmeği olarak tek rakibimiz kendimiziz. Biz kendimizle yarışıyoruz. Çavuşlu küçük bir belde olabilir ama tarihi yüz yıllara dayanan bir yönetim merkezidir. Çavuşlu Osmanlı Döneminde de büyük bir idare merkeziydi ve Çavuşlu ekmeğinin tarihi de bu yıllara dayanmaktadır” ifadelerini kullandı.

“Çavuşlu ekmeği, Vakfıkebir ekmeğinin taklididir”

Çavuşlu ekmeğinin ancak Vakfıkebir ekmeğinin taklidi olabileceğini ifade eden Vakfıkebir Fırıncılar Derneği Başkanı Davut Kutoğlu ise, “Vakfıkebir ekmeği 2 yıl önce coğrafi işaret tescilini almış bir markadır. Çavuşlu’da da bu tür ekmek yapılıyor ama tabiri yerindeyse taklit ediliyor. Bunu en iyi vatandaşlarımız değerlendirir. Çavuşlu bu ekmek işinin sadece ticaretini iyi yapıyor, Vakfıkebir’de ise kalite yapılıyor. Vakfıkebir ekmeği 200 yıllık bir geçmişe sahip. Bildiğimiz kadarıyla 1930’lu yıllarda Vakfıkebir’den bir usta Çavuşlu’da esnaflık yaptı. Vakfıkebir’den birinin orada fırın açması Çavuşlu ekmeği olduğunu göstermez. Bizim ekmek ekşi maya ile yapılıyor ve uzun süre bayatlamıyor. Her yörenin kendine göre özellikleri vardır. Bu özelliklerine göre coğrafi işaret alabilir ancak Vakfıkebir ekmeğinin özellikleriyle, kriterleriyle coğrafi işaret alamaz alırsa bu ancak taklididir olur” dedi